{"id":4758,"date":"2025-12-02T21:20:22","date_gmt":"2025-12-02T20:20:22","guid":{"rendered":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/?p=4758"},"modified":"2025-12-14T20:49:08","modified_gmt":"2025-12-14T19:49:08","slug":"ornitologia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/2025\/12\/02\/ornitologia\/","title":{"rendered":"Otolaryngologia"},"content":{"rendered":"\n

W dniu 18 listopada 2025 r. go\u015bciem S\u0142uchaczy naszego UTW by\u0142a
dr n. med. Beata Ga\u0142uszka \u2013 Ignasiak, specjalista otolaryngolog i alergolog.<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Otolaryngologia  to dziedzina medycyny zajmuj\u0105ca si\u0119 chorobami: ucha, nosa i zatok obocznych nosa, jamy ustnej i gard\u0142a, krtani i tchawicy, (prze\u0142yk, oskrzela, szyja, gruczo\u0142y \u015blinowe)<\/p>\n\n\n\n


I. Rozw\u00f3j metod diagnostycznych i terapeutycznych od po\u0142owy XIX wieku <\/strong>zwi\u0105zany ze skonstruowaniem narz\u0119dzi:
– 1841 r. <\/strong>HOFMAN \u2013u\u017cy\u0142 lustra wkl\u0119s\u0142ego z otworem
– 1855 r.<\/strong> von TROLTSCH \u2013 lustro czo\u0142owe GARCIA \u2013 hiszpa\u0144ski nauczyciel \u015bpiewu wypr\u00f3bowa\u0142 na sobie lusterko krtaniowe
– 1873 r. <\/strong>pierwsza operacja usuni\u0119cia krtani
– 1897 r.<\/strong> sztywne endoskopy KILLIAN \u2013 usun\u0105\u0142 cia\u0142o obce z oskrzela Otologia i Rynolaryngologia <\/strong>\u2013 odr\u0119bne specjalizacje , po\u0142\u0105czone na prze\u0142omie XIX i XX wieku
– 1899 r.<\/strong> Rostock \u2013 pierwsza klinika ORL
– 1873 r<\/strong>. pierwsza antrotomia, operacja radykalna ucha \u015brodkowego 
Od 1884 r.<\/strong> stosowano Kokain\u0119, po 1945 r. <\/strong>operacje ucha ze zwr\u00f3ceniem uwagi na zachowanie lub popraw\u0119 s\u0142uchu ; znacz\u0105ca rola mikroskopu operacyjnego i antybiotyk\u00f3w.

