{"id":225,"date":"2017-02-17T14:21:57","date_gmt":"2017-02-17T13:21:57","guid":{"rendered":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/?page_id=225"},"modified":"2017-09-27T17:14:38","modified_gmt":"2017-09-27T15:14:38","slug":"rok-akademicki-20162017","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/rok-akademicki-20162017\/","title":{"rendered":"Rok akademicki 2016\/2017"},"content":{"rendered":"

W dniu 26.04. 2017r. wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu p. Stefana Janty<\/strong> ? Wicedyrektora Planetarium \u015al\u0105skiego: ? Woda w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym<\/strong><\/p>\n

Woda ? tlenek wodoru, zwi\u0105zek chemiczny o wzorze H2<\/sub>O. Pojedyncza cz\u0105steczka wody jest dipolem elektrycznym. Dzi\u0119ki temu woda jest bardzo dobrym rozpuszczalnikiem dla substancji polarnych. Spolaryzowane cz\u0105steczki wody mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c \u0142atwo wprawia\u0107 w ruch za pomoc\u0105 zewn\u0119trznego pola elektrycznego. Urz\u0105dzenie, kt\u00f3re zmusza cz\u0105steczki wody zawarte np.
\nw \u017cywno\u015bci do szybkiego obracania si\u0119, a tym samym rozgrzewania swojego najbli\u017cszego otoczenia, nazywamy kuchenk\u0105 mikrofalow\u0105. Woda posiada bardzo du\u017ce ciep\u0142o w\u0142a\u015bciwe. Oznacza to, \u017ce musi poch\u0142on\u0105\u0107 du\u017ce ilo\u015bci ciep\u0142a aby podnie\u015b\u0107 swoj\u0105 temperatur\u0119. Dzia\u0142a to r\u00f3wnie\u017c w drug\u0105 stron\u0119 ? woda mo\u017ce odda\u0107 du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 zgromadzonego w sobie ciep\u0142a, nieznacznie obni\u017caj\u0105c temperatur\u0119. Dzi\u0119ki tej w\u0142asno\u015bci wody, oceany na Ziemi stanowi\u0105 ogromne akumulatory ciep\u0142a i decyduj\u0105 o klimacie na na naszej planecie. Gdyby zebra\u0107 ca\u0142\u0105 wod\u0119 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 na Ziemi, to utworzy\u0142aby kul\u0119 o \u015brednicy 1400 km. Zatem nie jest jej zbyt wiele. Ponadto ponad 97% wody na Ziemi to woda s\u0142ona.
\nElektroliza wody, to rozk\u0142ad zwi\u0105zku na tlen i wod\u0119 pod wp\u0142ywem przep\u0142ywaj\u0105cego pr\u0105du elektrycznego. Zjawisko jest odwracalne – mo\u017cna \u0142\u0105cz\u0105c tlen i wod\u00f3r z powrotem w wod\u0119 odzyska\u0107 energi\u0119 elektryczn\u0105. Urz\u0105dzenie, kt\u00f3re wytwarza elektryczno\u015b\u0107 z wodoru i tlenu nazywamy ogniwem paliwowym.<\/p>\n

Przez bardzo d\u0142ugi czas, obecno\u015b\u0107 wody obserwowano jedynie na Ziemi. Sk\u0105d woda wzi\u0119\u0142a si\u0119 na Ziemi?<\/p>\n

Czy jest skutkiem dzia\u0142ania wiatru s\u0142onecznego? Czy przyw\u0119drowa\u0142a na Ziemi\u0119 na skutek uderze\u0144 planetoid bogatych w wod\u0119? Mo\u017ce przywlok\u0142y j\u0105 komety, w sk\u0142ad kt\u00f3rych z pewno\u015bci\u0105 wchodzi woda? Czy te\u017c pochodzenie wody jest raczej geochemiczne, to znaczy powsta\u0142a na skutek reakcji chemicznych w p\u0142aszczu Ziemi?\u00a0 Wszystko wskazuje na to, \u017ce woda pochodzi po trosze z ka\u017cdego z tych \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n

