{"id":5146,"date":"2026-10-11T21:47:39","date_gmt":"2026-10-11T19:47:39","guid":{"rendered":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/?p=5146"},"modified":"2026-10-11T21:50:18","modified_gmt":"2026-10-11T19:50:18","slug":"czy-swiat-bylby-lepszy-gdyby-rzadzily-nim-kobiety","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/2026\/10\/11\/czy-swiat-bylby-lepszy-gdyby-rzadzily-nim-kobiety\/","title":{"rendered":"Czy \u015bwiat by\u0142by lepszy, gdyby rz\u0105dzi\u0142y nim kobiety?"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W dniu 30 wrze\u015bnia 2026 roku wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu dr hab. Krystyny Faliszek <\/span>z Instytutu Socjologii Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. <\/span>Pani profesor jest Prezesem Zarz\u0105du Towarzystwa Przyjaci\u00f3\u0142 NOSPR w Katowicach. <\/span>\u00a0\u201eCzy \u015bwiat by\u0142by lepszy, gdyby rz\u0105dzi\u0142y nim kobiety?\u201d<\/strong><\/span><\/p>

Wyk\u0142ad rozpocz\u0119\u0142a stwierdzeniem: \u201em\u0119\u017cczy\u017ani stworzeni s\u0105 do walki i rz\u0105dzenia, kobiety do opiekowania si\u0119 innymi i prowadzenia prac domowych.\u201d <\/span>
Od staro\u017cytno\u015bci po czasy nowo\u017cytne kobiety mia\u0142y ograniczone prawa w \u017cyciu publicznym, a tak\u017ce w rodzinie.<\/span><\/p>

Kobieta to albo \u201eniewiasta\u201d czyli ta kt\u00f3ra nic nie wie, albo wied\u017ama (pras\u0142owia\u0144skie vedeti ) \u2013 ta kt\u00f3ra wie. Pocz\u0105tkowo znachorki , zielarki , kojarzono pozytywnie, ale p\u00f3\u017aniej (ju\u017c <\/span>
w \u015bredniowieczu) poj\u0119cie \u201e wied\u017ama\u201d wi\u0105zano ze z\u0142em. Przez wieki podkre\u015blano negatywne cechy kobiecej osobowo\u015bci, moralno\u015bci.<\/span><\/p>

Wiek XIX wraz z rewolucj\u0105 przemys\u0142ow\u0105 jeszcze silniej ograniczy\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 funkcjonowania kobiet w sferze publicznej i zamkn\u0105\u0142 je w \u015bwiecie domowym, rodzinnym.<\/span><\/p>

Tak utrwali\u0142 si\u0119 stereotypowy podzia\u0142 na \u201enaturalne\u201d spo\u0142eczne role kobiet i m\u0119\u017cczyzn.<\/span><\/p>

Dawniej matka zajmowa\u0142a si\u0119 dzieckiem do oko\u0142o 7 roku \u017cycia, a kontynuowa\u0142 wychowanie ojciec. W XIX i XX wieku, ci\u0119\u017car wychowania przej\u0119\u0142a matka, poniewa\u017c ojciec ci\u0119\u017cko pracowa\u0142 i nie mia\u0142 czasu dla rodziny.<\/span><\/p>

Kobieta \u2013 pani domu: opiekowa\u0142a si\u0119 dzie\u0107mi, sprz\u0105ta\u0142a, robi\u0142a zakupy, pra\u0142a, prasowa\u0142a, gotowa\u0142a itd. wi\u0119c nic nie robi\u0142a. Kobieta ta nie ma za t\u0119 prac\u0119 \u017cadnej emerytury.<\/span><\/p>

Polska jest niechlubnym liderem w Europie w ilo\u015bci m\u0119\u017cczyzn niep\u0142ac\u0105cych aliment\u00f3w. <\/span>
Sfera publiczna jest zdominowana prze m\u0119\u017cczyzn, powoli si\u0119 to zmienia; ale nawet dzisiaj, m\u0119\u017cczyzna opiekuj\u0105cy si\u0119 dzie\u0107mi, domem, jest traktowany z pob\u0142a\u017caniem.<\/span><\/p>