II.<\/strong> Pacjent w wieku podesz\u0142ym w gabinecie  otolaryngologa<\/strong>
NOS
Nie\u017cyt nosa \u2013 <\/strong>KATAR STARSZYCH PAN\u00d3W \u2013 nadprodukcja wodnistej wydzieliny, kt\u00f3ra tworzy co\u015b na kszta\u0142t kropli rosy na czubku nosa.
Zaburzenia powonienia- obturacja nosa \u2013 <\/strong>zaburzenia przewodnictwa, niewydolno\u015b\u0107 receptora,
dr\u00f3g, o\u015brodk\u00f3w w\u0119chowych \u2013 <\/strong>zaburzenia odbiorcze;
Przej\u015bciowe i trwa\u0142e ( ozena, twardziel, choroby wirusowe, uraz, nowotw\u00f3r, zawodowe, padaczka, SM, wi\u0105d rdzenia, mia\u017cd\u017cyca
Zaburzenia czucia w nosie \u2013 nerwob\u00f3l \u2013 niedow\u0142ad \u2013 zapalenie n.V
Krwawienia z nosa
<\/strong>choroby zaka\u017ane
choroby naczyniowe i kr\u0105\u017cenia
skazy krwotoczne
GARD\u0141O <\/strong>(jama ustna,  gard\u0142o i gruczo\u0142y \u015blinowe) i KRTA\u0143
<\/strong>b\u0142ona \u015bluzowa ulega \u015bcie\u0144czeniu, zwi\u0119ksza si\u0119 prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia zmian o charakterze paraKERATOZY i hyperKERATOZY \u2013 zw\u0142aszcza u os\u00f3b maj\u0105cych protezy z\u0119bowe, zmniejsza si\u0119 unaczynienie t\u0119tnicze, b\u0142ona \u015bluzowa jest bardziej podatna na urazy, zaburzeniu ulegaj\u0105 procesy gojenia i regeneracji<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Zapalenie okolicy k\u0105cika ust \u2013 <\/strong>niedokrwisto\u015b\u0107, niedob\u00f3r witamin B, nadka\u017cenia grzybicze, niedo\u017cywienie<\/li>\n\n\n\n
  2. Pieczenie j\u0119zyka z zaburzeniem czucia smaku
     \u2013<\/strong> schorzenia miejscowe<\/strong> \u2013 sucho\u015b\u0107 \u2013 zmniejszenie wydzielania \u015bliny
    grzybica (candida albicans),
    zapalenie j\u0119zyka, liszaj p\u0142aski,
    dra\u017cnienie \u017ale dobran\u0105 protez\u0105,
    alergia,
    rak jamy ustnej
    – choroby uk\u0142adowe \u2013 <\/strong>niedokrwisto\u015b\u0107 z powodu niedoboru B12, \u017celaza, kwasu foliowego,
    –   choroby jelita grubego
    –   polineuropatia  w cukrzycy
    3. J\u0118ZYK BRUZDOWATY bo odczyn zapalny z powodu gromadzenia si\u0119 resztek po\u017cywienia lub
        bakterii w bruzdach j\u0119zyka
    4. OWRZODZENIA W JAMIE USTNEJ
        urazy \u2013 protezy, nawykowe nadgryzanie j\u0119zyka lub b\u0142ony \u015bluzowej policzka przez pr\u00f3chniczy z\u0105b
        podobne do owrzodze\u0144 nowotworowych <\/strong>afty, grzybica po antybiotykach, Xterapii, immuno i chemioterapii, w cukrzycy, chorobach hematologicznych niedo\u017cywieniu, w anemii z niedoboru \u017celaza, przy protezach nowotwory
    5. ZMIANY ZANIKOWE B\u0141ONY \u015aLUZOWEJ JAMY USTNEJ \u2013 spadek wody i kolagenu w tkance \u0142\u0105cznej, zmniejszenie unaczynienia.
    6. SUCHO\u015a\u0106 W USTACH \u2013 zaburzenie wydzielniczej funkcji \u015blinianek, wzrost lepko\u015bci \u015bliny
    7. ZESP\u00d3\u0141 SJOGRENA sucho\u015b\u0107 w ustach, oczach, zapalenie wielostawowe, obrzmienie gruczo\u0142\u00f3w \u015blinowych \u2013 hipoteza zaburze\u0144 endokrynologicznych; konsekwencje \u2013 <\/strong>zaburzenia proces\u00f3w gojenia si\u0119 w tkankach oko\u0142o z\u0119bowych, pr\u00f3chnica, zaburzenia smaku.
    8. ZABURZENIA SMAKU \u2013 zmniejszenia wydzielania \u015bliny i zanik kubk\u00f3w smakowych w j\u0119zyku.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    KONFLIKT INTERES\u00d3W \u2013 <\/strong>poprawa  po nieu\u017cywaniu protez z\u0119bowych
    9.<\/strong> DYSFAGIA I ZAKRZTUSZANIE SI\u0118 \u2013 zaburzenie koordynacji uk\u0142adu nerwowego i mi\u0119\u015bniowego aktu po\u0142ykania.
    10. ZMIANY O CHARAKTERZE HYPERKERATOZY \u2013 dra\u017cnienie protezami z\u0119bowym \u2013 policzki, wyrostki z\u0119bowe \u017cuchwy, przypadkowe nadgryzienia ; po ekspozycji na s\u0142o\u0144ce \u2013 u m\u0119\u017cczyzn – warga dolna.
    11. ZABURZENIA G\u0141OSU
    – u m\u0119\u017cczyzn zanik strun g\u0142osowych
    – u kobiet obrz\u0119k strun g\u0142osowych, tendencja do chrypki.
    Na fonacj\u0119 sk\u0142ada si\u0119 :
    – prawid\u0142owa funkcja oddechowa
    – stan anatomiczny i czynno\u015bciowy krtani
    – stan jamy ustnej  
    – koordynacja nerwowo \u2013 mi\u0119\u015bniowa
    Po  70 \u2013 tym roku \u017cycia sk\u0142onno\u015b\u0107 do chrypki i dysfonii, do dr\u017cenia g\u0142osu.
    12. ROZLU\u0179NIENIE ZWIERACZA GARD\u0141A DOLNEGO
    – refluks prze\u0142ykowo \u2013 gard\u0142owy (zaburzenia g\u0142osu)
    – u os\u00f3b OTY\u0141YCH \u2013 b\u00f3le gard\u0142a, zgaga, przeszkoda w gardle, otalgia, chrypka,    kaszel (konsekwencja refluksu \u017co\u0142\u0105dkowo \u2013 prze\u0142ykowego).<\/p>\n\n\n\n