Mo\u017cna si\u0119 by\u0142o spodziewa\u0107, \u017ce Ziemia nie jest jedynym cia\u0142em w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym, na kt\u00f3rym wyst\u0119puje woda, jednak nie by\u0142o na to dowod\u00f3w.
\nNajpierw napotkano wod\u0119 na Ksi\u0119\u017cycu. Jej pochodzenie ma \u017ar\u00f3d\u0142o w S\u0142o\u0144cu, a dok\u0142adnie w wietrze s\u0142onecznym. Docieraj\u0105ce do Ksi\u0119\u017cyca elektrony zawarte w wietrze s\u0142onecznym wnikaj\u0105 w ska\u0142y powierzchniowe i \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 tam z tlenem, tworz\u0105c uwi\u0119zion\u0105 w Ksi\u0119\u017cycowym gruncie wod\u0119.
\nNie tak dawno okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to nie jedyna forma wody wyst\u0119puj\u0105cej na Srebrnym Globie. W zacienionym wn\u0119trzu jednego z\u00a0 krater\u00f3w, kr\u0105\u017c\u0105ce wok\u00f3\u0142 Ksi\u0119\u017cyca orbitery odkry\u0142y spore ilo\u015bci lodu ? to niemal lodowiec.<\/p>\n

Poszukiwania wody na Marsie, r\u00f3wnie\u017c przynios\u0142y pozytywne rezultaty. Czapy polarne Marsa okaza\u0142y si\u0119 przy bli\u017cszym poznaniu lodem wodnym, a nie jak s\u0105dzono wcze\u015bniej szronem dwutlenku w\u0119gla. Jedna z sond kosmicznych l\u0105duj\u0105cych na Marsie wykona\u0142a p\u0142ytki wykop, w kt\u00f3ry odkry\u0142a pod cienk\u0105 warstw\u0105 piasku l\u00f3d ? zamarzni\u0119t\u0105 wod\u0119.
\nWoda wyst\u0119puje w kometach ? o tym wiedziano ju\u017c od dawna. Nikt si\u0119 jednak nie spodziewa\u0142, \u017ce du\u017ce ilo\u015bci wody nadal znajduj\u0105 si\u0119 w planetoidach. Najwi\u0119ksza z planetoid, Ceres, kt\u00f3ra od 2006 roku decyzj\u0105 Unii Astronomicznej sta\u0142a si\u0119 planet\u0105 kar\u0142owat\u0105, posiada p\u0142aszcz z lodu wodnego. Jowisz i Saturn, olbrzymie planety gazowe przy bli\u017cszym poznaniu, dzi\u0119ki sondom kosmicznym, zdradzi\u0142y nam, \u017ce g\u0142\u0119boko pod swoj\u0105 powierzchni\u0105 kryj\u0105 niewielkie kamienne j\u0105dra p\u0142ywaj\u0105ce w otoczce wody.<\/p>\n

Ksi\u0119\u017cyce planet olbrzym\u00f3w tak\u017ce zawieraj\u0105 wod\u0119. Z wody s\u0105 zbudowane zewn\u0119trzne p\u0142aszcze tych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w. Najciekawsze jest jednak to, \u017ce woda wyst\u0119puj\u0105ca na tych ksi\u0119\u017cycach, jest w stanie p\u0142ynnym. Jest to z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 woda s\u0142ona.<\/p>\n

Woda jest jednym z najpowszechniej zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych wyst\u0119puj\u0105cych w ca\u0142ym\u00a0 Wszech\u015bwiecie. Obserwacje astronomiczne dowodz\u0105, \u017ce po wodorze i tlenku w\u0119gla, trzeci\u0105 najpowszechniej moleku\u0142\u0105 wyst\u0119puj\u0105c\u0105 w o\u015brodku mi\u0119dzygwiazdowym jest w\u0142a\u015bnie woda.<\/p>\n

Opracowa\u0142: Stefan Janta<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Emmerich (Imre) K\u00e1lm\u00e1n\u00a0 – mistrz czardasza<\/strong><\/p>\n

