{"id":4992,"date":"2026-05-05T07:33:10","date_gmt":"2026-05-05T05:33:10","guid":{"rendered":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/?p=4992"},"modified":"2026-05-12T07:33:25","modified_gmt":"2026-05-12T05:33:25","slug":"wielcy-slascy-dyrygenci-i-dyrektorzy-napoleon-siess-i-karol-stryja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/2026\/05\/05\/wielcy-slascy-dyrygenci-i-dyrektorzy-napoleon-siess-i-karol-stryja\/","title":{"rendered":"Wielcy \u015bl\u0105scy dyrygenci i dyrektorzy \u2013 Napoleon Siess i Karol Stryja"},"content":{"rendered":"\n

W dniu 22 kwietnia 2026 r. wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu mgr Reginy Gowarzewskiej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 pt. \u201eWielcy \u015bl\u0105scy dyrygenci i dyrektorzy \u2013 Napoleon Siess i Karol Stryja\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Napoleon Siess i Karol Stryja to dwie bardzo wa\u017cne postaci zwi\u0105zane z muzyk\u0105 na \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n

Karol Stryja<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 2 lutego1915 roku w Cieszynie, gdzie uko\u0144czy\u0142 gimnazjum i Seminarium Nauczycielskie. W 1939 roku zosta\u0142 absolwentem Wydzia\u0142u Pedagogicznego  w \u015al\u0105skim Konserwatorium Muzycznym w Katowicach, a w 1951 roku uko\u0144czy\u0142 studia w PWSM w zakresie dyrygentury (w klasie Grzegorza Fitelberga).Po studiach podj\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 dyrygenck\u0105. By\u0142 profesorem Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie prowadzi\u0142 klas\u0119 dyrygentury. Do jego wybitnych uczni\u00f3w nale\u017c\u0105 Napoleon Siess, Renard Czajkowski, Czes\u0142aw P\u0142aczek, Jan Hawel, Antoni Duda, Miros\u0142aw B\u0142aszczyk, S\u0142awomir Chrzanowski oraz Jerzy Kosek.<\/p>\n\n\n\n

Karol Stryja to najbardziej zas\u0142u\u017cony dyrektor Filharmonii \u015al\u0105skiej w Katowicach (37 lat kadencji dyrektora i kierownika artystycznego \u2013 do 1990 roku).<\/p>\n\n\n\n

To dlatego w 2002 roku filharmoniczn\u0105 sal\u0119 koncertow\u0105 nazwano jego imieniem.<\/p>\n\n\n\n

W 1973 roku utworzy\u0142 profesjonalny filharmoniczny ch\u00f3r, a w 1981 dzisiejsz\u0105 \u015al\u0105sk\u0105 Orkiestr\u0119 Kameraln\u0105. Od 1984 roku – profesor nadzwyczajny. W 1979 roku zainicjowa\u0142 Mi\u0119dzynarodowy Konkurs Dyrygent\u00f3w imienia Grzegorza Fitelberga w Katowicach i prowadzi\u0142 kolejne a\u017c do ko\u0144ca swojego \u017cycia. Tu zawsze by\u0142a wa\u017cna muzyka polskich i \u015bl\u0105skich kompozytor\u00f3w. By\u0142 cenionym promotorem nowych utwor\u00f3w Wojciecha Kilara, Miko\u0142aja Henryka G\u00f3reckiego, Boles\u0142awa Szabelskiego i innych.<\/p>\n\n\n\n

Karol Stryja zajmowa\u0142 ponadto stanowisko dyrektora artystycznego (1968- 1983) Orkiestry Symfonicznej w Odense (Dania). Z jego inicjatywy wybudowano tam now\u0105 sal\u0119 koncertow\u0105<\/p>\n\n\n\n

i zorganizowano Mi\u0119dzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Carla Nielsena.<\/p>\n\n\n\n

Poprowadzi\u0142 ponad 900 koncert\u00f3w w Polsce i oko\u0142o 700 we wszystkich krajach Europy oraz
w Kanadzie, USA, Argentynie, Izraelu, Japonii i na Kubie.<\/p>\n\n\n\n

Wyst\u0119powa\u0142 na licznych mi\u0119dzynarodowych festiwalach muzycznych. W ich trakcie prowadzi\u0142 prawykonania wielu utwor\u00f3w polskiej muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej.<\/p>\n\n\n\n