    UCHO
    Ucho zewn\u0119trzne:  <\/u><\/strong>sk\u00f3ra, gruczo\u0142y \u0142ojowe i woskowinowe
    ( zale\u017cno\u015b\u0107 od poziomu hormon\u00f3w androgennych \u2013 u m\u0119\u017cczyzn \u0142agodne<\/strong>, u kobiet wyra\u017ane<\/strong> od menopauzy \u2013 sucho\u015b\u0107 \u015bwi\u0105d – <\/strong>zanik nask\u00f3rka  – problem kosmetyk\u00f3w, gor\u0105ca k\u0105piel, odka\u017canie ucha  kroplami spirytusowymi u chorych na cukrzyc\u0119 insulinozale\u017cn\u0105 obni\u017cona odporno\u015b\u0107 chorego<\/p>\n\n\n\n

    Ucho \u015brodkowe
    <\/u><\/strong>zesztywnienie b\u0142on b\u0119benkowych, b\u0142on podstawnych
    osteoporoza kosteczek s\u0142uchowych, zmiany zwyrodnieniowe staw\u00f3w dotycz\u0105 staw\u00f3w mi\u0119dzykosteczkowych \u2013 szkliwienie i wapnienie chrz\u0105stek powierzchni i torebek
    Ma\u0142e znaczenie w globalnym uszkodzeniu s\u0142uchu wieku starczego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Ucho wewn\u0119trzne
    <\/u>                                               PRESBYACUSIS \u2013 g\u0142uchota starcza<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    WOLNO POST\u0118PUJ\u0104CY UBYTEK S\u0141UCHU WYNIKAJ\u0104CY Z PROCES\u00d3W STARZENA SI\u0118 NARZ\u0104DU S\u0141UCHU<\/p>\n\n\n\n

    Pytanie \u2013 <\/strong>czy zaburzenia rozumienia  mowy to wynik JEDYNIE<\/strong> zmian zwyrodnieniowych w obr\u0119bie narz\u0105du zmys\u0142owego ?
    – zanik kom\u00f3rek nerwowych i w\u0142\u00f3kien g\u0142\u00f3wnie \u015blimaka, w mniejszym stopniu w nerwie s\u0142uchowym czy zmian w obr\u0119bie OUN, centralnych dr\u00f3g s\u0142uchowych (do<\/strong> kory p\u0142ata skroniowego)
    PO 40 ROKU \u017bYCIA  (50 roku \u017cycia) \u2013 cz\u0119stotliwo\u015bci<\/strong> wysokie powy\u017cej 2000 Hz<\/strong> obustronnie 0,3 dB na rok
    <\/strong>TRUDNO\u015aCI ROZUMIENIA MOWY W HA\u0141A\u015aLIWYM OTOCZENIU \u2013 s\u0142ysz\u0119, ale nie rozumiem spadek s\u0142yszenia kierunkowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    NA OG\u00d3\u0141 kszta\u0142t audiogramu niezmienny w d\u0142u\u017cszym czasie obserwacji.<\/p>\n\n\n\n

     INNA DEFINICJA \u2013 G\u0141UCHOTA STARCZA \u2013 niedos\u0142uch spowodowany starzeniem si\u0119 organizmu bez dzia\u0142ania dodatkowych szkodliwych czynnik\u00f3w.<\/u>
    MA WP\u0141YW \u2013 <\/strong>HA\u0141AS, ZABURZENIA W UKRWIENIU (m\u00f3zgu, uszu) STRESS,
    <\/p>\n\n\n\n