Najwybitniejszy obok Leh\u00e1ra przedstawiciel \u00a0operetki wiede\u0144skiej.<\/p>\n

W dniu 19 kwietnia 2017r. wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu \u00a0red. Jacka Wole\u0144skiego:<\/p>\n

Imre K\u00e1lm\u00e1n urodzi\u0142 si\u0119 24 X 1882 roku w Si\u00f3fok nad Balatonem. By\u0142 synem \u017cydowskiego kupca zbo\u017cem Karla Koppsteina i jego \u017cony, Pauli z domu Singer. Kupiecka firma ojca po okresie rozkwitu upad\u0142a pod koniec XIX wieku. Domy i fabryki trzeba by\u0142o sprzeda\u0107 i ca\u0142a rodzina przenios\u0142a si\u0119 do Budapesztu. K\u00e1lm\u00e1n uko\u0144czy\u0142 s\u0142ynne budapeszte\u0144skie Fasori Gimn\u00e1zium. W latach gimnazjalnych chc\u0105c zdoby\u0107 pieni\u0105dze na nauk\u0119 gry na fortepianie, udziela\u0142 korepetycji z \u0142aciny i greki, noc\u0105 za\u015b adresowa\u0142 koperty dla domu handlowego, otrzymuj\u0105c za tysi\u0105c kopert jedn\u0105 koron\u0119. Marzy\u0142 by zosta\u0107 pianist\u0105 wirtuozem. Marzeniom po\u0142o\u017cy\u0142a kres choroba prawej r\u0119ki. Wspomina\u0142 p\u00f3\u017aniej: Gamy, \u0107wiczenia, inwencje Bacha, \u0142atwiejsze utwory Chopina, sonaty Beethovena ? i m\u00f3j idea\u0142, Robert Schumann. Ca\u0142ymi dniami przesiadywa\u0142em przy fortepianie… nagle poczu\u0142em b\u00f3l r\u0119ki… czeka\u0142em przez pewien czas, pr\u00f3\u017cno \u017cywi\u0105c nadziej\u0119, gdy\u017c ka\u017cda kolejna pr\u00f3ba przynosi\u0142a gorzkie rozczarowanie. Terapia gor\u0105cym powietrzem, k\u0105piele, galwanizacje, wzmacniaj\u0105ce preparaty; ale polepszenie nie przychodzi\u0142o; tak sko\u0144czy\u0142a si\u0119 moja kariera pianisty ? by\u0142em \u015bci\u0105gni\u0119tym z ob\u0142ok\u00f3w, bardzo powa\u017cnym i bardzo smutnym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

 <\/p>\n

Dzi\u0119ki wp\u0142ywom swoich przyjaci\u00f3\u0142 Alberta Szirmai i Wiktora Jacobi w latach 1900-1904 podj\u0105\u0142 studia harmonii i kontrapunktu w Akademii Muzycznej w klasie kompozycji Hansa K\u00f6sslera, wraz z Bart\u00f3kiem i Kod\u00e1lym. Jednocze\u015bnie zgodnie z \u017cyczeniem ojca studiowa\u0142 prawo. Napisa\u0142 w tym czasie cykl pie\u015bni, poemat symfoniczny Endre und Johanna i scherzo orkiestrowe Saturnalia. W 1904 roku wykona\u0142a je Filharmonia Budapeszte\u0144ska. W 1906 roku wystawi\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 komedi\u0119 muzyczn\u0105 Dziedzic Pereszleny. Pisa\u0142 te\u017c piosenki pod pseudonimem Koloman Imrey oraz artyku\u0142y jako krytyk muzyczny, dla ’?Pesti Naplo?. W 1907 roku otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 miasta Budapeszt im. Franciszka J\u00f3zefa, kt\u00f3ra umo\u017cliwi\u0142a mu w p\u00f3\u017aniejszym czasie przeniesienie si\u0119 do Wiednia.<\/p>\n

