W dniu 13 maja 2026 r. wykład nt.: „Sztucznej inteligencji w służbie Seniora” wygłosił mgr Łukasz Piekarek – absolwent Politechniki Wrocławskiej – informatyk techniczny
Temat AI (Artificial Intelligence) jest bardzo powszechny. Przed stworzeniem określenia „Sztuczna Inteligencja” używano pojęcia „uczenie maszynowe”. Rozwój pierwszych algorytmów uczenia maszynowego to lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte XX wieku. Wtedy też powstały fundamenty pod sieci neuronowe.
Sztuczną inteligencję po raz pierwszy formalnie zdefiniowano w 1956 roku podczas konferencji naukowej w Dartmouth College (John McCarthy).
My uczymy się przez powtarzanie. Informatycy napotykając problem przy projektowaniu algorytmów, rozbijają trudne zadanie na mniejsze, prostsze części (zasada „dziel i zwyciężaj”). Rozwiązują każdy problem z osobna, a następnie łączą wszystkie wyniki, aby otrzymać rozwiązanie dla całego początkowego problemu.
Jeżeli problem nie daje się podzielić to informatyka się zawiesza.
Perceptron to najprostszy matematyczny model sztucznego neuronu, stanowiący podstawę głębokiego uczenia. Służy do rozdzielenia danych na dwie kategorie.
W 1958 r. Frank Rosenblatt opublikował model perceptronu, który służył do rozpoznawania znaków alfanumerycznych. Opracował metody uczenia sieci neuronowej.
Maszyna Franka Rosenblatta (ważyła prawie tonę), uczyła się rozpoznawać proste wzorce i obrazy (trójkąty od kwadratów), co zapoczątkowało rozwój uczenia maszynowego.
Sztuczna inteligencja nie może odpowiedzieć „nie wiem”. Gdybyśmy dodali taką możliwość to ona zawsze tak by odpowiadała.
Wiele skumulowanych perceptronów tworzy sieć neuronową. Sztuczne sieci neuronowe to zaawansowane systemy informatyczne inspirowane budową ludzkiego mózgu. Uczą się rozpoznawać wzorce, klasyfikować dane i przewidywać wyniki.
Rozwój głębokiego uczenia nastąpił w połowie pierwszej dekady XXI wieku na skutek potężnego wzrostu mocy obliczeniowej komputerów oraz dostępu do ogromnych ilości danych.
Rewolucja kart graficznych wkroczyła w erę sprzętowej sztucznej inteligencji, pamięci nowej generacji i ekstremalnej wydajności.
Sztuczna inteligencja zużywa ogromne ilości energii. Na zasilanie centrów danych, koniecznych do pracy AI zużywane jest 0,5%- 1% światowej energii elektrycznej (2025). Systemy AI miały zużyć 400-765 mld litrów wody w 2025 roku (chłodzenie serwerów i chłodni kominowych w elektrowniach). Jedno zapytanie do ChatGPT zużywa ok. 10 razy więcej energii niż standardowe wyszukiwanie
w Google. Każdy nowy model ChatGPT zużywa kilka razy więcej energii niż starszy.
Najpopularniejszymi są:
– Gemini (Google) najlepiej współpracuje z Google Workspace.
– ChatGPT (Open AI) wszechstronne narzędzie do ogólnych zadań, kreatywnego pisania i czytania
– Microsoft Copilot dla użytkowników Microsoft 365.
Bardzo trudno jest udowodnić na czym ta sztuczna inteligencja jest trenowana (Google, Facebook, Platforma X). Regulacje prawne nie nadążają za technologią. Do kogo należy prawo własności?.
Stwarza to duże problemy dla artystów (sztuka), pisarzy i innych twórców.
Główne zalety i wady sztucznej inteligencji.
Zalety:
– rozwiązuje problemy nieoczywiste (prace kreatywne).
– nie wymaga specjalistycznej wiedzy (może być używana przez każdego).
– dostępność 24/7, działa bez przerwy, zwiększając komfort obsługi.
– precyzja, eliminuje czynnik rutyny i zmęczenia, minimalizuje ryzyko pomyłek.
– wsparcie w medycynie i nauce.
– automatyzacja powtarzalnych działań (roboty, które wykonują proste czynności, np. układanie palet,
przenoszenie skrzyń).
– może pomóc w wykrywaniu cyberataków.
Wady:
– dezinformacja i deepfake, może tworzyć realistyczne, ale fałszywe teksty, zdjęcia, nagrania, które
manipulują odbiorcami (oszustwa). Systemy AI mogą powielać nieprawdziwe treści, co prowadzi do
dezinformacji na masową skalę.
– błędy językowe (problematyczne w obszarach takich jak obsługa klienta).
– brak etyki i stronniczość (algorytmy uczą się na danych z internetu i mogą powielać zakorzenione
uprzedzenia)
– nauka AI i praca z nią pozostawiają bardzo duży ślad węglowy (zużycie energii elektrycznej
i wody).
– ryzyko utraty miejsc pracy
– kradzież własności intelektualnej (problemy prawne).
– istnieje ryzyko, że autonomiczne systemy AI mogą działać w sposób nieprzewidywalny i stwarzać
zagrożenie dla ludzkości.
Należy edukować zarówno młodzież jak i starszych, jak niebezpieczna może być sztuczna
inteligencja.
Tak naprawdę to nie wiemy do końca dlaczego takie podejmuje decyzje.
Notatkę opracował: Henryk Duda