W środę 07.10.2026 roku wysłuchaliśmy wykładu pani
dr n. medycznych Krystyny Jabłeki pt. „Jak dobrze się zestarzeć”.
Pani dr jest specjalistą geriatrii oraz chorób wewnętrznych.
Każdy się zastanawia ile lat chciałby żyć. Co należy robić, aby zachować sprawność ?
Okres życia się wydłuża. W Polsce na koniec 2025 roku liczba ludności wynosiła 37,3 mln.
Zgodnie z danymi GUS w 2025 roku w Polsce żyło około 1,6 mln osób w wieku 80 lat i powyżej.
Ponad 300 tysięcy osób w tej grupie miało 90 i więcej lat. Na koniec grudnia ZUS wypłacał emeryturę honorową dla 4057 stulatków.
Przede wszystkim należy dbać o oczy, słuch i układ ruchowy.
Najważniejsze są oczy. Nie należy narażać ich na nadmiar światła. Szczególnie jest to ważne podczas przebywania nad morzem, jeziorem, ze względu na światło odbite, co jest bardzo niebezpieczne. Powinniśmy nosić okulary firmowe, fotochromowe z filtrem UV. Ciemne okulary kupione w supermarkecie mogą tylko pogorszyć ochronę wzroku.
W wieku powyżej 80 lat prawie 80% seniorów boryka się z niedosłuchem starczym. Woskowina z wiekiem robi się coraz twardsza (proces naturalny). Osoba która nie słyszy, przestaje rozmawiać. To powoduje pogorszenie mowy. Izolujemy się coraz bardziej, koło się zamyka.
Co robić?
Senior powinien corocznie przechodzić badania audiometryczne.
Z zaleconego przez lekarza aparatu słuchowego należy korzystać codziennie. Mózg musi stale trenować przetwarzanie dźwięku. Nieleczony niedosłuch przyspiesza procesy demencyjne i osłabia pamięć. Najważniejsza jest możliwość komunikacji. W Polsce około 40% 60 latków deklaruje, że odczuwa izolację społeczną i realną samotność.
Aktywność ruchowa
Japończycy mają najlepiej rozwiniętą kulturę ruchową dla seniorów. Aktywność fizyczna osób starszych opiera się codziennej, systematycznej i naturalnie wbudowanej w życie rutynie. Codziennie o 6:30 rano publiczne radio i telewizja nadają rytmiczną muzykę z instruktażem do prostej (3-5 minut) gimnastyki dynamicznej.
Ćwiczenia dla seniora muszą być dobrane dla danej osoby. Jeżeli ktoś ma problemy z wstawaniem z krzesła (robi wahadło) to znaczy , że jego stan jest bardzo zły. Powinien iść natychmiast do lekarza i musi zacząć ćwiczenia. Jeżeli tego nie zrobi, to wkrótce przestanie chodzić.
W Polsce ok. 10% osób w wieku powyżej 60 lat przewraca się raz w roku. Taka osoba musi być zdiagnozowana aby znaleźć przyczynę upadków.
Szacuje się, że w Polsce żyje ok. 100 tysięcy osób, które nie potrafią odkręcić kurka w kranie.
Starzenie się cechuje utrata wody w organizmie. Organizm dziewięćdziesięciolatka składa się z wody w około 50% dla mężczyzn i ok. 45% dla kobiet. Ośrodek pragnienia (mózg) przestaje wysyłać sygnały o braku płynów. Zawroty głowy, słabość to często skutek braku wody.
Seniorzy powyżej 80 roku życia powinni się szczepić przeciwko:
– Pneumokokom (szczepionki skoniugowane – efektywność 70%). Głównym celem jest ochrona przed hospitalizacją, sepsą i śmiercią.
– Grypie (standardowe szczepionki wykazują obniżoną efektywność). Zalecane są szczepionki wysokodawkowe ( osoby w wieku powyżej 65 lat mają prawo do bezpłatnych szczepionek standardowych).
Opaska upadkowa dla seniora – to urządzenie ratujące życie, które automatycznie wykrywa nagłą zmianę pozycji (uderzenie, omdlenie) i natychmiast powiadamia opiekunów lub centrum medyczne. Tańsze są opaski z guziczkiem SOS i automatycznym czujnikiem upadku wysyłającym SMS.
Jeżeli mamy przepisane kule, balkonik lub wózek to należy ich używać, a nie myśleć o tym co powie sąsiad. Lepiej używać niż się przewrócić.
Można zamówić do domu rehabilitanta, który nagra filmiki z ćwiczeniami i po2 tygodniach ponowna wizyta kontrolna i ewentualne nagranie ćwiczeń uzupełniających. Ćwiczyć należy systematycznie.
Trzeba umieć się przewracać. Należy ćwiczyć na dywanie wstawanie z pozycji leżącej.
Jakie badania należy systematycznie wykonywać?
Najważniejsze badania to:
– morfologia krwi z rozmazem
– poziom TSH
– poziom witaminy B12
– EKG
– ogólne badanie moczu
– kontrola poziomu cholesterolu
– densytometria (zwłaszcza u kobiet.
Niskie ciśnienie krwi i miażdżyca w tętnicach sprawia, że za mało krwi dociera do mózgu, co może powodować zaburzenia pamięci.
Należy pamiętać o regularnym śnie. Bardzo ważne jest, aby pobudka była o tej samej godzinie.
Senior powinien spać średnio 7-9 godzin (60-65 lat). U starszych osób spada do 6 godzin.
Drzemki w ciągu dnia są naturalne, ale nie powinny przekraczać 30 minut. Zbyt długie drzemki pogarszają sen nocny.