Sukces Weso\u0142ej wd\u00f3wki Leh\u00e1ra zainteresowa\u0142 K\u00e1lm\u00e1na operetk\u0105. Zacz\u0105\u0142 poszukiwa\u0107 odpowiedniego libretta. Wreszcie przedstawi\u0142 Karolowi von Bakonyi’emu, czo\u0142owemu libreci\u015bcie Budapesztu, pomys\u0142 operetki, kt\u00f3rej akcja toczy si\u0119 na manewrach. Libretto napisane przez Bakonyi’ego opowiada histori\u0119 zubo\u017ca\u0142ego porucznika huzar\u00f3w von L\u00f6renthy?ego, kt\u00f3ry podczas manewr\u00f3w zostaje wraz z ca\u0142ym pu\u0142kiem zakwaterowany w okolicy zamku swoich przodk\u00f3w. Nale\u017cy on obecnie do pi\u0119knej baronowej Rizy, w kt\u00f3rej L\u00f6renthy by\u0142 niegdy\u015b zakochany, i kt\u00f3ra podobnie jak Hanna Glawari z Weso\u0142ej wd\u00f3wki dla pieni\u0119dzy po\u015blubi\u0142a innego. Dumny porucznik odmawia przybycia na zamek, lecz zakochana w nim nadal wdowa bierze sprawy w swoje r\u0119ce i historia ko\u0144czy si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie. Operetka pod tytu\u0142em Tat\u00e1rj\u00e1r\u00e1s (Kl\u0119ska Tatar\u00f3w) mia\u0142a premier\u0119 w Budapeszcie na pocz\u0105tku 1908 roku. S\u0142awa operetki sprowadzi\u0142a do Budapesztu, poszukuj\u0105cego nowych talent\u00f3w dyrektora Theater an der Wien Wilhelma Karczaga. 22 I 1909 roku operetka w niemieckiej wersji j\u0119zykowej, jako Manewry jesienne, zosta\u0142a wystawiona w Wiedniu. Operetka odnios\u0142a znacz\u0105cy sukces, zosta\u0142a wystawiona 265 razy.<\/p>\n

 <\/p>\n

Rozczarowa\u0142 nast\u0119pny utw\u00f3r K\u00e1lm\u00e1na Der gute Kamerad (1911). S\u0142abe libretto Bakonyi’ego, kt\u00f3rego nie zdo\u0142a\u0142 poprawi\u0107 nawet Victor L\u00e9on, nie pozwoli\u0142o kompozytorowi rozwin\u0105\u0107 swoich mo\u017cliwo\u015bci. Spektakl zszed\u0142 z afisza po kilku tygodniach. Kompozytor stan\u0105\u0142 przed konieczno\u015bci\u0105 szukania nowego libretta i tak trafi\u0142 na Juliusza Wilhelma. Powsta\u0142 utw\u00f3r opowiadaj\u0105cy o starym, s\u0142ynnym skrzypku cyga\u0144skim, kt\u00f3ry pod koniec \u017cycia raz jeszcze wyje\u017cd\u017ca do Pary\u017ca, by na miejscu uzna\u0107, \u017ce syn przewy\u017cszy\u0142 go kunsztem i powr\u00f3ci\u0107 do rodzinnej wioski. Piosenki do libretta napisa\u0142 Fritz Gr\u00fcnbaum. Operetka Kr\u00f3l skrzypk\u00f3w (Der Zigeunerprimas) zosta\u0142a wystawiona w 1912 roku w Johann-Strauss Theater i cieszy\u0142a si\u0119 sporym powodzeniem. Nad tym dzie\u0142em up\u0142yn\u0119\u0142y mi najpi\u0119kniejsze dni kompozytorskiego \u017cycia ? wyzna\u0142 po latach K\u00e1lm\u00e1n.<\/p>\n