Prowadzi\u0142 kursy mistrzowskie dla m\u0142odych dyrygent\u00f3w w Czechach, Japonii i S\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wieloma wytw\u00f3rniami p\u0142ytowymi. Dla firmy Marco Polo \u2013 Pacific z Hongkongu, dokona\u0142 nagrania wszystkich utwor\u00f3w symfonicznych i kantatowo – oratoryjnych Karola Szymanowskiego \u0142\u0105cznie z oper\u0105 Kr\u00f3l Roger.<\/p>\n\n\n\n

Karol Stryja by\u0142 laureatem wielu nagr\u00f3d i odznacze\u0144, w tym kawalerem Krzy\u017ca Wielkiego Orderu Polonia Restituta z Gwiazd\u0105 czy te\u017c bu\u0142garskiego Orderu Cyryla i Metodego I klasy (niezmiernie rzadko przyznawanego cudzoziemcom).<\/p>\n\n\n\n

Ostatni koncert dedykowany Filharmonii \u015al\u0105skiej ( 03.10 1997) prowadzi\u0142 w du\u017cej cz\u0119\u015bci  z pami\u0119ci, maj\u0105c 82 lata.<\/p>\n\n\n\n

Zmar\u0142 31 stycznia 1998 roku w Katowicach. Pochowany zosta\u0142 w rodzinnym Cieszynie.<\/p>\n\n\n\n

W 2009 roku Violetta Rotter-Kozera zrealizowa\u0142a film\u201d Karol Stryja. \u015al\u0105zak, kt\u00f3ry zdoby\u0142 \u015bwiat\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Wys\u0142uchali\u015bmy fragmentu Requiem Verdiego ( film). Ta monumentalna msza \u017ca\u0142obna charakteryzuje si\u0119 dramatyzmem i jest jednym z najbardziej poruszaj\u0105cych utwor\u00f3w sakralnych. \u015apiewaj\u0105: J\u00f3zef Homik, Romuald Tesarowicz, Stefania Toczyska, dyryguje Karol Stryja.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Drugim fragmentem muzycznym by\u0142a I cz\u0119\u015b\u0107 Stabat Mater Dolorosa Karola Szymanowskiego, kt\u00f3ra wykorzystuje s\u0142owa \u015bredniowiecznej sekwencji, opiewaj\u0105cej rozpacz Matki ukrzy\u017cowanego Jezusa, obecnej podczas M\u0119ki. Wykonawcy: Andrzej Hiolski, Krystyna Szostek-Radkowa, ch\u00f3r, dyryguje Karol Stryja.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Napoleon Siess<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 20 wrze\u015bnia 1931 r.  w Rybniku. Uko\u0144czy\u0142 studia na wydziale instrumentalnym PWSM w Katowicach, po kt\u00f3rych podj\u0105\u0142 studia z zakresu dyrygentury, pod kierunkiem Artura Malawskiego, p\u00f3\u017aniej Karola Stryji. W recenzji z dyplomowego popisu dyrygenckiego napisano \u201dNapoleon Siess jest niew\u0105tpliwie talentem dyrygenckim\u201d.
W 1963 r. mia\u0142 dyrygencki debiut operowy (Straszny Dw\u00f3r). Od 1 listopada 1963 obj\u0105\u0142 stanowisko kierownika artystycznego, najm\u0142odszego w\u00f3wczas w Polsce, Opery \u015al\u0105skiej w Bytomiu do 1966 r.<\/p>\n\n\n\n

W 1971 r. otrzyma\u0142 stanowisko dyrektora artystycznego i naczelnego. Mia\u0142 du\u017ce poparcie za\u0142ogi
i Tadeusza Kijonki, kierownika literackiego.<\/p>\n\n\n\n

Podczas drugiej kadencji (1971-1986) zrealizowa\u0142 62 premiery (41 oper, 21 balet\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

Nie znosi\u0142 przeci\u0119tno\u015bci. By\u0142 dyrygentem wymagaj\u0105cym od zespo\u0142u, z kt\u00f3rym wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142, wymaga\u0142 absolutnego poddania si\u0119 jego wizji przygotowywanego utworu. Si\u0119ga\u0142 po odwa\u017cny repertuar. W czasie jego dyrekcji swoje inscenizacje przygotowywali cenieni re\u017cyserzy i uznani scenografowie np. Gustaw Holoubek, Xymena Zaniewska, Bogdan Hussakowski, Jerzy Moskal, Maria Fo\u0142tyn, Olga Lipi\u0144ska, Ludwik Rene.<\/p>\n\n\n\n