    CZYNNIKI OTOTOKSYCZNE :
    choroby infekcyjne<\/strong> \u2013 grypa, \u015bwinka , dur plamisty, p\u00f3\u0142pasiec, borelioza, covid
    choroby przemiany materii \u2013 <\/strong>tarczycy, w\u0105troby, nerek
    leki chinina, kwas salicylowy, furosemid, kwas etakrynowy (diuretyk), cytostatyki, antybiotyki
    krople do uszu z antybiotykami ototoksycznymi<\/strong> zatrucie tlenkiem w\u0119gla , anilin\u0105, nitrobenzolem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    NADCI\u015aNIENIE T\u0118TNICZE, CUKRZYCA, CHOROBY OUN, MIA\u017bD\u017bYCA, ZABURZENIA METABOLICZNE, OTY\u0141OS\u0106, NADWAGA, WYSOKIE ST\u0118\u017bENIE CHOLESTEROLU, Z\u0141E OD\u017bYWIANIE SI\u0118, NIEZDROWA DIETA, OBNIZONA AKTYWNOS\u0106 FIZYCZNA, STOSOWANIE UZYWEK \u2013 tyto\u0144, alkohol, PREDYSPOZYCJA GENETYCZNA.
    SZUMY USZNE
    PRESBYASTASIS \u2013 zaburzenia r\u00f3wnowagi 
    <\/strong>zawroty g\u0142owy, zaburzenia postawy i chodu, upadki
    50% populacji po 65 roku \u017cycia, samodzielnych ludzi, a niesamodzielnych z DPS do 80%, skutki wielonarz\u0105dowe upadk\u00f3w do zgon\u00f3w w\u0142\u0105cznie.
    3 uk\u0142ady: wzrok \u2013 r\u00f3wnowaga \u2013 czucie g\u0142\u0119bokie (receptory: stawowe, \u015bci\u0119gien, mi\u0119\u015bni).
    <\/strong>o\u015brodek \u2013 zakr\u0119t za\u015brodkowy  (gyrus postcentralis) kory m\u00f3z spadek liczby neuron\u00f3w,
    powolny ubytek masy mi\u0119\u015bniowej od 30 – 40 roku \u017cycia
    Po 75 roku \u017cycia mi\u0119\u015bnie stanowi\u0105 15% masy cia\u0142a, a w m\u0142odym 30%
    Si\u0142a skurczu izometrycznego po 60 roku \u017cycia \u2013 mniejsza o 20%,po 70 roku \u017cycia \u2013 mniejsza o 50%
    Rola geriatry, neurologa .<\/p>\n\n\n\n

    URAZY
    nosa \u2013 <\/strong>ko\u015bci nosa \u2013 szczeliny z\u0142amania, wylew krwi do zatok \u2013 zacienienie
    krwiak przegrody nosa \u2013<\/strong> si\u0142a prostopad\u0142a do powierzchni twarzy
    zatok \u2013<\/strong> wytrzeszcz, odm, wylewy krwawe, obrz\u0119k, podw\u00f3jne widzenie, \u015blepota
    ko\u015bci skroniowej <\/strong> – podstawy czaszki \u2013 pourazowe pora\u017cenie nerwu twarzowego, narz\u0105du s\u0142uchu i r\u00f3wnowagi:
    pod\u0142u\u017cne <\/strong>\u2013 uraz z boku ( ucho \u015brodkowe \u2013 krwawienie z ucha, wyciek p\u0142ynu m\u00f3zgowo-rdzeniowego, upo\u015bledzenie s\u0142uchu przewodzeniowe
    poprzeczne <\/strong>\u2013 uraz czo\u0142a lub potylicy \u2013 na og\u00f3\u0142 ucho wewn\u0119trzne  – wypadni\u0119cie czynno\u015bci narz\u0105du s\u0142uchu i r\u00f3wnowagi,  pora\u017c\u0119nie  nerwu VII w 50% przypadk\u00f3w ( g\u0142uchota, oczopl\u0105s do ucha zdrowego, zawroty g\u0142owy)
    Zatrzyma\u0107 proces starzenia mo\u017cna je\u015bli <\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

    JESZ ZDROWO, WYSYPIASZ SI\u0118 , RUSZASZ SI\u0118 I NIE PALISZ <\/strong>!<\/p>\n\n\n\n

    Streszczenie wyk\u0142adu opracowa\u0142a: Krystyna Rawska<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u017ar\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: <\/em>https:\/\/centrummedyczne.szamotuly.com\/service\/otolaryngologia-i-otolaryngologia-dziecieca\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W dniu 18 listopada 2025 r. go\u015bciem S\u0142uchaczy naszego UTW by\u0142adr n. med. Beata Ga\u0142uszka \u2013 Ignasiak, specjalista otolaryngolog i alergolog. Otolaryngologia  to dziedzina medycyny […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":4780,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4758","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4758"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4781,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4758\/revisions\/4781"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4780"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}