\u015awiatowy sukces odni\u00f3s\u0142 K\u00e1lm\u00e1n operetk\u0105 Ksi\u0119\u017cniczka czardasza do libretta Leo Steina i B\u00e9li Jenbacha, kt\u00f3r\u0105 pisa\u0142 przez 1914 rok, pomimo wybuchu wojny i osobistej tragedii (\u015bmierci brata Beli). Premiera 13 listopada 1915 roku w Johann-Strauss Theater okaza\u0142a si\u0119 wielkim sukcesem. Spektakl by\u0142 wystawiany przez ca\u0142y rok 1916, w sumie 500 razy, staj\u0105c si\u0119 najwi\u0119kszym wydarzeniem operetkowym lat wojennych. Opowiada\u0142 o perypetiach mi\u0142o\u015bci syna ksi\u0105\u017c\u0119cej rodziny austriackiej, zbli\u017conej do dworu cesarskiego, do szansonistki z budapeszte\u0144skiego teatru vari\u00e9t\u00e9. Po wojnie operetka rozpocz\u0119\u0142a triumfalny poch\u00f3d przez sceny europejskie: w 1921 roku zosta\u0142a wystawiona w Londynie, w 1930 ? w Pary\u017cu, w 1931 ? w Berlinie.<\/p>\n

