{"id":4741,"date":"2025-11-24T08:43:29","date_gmt":"2025-11-24T07:43:29","guid":{"rendered":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/?p=4741"},"modified":"2025-11-24T08:43:30","modified_gmt":"2025-11-24T07:43:30","slug":"filharmonia-slaska-80-lat-pisane-muzyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/2025\/11\/24\/filharmonia-slaska-80-lat-pisane-muzyka\/","title":{"rendered":"Filharmonia \u015al\u0105ska \u2013 80 lat pisane muzyk\u0105"},"content":{"rendered":"\n

W dniu 5.11.2025. roku wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu mgr Gra\u017cyny Gowarzewskiej:<\/strong>
\u201eFilharmonia \u015al\u0105ska \u2013 80 lat pisane muzyk\u0105\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku dzia\u0142aj\u0105 obecnie 3 filharmonie:
–  \u015al\u0105ska im. Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego,
– Cz\u0119stochowska im. Bronis\u0142awa Hubermana,
– Zabrza\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n

Filharmonia \u015al\u0105ska<\/strong>.
W 1873 roku przy ul. Sokolskiej wybudowano Reichshale: budynek z sal\u0105 koncertow\u0105. W neoklasycystycznym budynku, koncerty organizowa\u0142 Oscar Meisner, dyrygent ch\u00f3ru, kt\u00f3ry w 1882 r. za\u0142o\u017cy\u0142 Towarzystwo \u015apiewacze w Katowicach.
Tutaj w 1901 roku koncertowa\u0142 Jan Ignacy Paderewski. Kiedy w 1906 r. budynek wykupi\u0142a sp\u00f3\u0142ka z wi\u0119kszo\u015bciowym polskim kapita\u0142em, mog\u0142y si\u0119 tam odbywa\u0107 koncerty polskich ch\u00f3r\u00f3w oraz spotkania i imprezy polskich organizacji.
W 1943 roku dobudowano prawe skrzyd\u0142o i przebudowano scen\u0119, przeznaczaj\u0105c budynek na filharmoni\u0119.
Koncert inauguracyjny orkiestry symfonicznej odby\u0142 si\u0119 26.05.1945 roku, zaledwie kilka tygodni po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej. Od pocz\u0105tku filharmonia dzia\u0142a\u0142a intensywnie na rzecz upowszechniania muzyki. Grali z ni\u0105 najwybitniejsi soli\u015bci
i dyrygenci. Pierwszym dyrygentem WOSPR w latach 1945-1946 by\u0142 Witold Rowicki. W latach 1947-1953 Grzegorz Fitelberg stan\u0105\u0142 na czele Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach. Od 1980 roku odbywa si\u0119
w Katowicach Mi\u0119dzynarodowy Konkurs Dyrygencki jego imienia (jeden z trzech najwa\u017cniejszych polskich mi\u0119dzynarodowych konkurs\u00f3w wykonawczych).
Karol Stryja (1915-1998) to najbardziej zas\u0142u\u017cony dyrektor Filharmonii \u015al\u0105skiej (37 lat kadencji dyrektora i kierownika artystycznego). W 1973 roku utworzy\u0142 profesjonalny filharmoniczny ch\u00f3r, a w 1981 dzisiejsz\u0105 \u015al\u0105sk\u0105 Orkiestr\u0119 Kameraln\u0105. Zainicjowa\u0142 Mi\u0119dzynarodowy Konkurs Dyrygent\u00f3w imienia Grzegorza Fitelberga
i prowadzi\u0142 kolejne a\u017c do \u015bmierci. Tu zawsze by\u0142a wa\u017cna muzyka polskich i \u015bl\u0105skich kompozytor\u00f3w. Dla firmy Marco Polo \u2013 Pacific dokona\u0142 nagrania wszystkich utwor\u00f3w Karola Szymanowskiego.
Karol Stryja zajmowa\u0142 ponadto stanowisko dyrektora artystycznego Orkiestry Symfonicznej w Odense (Dania). Z jego inicjatywy zorganizowano Mi\u0119dzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. C. Nielsena..
By\u0142 profesorem Akademii Muzycznej w Katowicach.
Sir Simon Rattle cz\u0119sto wykonuje muzyk\u0119 Szymanowskiego, w tym takie utwory jak: Kr\u00f3l Roger (opera, Anglicy nauczyli si\u0119 tekstu po polsku), Harnasie (balet symfoniczny), Koncert skrzypcowy nr 1, IV Symfonia koncertuj\u0105ca.
Wys\u0142uchali\u015bmy mistycznego fragmentu IV Symfonii koncertuj\u0105cej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Miros\u0142aw Jacek B\u0142aszczyk (1959), urodzony w Bytomiu po uko\u0144czeniu studi\u00f3w
w Akademii Muzycznej w Katowicach, kontynuowa\u0142 nauk\u0119 na Wydziale Teorii, Kompozycji i Dyrygentury w klasie profesora Karola Stryi. Od maja 1998 jest dyrektorem artystycznym Filharmonii \u015al\u0105skiej w Katowicach.<\/p>\n\n\n\n