Kobiety s\u0105 obecnie prezydentami, premierami pa\u0144stw.<\/span><\/p>

Pierwsz\u0105 na \u015bwiecie kobiet\u0105 na stanowisku premiera byla Sirimavo Bandanaraike, kt\u00f3ra obj\u0119\u0142a je<\/span>
\u00a0w 1960 roku (Cejlon- obecnie Sri Lanka).<\/span><\/p>

Margaret Tchatcher (Wielka Brytania), by\u0142a najd\u0142u\u017cej urz\u0119duj\u0105cym brytyjskim premierem<\/span>
\u00a0w XX wieku. Angela Merkel, jako pierwsza kobieta kanclerz Niemiec (2005-2021) przez kilkana\u015bcie lat by\u0142a uznawana za jedn\u0105 z najbardziej wp\u0142ywowych os\u00f3b na \u015bwiecie. <\/span>
Jacinda Ardern w latach 2017-2023 by\u0142a premierem Nowej Zelandii.<\/span><\/p>

Sanna Marin (Finlandia) pe\u0142ni\u0142a urz\u0105d premiera w latach 2019-2023, (obj\u0119\u0142a stanowisko<\/span>
\u00a0w wieku 34 lat, by\u0142a w\u00f3wczas najm\u0142odsz\u0105 szefow\u0105 \u00a0rz\u0105du na \u015bwiecie).<\/span><\/p>

Maja Kallas – pierwsza premier Estonii w latach 2021-2024. Po otrzymaniu nominacji Rady Europejskiej na wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpiecze\u0144stwa, z\u0142o\u017cy\u0142a w lipcu 2024 dymisj\u0119 kierowanego przez siebie rz\u0105du.<\/span><\/p>

Giorgia Meloni, pierwsza kobieta na stanowisku premiera w historii Republiki W\u0142oskiej <\/span>
(od 2022 roku).<\/span><\/p>

Ka\u017cda kobieta, kt\u00f3ra rozumie problemy zwi\u0105zane z prowadzeniem domu, b\u0119dzie bli\u017csza zrozumienia problem\u00f3w zwi\u0105zanych z prowadzeniem kraju (Margaret Tchatcher).<\/span><\/p>

Nauka dostarcza argument\u00f3w przemawiaj\u0105cych za tym, \u017ce \u015bwiat by\u0142by lepszy, gdyby rz\u0105dzi\u0142y nim kobiety.<\/span><\/p>

Kobiety s\u0105 bardziej empatyczne, maj\u0105 lepszy kontakt z innymi, s\u0105 wytrwa\u0142e i konsekwentne, cz\u0119\u015bciej potrafi\u0105 przyzna\u0107 si\u0119 do b\u0142\u0119du, stawiaj\u0105 na kompromis oraz spo\u0142eczny aspekt podejmowanych decyzji,<\/span><\/p>

Kobiety w sferze publicznej s\u0105 bardziej sk\u0142onne do podejmowania decyzji na podstawie wielostronnej analizy przes\u0142anek z uwzgl\u0119dnieniem skutk\u00f3w ryzyka.<\/span><\/p>

Kobiety w zarz\u0105dzaniu<\/strong><\/span><\/p>

Raport OECD (Organizacja Wsp\u00f3\u0142pracy Gospodarczej i Rozwoju) z 2016 roku wykaza\u0142, \u017ce firmy z wi\u0119kszym udzia\u0142em kobiet w zarz\u0105dach, osi\u0105gaj\u0105 lepsze wyniki finansowe nawet o po\u0142ow\u0119, ni\u017c te gdzie ten udzia\u0142 jest ni\u017cszy. Ma to pozytywne prze\u0142o\u017cenie na \u0142ad korporacyjny <\/span>
i proces podejmowania decyzji.<\/span><\/p>