 <\/p>\n

Sukces Ksi\u0119\u017cniczki bardzo zaci\u0105\u017cy\u0142 nad m\u0142odym kompozytorem. Z obawy przed pora\u017ck\u0105 i utrat\u0105 s\u0142awy zacz\u0105\u0142 kopiowa\u0107 samego siebie, wprowadzaj\u0105c do kolejnych operetek te same postaci, numery muzyczne i cz\u0119sto t\u0105 sam\u0105 szat\u0119 orkiestrow\u0105. Dzi\u0119ki bogatej inwencji melodycznej K\u00e1lm\u00e1na nie przeszkodzi\u0142o to pocz\u0105tkowo entuzjastycznemu przyj\u0119ciu jego kolejnych utwor\u00f3w. Tak by\u0142o w przypadku Wieszczki karnawa\u0142u (Die Faschingsfee, 1917) rozgrywaj\u0105cej si\u0119 w \u015brodowisku monachijskiej cyganerii, w kt\u00f3rej budapeszte\u0144ska szansonistka zmienia si\u0119 w ksi\u0119\u017cn\u0105 Aleksandri\u0119 Mari\u0119, kt\u00f3ra zamiast po\u015blubi\u0107 ksi\u0119cia von Grevlingen, zakochuje si\u0119 w m\u0142odym malarzu Wiktorze Ronai. Partytur\u0119 K\u00e1lm\u00e1n opar\u0142 na swojej wcze\u015bniejszej, w\u0119gierskiej operetce Suzzi Kisasszony. W Dziewcz\u0119ciu z Holandii (Das Hollandsweibchen, 1920) pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 motywem ksi\u0119\u017cniczek przebieraj\u0105cych si\u0119 za kelnerki, by wzbudzi\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 u przeznaczonych im na m\u0119\u017c\u00f3w ksi\u0105\u017c\u0105t. Ponownie wykorzysta\u0142 stare melodie i ponownie spotka\u0142o si\u0119 to z dobrym przyj\u0119ciem publiczno\u015bci.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kolejna operetka Bajadera (1921) przynios\u0142a pewien post\u0119p w zakresie rytmiki i harmonii. K\u00e1lm\u00e1nowski bohater, przybrany tym razem w zdobny w klejnoty turban, i nosz\u0105cy imi\u0119 hinduskiego ksi\u0119cia Rad\u017cami z Lahore, otoczony aur\u0105 tajemniczo\u015bci, przybywa do Pary\u017ca, aby si\u0119 w nim zabawi\u0107. Tam spotyka Odette Darimonde, w kt\u00f3rej si\u0119 zakochuje. Racja stanu walczy z mi\u0142o\u015bci\u0105, Odette opiera si\u0119 ksi\u0119ciu, ale ostatecznie wyznaje mu mi\u0142o\u015b\u0107 i wyje\u017cd\u017ca wraz z nim do Indii. K\u00e1lm\u00e1n skomponowa\u0142 szereg przeboj\u00f3w muzycznych, cho\u0107 nie ustrzeg\u0142 si\u0119 te\u017c pewnej groteskowo\u015bci. Operetka wystawiona 21 grudnia 1921 roku odnios\u0142a znaczny sukces. Przyni\u00f3s\u0142 on kompozytorowi propozycj\u0119 napisania kolejnego utworu dla odnowionego Theater an der Wien, kt\u00f3rego dyrekcj\u0119 obj\u0105\u0142 w 1923 roku Hubert Marischka. Premiera Hrabiny Maricy 28 lutego 1924 roku przynios\u0142a K\u00e1lm\u00e1nowi sukces por\u00f3wnywalny z z sukcesem Ksi\u0119\u017cniczki czardasza. Libretto Brammera i Gr\u00fcnwalda opowiada\u0142o histori\u0119 zubo\u017ca\u0142ego arystokraty, hrabiego Tassila, kt\u00f3ry chc\u0105c zapewni\u0107 swej siostrze odpowiedni do jej pochodzenia start \u017cyciowy, zosta\u0142 administratorem maj\u0105tku m\u0142odej i bogatej wdowy i po licznych perypetiach o\u017ceni\u0142 si\u0119 z ni\u0105. K\u00e1lm\u00e1n znowu zachwyci\u0142 cyga\u0144skim temperamentem, witalno\u015bci\u0105 i liryzmem. Tym razem w\u0119gierskie rytmy skojarzy\u0142 z synkop\u0105 jazzow\u0105. Jednocze\u015bnie mechaniczna niemal perfekcja wykonania wskazywa\u0142a na pierwsze znamiona wyczerpywania si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci obranego przeze\u0144 kierunku.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kolejny wielki sukces przynios\u0142a kompozytorowi wystawiona po raz pierwszy 26 marca 1926 roku Ksi\u0119\u017cniczka cyrk\u00f3wka. Libretto, oparte na pomy\u015ble ze Studenta \u017cebraka, opowiada o wydziedziczonym ksi\u0119ciu, pracuj\u0105cym jako akrobata cyrkowy i ksi\u0119\u017cnej Fedorze Pali\u0144skiej, intrydze, kt\u00f3ra doprowadza do \u015blubu ksi\u0119\u017cniczki z cyrkowcem i mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra czyni mo\u017cliwym pogodzenie si\u0119 zakochanych. Operetka mimo bardzo dobrego odbioru u publiczno\u015bci stanowi niemal fotograficzn\u0105 kopi\u0119 Hrabiny Maricy. Sukcesy kolejnych operetek otworzy\u0142y przed K\u00e1lm\u00e1nem mo\u017cliwo\u015b\u0107 wystawienia spektaklu na Brodway. W 1927 roku opracowa\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy z Oskarem Hammersteinem II musical Golden Hawn. Gotow\u0105 partytur\u0119 przes\u0142a\u0142 poczt\u0105. Sztuka odnios\u0142a umiarkowany sukces, osi\u0105gaj\u0105c 184 przedstawienia. Kryzys tw\u00f3rczy ujawni\u0142a w pe\u0142ni wystawiona w 1928 roku Hrabina Chicago. K\u00e1lm\u00e1n pr\u00f3bowa\u0142 w nast\u0119pnej swojej operetce Fio\u0142ku z Montmartre nawi\u0105za\u0107 do nowego, bardziej dramatycznego, stylu Leh\u00e1ra. Efekt wykaza\u0142 jednak ja\u0142owo\u015b\u0107 takich poczyna\u0144. Na jego w\u0142asnym, w\u0119gierskim terenie pojawi\u0142 si\u0119 tymczasem P\u00e1l \u00c1brah\u00e1m z Teufelsreiter (1932), sprawiaj\u0105c, \u017ce austro-w\u0119giersko\u015b\u0107 K\u00e1lm\u00e1na zacz\u0119\u0142a by\u0107 postrzegana jako fragment dawnej epoki. W tym czasie centrum \u017cycia muzycznego przenios\u0142o si\u0119 z Wiednia do Berlina. W 1936 roku ustawy norymberskie zamkn\u0119\u0142y jednak przed K\u00e1lm\u00e1nem sceny niemieckie. Premier\u0119 swej kolejnej operetki Cesarzowa J\u00f3zefina (1936) powierzy\u0142 wi\u0119c teatrowi miejskiemu w Zurychu. Patetyczna parodia epoki napoleo\u0144skiej, nie spotka\u0142a si\u0119 z dobrym przyj\u0119ciem u publiczno\u015bci.<\/p>\n