Adam Weso\u0142owski (1980), urodzony w Rudzie \u015al\u0105skiej, w latach 1999-2004 studiowa\u0142 w klasie kompozycji oraz gr\u0119 na fortepianie w Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie otrzyma\u0142 dyplom z wyr\u00f3\u017cnieniem w obu kierunkach. Obecnie pe\u0142ni funkcj\u0119 dyrektora generalnego Festiwalu im. Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego. Od 2018 piastuje stanowisko dyrektora Filharmonii \u015al\u0105skiej im. Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego. W latach 2018-2025 zorganizowa\u0142 setki koncert\u00f3w dla dzieci w wojew\u00f3dztwie \u015bl\u0105skim.
W latach 2013-2014 zamontowano w Filharmonii nowe organy kt\u00f3re maj\u0105 36 g\u0142os\u00f3w, 3 manua\u0142y i s\u0105 instrumentem wysokiej klasy.
Dnia 24.05.2025 roku w Spodku, na Wielkiej Gali Jubileuszowej Filharmonii \u015al\u0105skiej us\u0142yszeli\u015bmy VIII Symfoni\u0119 Gustava Mahlera (Symfonia Tysi\u0105ca). To dzie\u0142o po raz pierwszy w Polsce zabrzmia\u0142o w wykonaniu ponad 1000 artyst\u00f3w. Orkiestr\u0105 Symfoniczn\u0105 Filharmonii \u015al\u0105skiej, kt\u00f3ra wraz z solistami i Ch\u00f3rem Filharmonii \u015al\u0105skiej oraz po\u0142\u0105czonymi ch\u00f3rami z wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego, wykona\u0142a to dzie\u0142o dyrygowa\u0142 Yaroslav Shemet.
W 2025 roku trwa XIII edycja festiwalu \u201eMi\u0119dzynarodowe Dni Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego\u201d w Katowicach. Zar\u00f3wno \u017cona Jadwiga jak i syn Miko\u0142aj cz\u0119sto bywaj\u0105 na koncertach.<\/p>\n\n\n\n

Filharmonia Zabrza\u0144ska<\/strong>
W 1950 roku powo\u0142ano Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Filharmonii G\u00f3rniczej
i z po\u0142\u0105czonych orkiestr dw\u00f3ch kopalni powsta\u0142a Filharmonia G\u00f3rnicza.
Jednym z za\u0142o\u017cycieli by\u0142 kompozytor, pianista i dyrygent Edward Czerny.
Jej pierwotnym celem by\u0142a popularyzacja muzyki klasycznej w\u015br\u00f3d klasy robotniczej. Cz\u0142onkowie orkiestry nie tylko grali w zespole, ale jednocze\u015bnie pracowali w r\u00f3\u017cnych zak\u0142adach.W 1953 r. mecenat nad zespo\u0142em przej\u0105\u0142 Zwi\u0105zek Zawodowy G\u00f3rnik\u00f3w Orkiestra zacz\u0119\u0142a uczestniczy\u0107 we wszystkich wa\u017cnych wydarzeniach pa\u0144stwowych
i kulturalnych. Jako jedna z pierwszych w kraju zacz\u0119\u0142a prowadzi\u0107 koncerty dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy. W 1971 roku Filharmonia G\u00f3rnicza Zwi\u0105zku Zawodowego G\u00f3rnik\u00f3w, zosta\u0142a samodzieln\u0105 jednostk\u0105 bud\u017cetow\u0105. Bywa\u0142o r\u00f3\u017cnie. Prezentowano muzyk\u0119 l\u017cejszego gatunku- operow\u0105, operetkow\u0105, rozrywkow\u0105, ze wzgl\u0119du na popularno\u015b\u0107. Na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych przymierzano si\u0119 do jej zamkni\u0119cia. G\u0142o\u015bne protesty na ca\u0142ym \u015al\u0105sku uratowa\u0142y j\u0105.
Z biegiem czasu profil zespo\u0142u zmienia\u0142 si\u0119 w kierunku program\u00f3w typu filharmonicznego. W 1984 r. zesp\u00f3\u0142 uzyska\u0142 nazw\u0119 Pa\u0144stwowa Filharmonia co by\u0142o wyrazem uznania dla jego\u00a0 osi\u0105gni\u0119\u0107. Od 1990 roku dyrektorem Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Zabrza\u0144skiej jest S\u0142awomir Chrzanowski (studiowa\u0142 dyrygentur\u0119 w klasie Karola Stryji). Od 2010 r. now\u0105 siedzib\u0105 Filharmonii Zabrza\u0144skiej jest wyremontowany zabytkowy budynek dawnej biblioteki Donnersmarck\u00f3w (obok Centrum Platan). To neoklasycystyczny budynek z sal\u0105 na 290 os\u00f3b (nareszcie muzycy mieli szafki dla siebie).W 2010 r. Filharmonia otrzyma\u0142a tytu\u0142 \u201eAmbasadora\u00a0 Zabrza\u201d. W dniu 5 grudnia 2025 w Domu Muzyki i Ta\u0144ca odb\u0119dzie si\u0119 Koncert Galowy
z okazji 75-lecia dzia\u0142alno\u015bci zatytu\u0142owany \u201eHistoria Filharmonii Zabrza\u0144skiej
w d\u017awi\u0119kach\u201d.
Na zach\u0119t\u0119 przed tym wydarzeniem wys\u0142uchali\u015bmy Fantazji na tematy z opery \u201eFaust\u201d Gounoda (na skrzypce i fortepian).<\/em><\/p>\n\n\n\n

Notatk\u0119\u00a0przygotowa\u0142: Henryk Duda<\/em>
\u017ar\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Filharmonia_%C5%9Al%C4%85ska_im._Henryka_Miko%C5%82aja_G%C3%B3reckiego#\/media\/Plik:Katowice_Filharmonia_2024.jpg<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 5.11.2025. roku wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu mgr Gra\u017cyny Gowarzewskiej:\u201eFilharmonia \u015al\u0105ska \u2013 80 lat pisane muzyk\u0105\u201d. Na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku dzia\u0142aj\u0105 obecnie 3 filharmonie:–  \u015al\u0105ska im. Henryka […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":4742,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4741","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4741"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4743,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4741\/revisions\/4743"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4742"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}