Lekcja z pandemii Covid 19<\/strong><\/span><\/p>

Kraje rz\u0105dzone przez kobiety (Nowa Zelandia, Islandia, Finlandia) odnotowa\u0142y \u015brednio, ni\u017csz\u0105 \u015bmiertelno\u015b\u0107 i skuteczniej chroni\u0142y \u017cycie obywateli. Kobiety liderki rzadziej lekcewa\u017cy\u0142y zagro\u017cenia epidemiczne.<\/span><\/p>

Zarz\u0105dzanie kryzysowe w praktyce.<\/strong><\/span><\/p>

Aktywno\u015b\u0107 lokalna: zaanga\u017cowanie jest dwukrotnie wy\u017csze.<\/span><\/p>

Spadek korupcji: Wi\u0119ksza reprezentacja kobiet w parlamencie i rz\u0105dzie koreluje ze spadkiem korupcji w pa\u0144stwie.<\/span><\/p>

Pok\u00f3j i stabilno\u015b\u0107: Pa\u0144stwa o znacz\u0105cym udziale kobiet we w\u0142adzach rzadziej anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w konflikty zbrojne, rzadziej stosuj\u0105 przemoc wobec w\u0142asnych obywateli, bardziej przestrzegaj\u0105 praw cz\u0142owieka.<\/span><\/p>

Pierwsza demokratycznie wybrana prezydentka w Afryce (Liberia) to Ellen Johnson-Sirleaf. Pe\u0142ni\u0142a urz\u0105d przez dwie kadencje (2006-2018) i otrzyma\u0142a Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla w 2011 roku za budowanie pokoju po latach krwawych wojen domowych.<\/span><\/p>

Zuzana Caputova, by\u0142a prezydentk\u0105 S\u0142owacji w latach 2019-2024. Jej program opiera\u0142 si\u0119 na walce z korupcj\u0105, sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej oraz ochronie praworz\u0105dno\u015bci.<\/span><\/p>

Zjawisko \u201eSzklanego klifu\u201d<\/strong><\/span><\/p>

W sytuacjach kryzysowych, gdy katastrofa wydaje si\u0119 nieunikniona, m\u0119\u017cczy\u017ani ch\u0119tnie awansuj\u0105 kobiety na wysokie eksponowane stanowiska.<\/span><\/p>

Theresa May by\u0142a premierem Wielkiej Brytanii po Brexicie,w bardzo trudnych latach (2016-2019) <\/span>
Mary Barra zosta\u0142a dyrektorem generalnym i przewodnicz\u0105c\u0105 rady zarz\u0105du General Motors po olbrzymim kryzysie wad fabrycznych samochod\u00f3w tej firmy.<\/span><\/p>

Te Panie nie mia\u0142y szans na osi\u0105gniecie sukcesu.<\/span><\/p>

Norwegia, Szwecja i \u0141otwa maj\u0105 najwy\u017cszy odsetek kobiet pracuj\u0105cych na stanowiskach kierowniczych, ponad 40%. Najwy\u017cszy odsetek kobiet pe\u0142ni\u0105cych funkcj\u0119 prezesa zarz\u0105du<\/span><\/p>

w du\u017cych firmach ma Norwegia (13,4%).<\/span><\/p>

Wyniki firm, kt\u00f3re nie przestrzega\u0142y parytet\u00f3w zatrudnienia by\u0142y gorsze.<\/span><\/p>

R\u00f3\u017cnice psychologiczne<\/strong><\/span><\/p>

M\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 zdecydowanie bardziej agresywni ni\u017c kobiety, zw\u0142aszcza gdy chodzi o agresj\u0119 fizyczn\u0105 (ok. 90 % sprawc\u00f3w zab\u00f3jstw to m\u0119\u017cczy\u017ani). M\u0119\u017cczy\u017ani maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do zachowa\u0144 ryzykownych, zw\u0142aszcza w przypadku ekstremalnych zagro\u017ce\u0144. \u017bycie nie musi by\u0107 gr\u0105 o sumie zerowej. Nie zawsze kto\u015b musi przegra\u0107, aby inny m\u00f3g\u0142 wygra\u0107. Lepsza sytuacja jest wtedy kiedy obie strony co\u015b mog\u0105 wygra\u0107.<\/span><\/p>