 <\/p>\n

Od 1938 roku mieszka\u0142 w Wiedniu. Odbywa\u0142 tourn\u00e9es koncertowe, w 1934 roku otrzyma\u0142 Legi\u0119 Honorow\u0105. Wybudowa\u0142 sobie pa\u0142acyk w Wiedniu. Z powodu \u017cydowskiego pochodzenia, musia\u0142 w 1938 po aneksji Austrii przez Niemcy opu\u015bci\u0107 Wiede\u0144, emigruj\u0105c przez Zurych do Pary\u017ca, a stamt\u0105d w 1940 do USA, gdzie pracowa\u0142 jako dyrygent i kompozytor muzyki rozrywkowej. College of Music w Nowym Jorku przyzna\u0142o mu tytu\u0142 doktora honoris causa. W 1947 roku przyj\u0105\u0142 obywatelstwo ameryka\u0144skie. W 1948 roku wr\u00f3ci\u0142 do Europy i osiad\u0142 w Pary\u017cu, potem w latach 1949-1951 w Wiedniu i po 1951 zn\u00f3w w Pary\u017cu, gdzie dwa lata p\u00f3\u017aniej zmar\u0142 (1953). W ostatnim okresie \u017cycia powtarza\u0142 swoje pomys\u0142y i melodie. Jego muzyka zatraci\u0142a \u015bwie\u017co\u015b\u0107 i atrakcyjno\u015b\u0107. Podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych wystawi\u0142 tylko jedn\u0105 operetk\u0119 Marinka (1945) osnut\u0105 na tle tragicznego romansu arcyksi\u0119cia Rudolfa i baron\u00f3wny Marii Vetsery. Utw\u00f3r nie dotar\u0142 do Europy. Ostatni jego utw\u00f3r Arizona Lady zosta\u0142 po\u015bmiertnie wystawiony, bez wi\u0119kszego powodzenia, w Berlinie w 1954 roku<\/p>\n

.<\/p>\n

Swoj\u0105 muzyk\u0119 opiera\u0142, szczeg\u00f3lnie w pierwszym okresie na folklorze w\u0119gierskim, cyga\u0144skim, potem uczyni\u0142 j\u0105 bardziej kosmopolityczn\u0105, wprowadza\u0142 nawet rytmy jazzowe. Jego najlepsze utwory \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z czardaszami, W\u0119grami i Budapesztem. Mia\u0142 \u015bwietny nerw sceniczny, wyczucie efektu i ogromny temperament. Pisa\u0142 z rozmachem utwory przypominaj\u0105ce chwilami opery komiczne (szczeg\u00f3lnie w wielkich fina\u0142ach).<\/p>\n

 <\/p>\n

Opracowa\u0142: red. Jacek Wole\u0144ski<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Ikony sztuki ? ikony (pop)kultury. Podr\u00f3\u017c\u00a0 Mony Lisy do Stan\u00f3w Zjednoczon<\/strong>ych.<\/p>\n

W roku 1963 Mona Lisa, na osobiste zaproszenie Jackie Kennedy odby\u0142a podr\u00f3\u017c do Stan\u00f3w Zjednoczonych. W porcie, w kt\u00f3rym zacumowa\u0142 transportuj\u0105cy j\u0105 statek zgromadzi\u0142y
\nsi\u0119 t\u0142umy, a obstawa Secret Service eskortowa\u0142a Giocond\u0119 do siedziby National Museum
\nw Waszyngtonie. Tam przywita\u0142a j\u0105 Para Prezydencka, cz\u0142onkowie gabinetu, wszyscy senatorowie i kongresmeni, dziewi\u0119ciu s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego oraz liczni przedstawiciele administracji. Po kilku wystawowych tygodniach w stolicy USA, zosta\u0142a przewieziona do Metropolitan Museum w Nowym Jorku, gdzie w ci\u0105gu miesi\u0105ca zobaczy\u0142o j\u0105 ponad milion Amerykan\u00f3w, w tym wszyscy uczniowie szk\u00f3\u0142 miasta Nowy Jork.<\/p>\n