Wys\u0142uchali\u015bmy trzeciego fragmentu muzycznego. Vincenzo Bellini opera \u201eNorma\u201d, \u015bpiewa Stanis\u0142awa Marciniak-Gowarzewska.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kilka zrealizowanych premier mia\u0142o rang\u0119 wydarzenia artystycznego. Najg\u0142o\u015bniejsz\u0105 okaza\u0142a si\u0119 premiera opery \u201eNabucco\u201d  Verdiego, kt\u00f3ra zosta\u0142a wystawiona po raz pierwszy po II wojnie (wzywa\u0142a do wyzwolenia W\u0142och, do buntu). Inscenizacja sta\u0142a si\u0119 sensacj\u0105, do Bytomia zje\u017cd\u017ca\u0142y autobusy z publiczno\u015bci\u0105 z ca\u0142ego kraju. Najwi\u0119ksze sukcesy odnosili : Stanis\u0142awa Marciniak-Gowarzewska (Abigaille), Jerzy Mechli\u0144ski i Wies\u0142aw Bednarek (Nabucco), Romuald Tesarowicz (Zaccaria), Boles\u0142aw Pawlus, J\u00f3zef Homik (Ismaele). Opera mia\u0142a ponad 500 przedstawie\u0144 i by\u0142a najlepszym materia\u0142em eksportowym Opery \u015al\u0105skiej, kt\u00f3ra prezentowa\u0142a je na wielu europejskich scenach.<\/p>\n\n\n\n

Dyrektor Napoleon Siess by\u0142 inicjatorem powo\u0142ania do \u017cycia Konkursu Wokalistyki Operowej im. Adama Didura w Bytomiu, kt\u00f3rego pierwsza edycja odby\u0142a si\u0119 w 1979 roku.<\/p>\n\n\n\n

Jego odkryciem by\u0142 Romuald Tesarowicz, kt\u00f3rego zaprosi\u0142 do kierowanego przez siebie teatru, co otworzy\u0142o mu drzwi do mi\u0119dzynarodowej kariery.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1971-1986 Opera \u015al\u0105ska prezentowa\u0142a swoje przedstawienia na zagranicznych scenach. Najbardziej presti\u017cowe by\u0142o tourn\u00e9e po Kanadzie i USA w pa\u017adzierniku 1986 roku, z Halk\u0105 Moniuszki w re\u017cyserii Marii Fo\u0142tyn (10 spektakli).<\/p>\n\n\n\n

Po powrocie do kraju zas\u0142ab\u0142 w trakcie pr\u00f3by Halki. Zmar\u0142 26 listopada 1986 roku. Spocz\u0105\u0142 na cmentarzu przy ulicy Francuskiej w Katowicach.<\/p>\n\n\n\n

W 60 rocznic\u0119 jego urodzin 20 wrze\u015bnia 1991 roku, Jego imieniem nazwano sal\u0119 pr\u00f3b orkiestry
w gmachu Opery \u015al\u0105skiej.
Wys\u0142uchali\u015bmy czwartego fragmentu muzycznego (film) z opery Pajace, Ruggero Leoncavallo, \u015bpiewa Boles\u0142aw Pawlus. To s\u0142ynna aria tenora \u201eVesti la giubbia\u201dw kt\u00f3rej Canio wyra\u017ca sw\u00f3j b\u00f3l po odkryciu niewierno\u015bci \u017cony, nak\u0142adaj\u0105c jednocze\u015bnie makija\u017c clowna na wyst\u0119p. Przedstawienie musi trwa\u0107, mimo \u017ce ma z\u0142amane serce, bo \u201eludzie p\u0142ac\u0105 i chc\u0105 si\u0119 \u015bmia\u0107\u201d.<\/em> <\/p>\n\n\n\n

Notatk\u0119 z wyk\u0142adu opracowa\u0142 Henryk Duda<\/p>\n\n\n\n

\u017ar\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pixabay.com\/photos\/symphony-orchestra-concert-183612\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 22 kwietnia 2026 r. wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu mgr Reginy Gowarzewskiej  pt. \u201eWielcy \u015bl\u0105scy dyrygenci i dyrektorzy \u2013 Napoleon Siess i Karol Stryja\u201d. Napoleon Siess […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":4993,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4992"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4994,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4992\/revisions\/4994"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}