Kobiety s\u0105 sprawniejsze w komunikacji niewerbalnej a wi\u0119c za pomoc\u0105 mimiki, tonu g\u0142osu, gestykulacji, kontaktu wzrokowego (mowa cia\u0142a). Maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 odczytywania sygna\u0142\u00f3w niewerbalnych innych os\u00f3b. Przyw\u00f3dztwo kobiet daje model bardziej odporny na kryzys.<\/span><\/p>

Argumenty przeciwko<\/strong><\/span><\/p>

Nie mo\u017cna uog\u00f3lnia\u0107 i twierdzi\u0107, \u017ce kobiety zawsze s\u0105 lepsze. Kobity u w\u0142adzy np. Katarzyna Wielka czy El\u017cbieta I Tudor prowadzi\u0142y wojny i podejmowa\u0142y bezwzgl\u0119dne decyzje polityczne. <\/span>
Dzieci od urodzenia s\u0105 inaczej przygotowywane do \u017cycia cho\u0107 socjalizacja dziewczynek <\/span>
i ch\u0142opc\u00f3w jest coraz mniej przeciwstawna (nast\u0119puje to powoli).<\/span><\/p>

Mo\u017cna zaobserwowa\u0107 znacz\u0105cy wzrost wra\u017cliwych ch\u0142opc\u00f3w oraz ambitnych dziewczynek. Niestety ju\u017c od 20 lat mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 wzrost zachowa\u0144 agresywnych i przest\u0119pczo\u015bci m\u0142odych kobiet.<\/span><\/p>

Monopol p\u0142ci nie jest idealnym rozwi\u0105zaniem.<\/span><\/p>

Wsp\u00f3\u0142czesna pu\u0142apka podw\u00f3jnych wymaga\u0144<\/strong><\/span><\/p>

Cena emancypacji: wej\u015bcie do sfery publicznej rzadko zwalnia kobiety z tradycyjnie przypisywanych im obowi\u0105zk\u00f3w. Brak systemowego wsparcia w opiece nad cz\u0142onkami rodziny, skutkuje dodatkowym obci\u0105\u017ceniem g\u0142\u00f3wnie kobiet. Dlatego kryzys wypalenia dotyka je cz\u0119\u015bciej.<\/span><\/p>

Obecne czasy nie s\u0105 z\u0142e dla kobiet, ale sytuacja mo\u017ce si\u0119 szybko zmieni\u0107 (Afganistan).<\/span><\/p>

Barack Obama na spotkaniu w Singapurze powiedzia\u0142: \u00a0\u201e\u015awiat sta\u0142 si\u0119 lepszy pod rz\u0105dami kobiet\u201d<\/em> Ksi\u0105dz Jan Twardowski napisa\u0142 \u201eSpieszmy si\u0119 kocha\u0107 ludzi, tak szybko odchodz\u0105\u201d.
<\/em>\u201eJest zatem szansa, aby \u015bwiat sta\u0142 si\u0119 lepszy pod rz\u0105dami kobiet, ale musimy si\u0119 spieszy\u0107\u201d.<\/strong><\/span><\/p>

Takim literackim miksem, prowadz\u0105ca wyk\u0142ad dr hab. Krystyna Faliszek zako\u0144czy\u0142a spotkanie ze s\u0142uchaczami UTW.<\/span><\/p>

Opracowa\u0142: Henryk\u00a0 Duda<\/em><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 30 wrze\u015bnia 2026 roku wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu dr hab. Krystyny Faliszek z Instytutu Socjologii Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. Pani profesor jest Prezesem Zarz\u0105du Towarzystwa […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":5151,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5146"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5150,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5146\/revisions\/5150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}