Wydarzenie to zosta\u0142o uznane za prze\u0142omowe, nigdy bowiem wcze\u015bniej zjawisko spotkania z dzie\u0142em sztuki nie przybra\u0142o tak masowego charakteru, a \u017caden obraz nie by\u0142 traktowany z podobnymi honorami. Po raz pierwszy r\u00f3wnie\u017c w szerokich kr\u0119gach obecno\u015b\u0107 na wystawie (ale ju\u017c nie refleksje nad jej obiektem) nale\u017ca\u0142a do towarzyskich powinno\u015bci.\u00a0Bohaterk\u0119 portretu zacz\u0119to postrzega\u0107 nie tyko jako ikon\u0119 \u015bwiata artystycznego, ale i gwiazd\u0119 kultury masowej.\u00a0Po ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu latach opowie\u015b\u0107 o\u00a0wycieczce Mona Lisy do Stan\u00f3w<\/em>\u00a0wci\u0105\u017c nie pozostawia oboj\u0119tnym i mimo, \u017ce z takim rozmachem wystaw ju\u017c si\u0119 raczej nie organizuje status Giocondy jako ikony (pop)kultury utrzyma\u0142 si\u0119, a ch\u0119\u0107 zobaczenia obrazu\u00a0na \u017cywo<\/em>\u00a0zdaje si\u0119 by\u0107 jeszcze wi\u0119ksza ni\u017c
\nw po\u0142owie XX wieku.<\/p>\n

W wyst\u0105pieniu dr Barbara Lewicka przybli\u017cy\u0142a histori\u0119 s\u0142ynnego obrazu, jego kradzie\u017cy, odnalezienia, w ko\u0144cu podr\u00f3\u017cy do Stan\u00f3w Zjednoczonych. W dalszej kolejno\u015bci przyjrza\u0142a si\u0119 zjawisku przenikania element\u00f3w kultury okre\u015blanej mianem „wy\u017cszej” do obiegu popularnego. Zastanawia\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c si\u0119 nad mo\u017cliwo\u015bciami odbioru dzie\u0142 sztuki
\nw kontek\u015bcie rozwijaj\u0105cej si\u0119 turystyki muzealnej skutkuj\u0105cej pojawieniem si\u0119 szerokich grup nowych u\u017cytkownik\u00f3w muze\u00f3w. Stara\u0142a si\u0119 odpowiedzie\u0107\u00a0na pytanie, czy w dobie powszechnych podr\u00f3\u017cy uznaj\u0105cych za punkt obowi\u0105zkowy ? zwiedzanie muze\u00f3w i galerii sztuki, obraz ma jeszcze znaczenie? Odnios\u0142a si\u0119 wreszcie do uwagi komentuj\u0105cego popularno\u015b\u0107 Mona Lisy w Stanach Zjednoczonych Andy?ego Warhola, m\u00f3wi\u0105cego:\u00a0Gdyby Francuzi przys\u0142ali tu kopi\u0119, nikt by tego nie zauwa\u017cy\u0142, co wi\u0119cej, dla nikogo nie by\u0142oby
\nto wa\u017cne.\u00a0<\/em><\/p>\n

Opracowa\u0142a: Krystyna Rawska<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Ryzyko w kontaktach ze s\u0142u\u017cb\u0105 zdrowia<\/strong><\/p>\n

O ryzyku m\u00f3wimy wtedy gdy jaki\u015b stan albo proces mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107, jest prawdopodobny, a dla nas ma znaczenie negatywne, czyli ryzyko to prawdopodobie\u0144stwo zdarzenia si\u0119 czego\u015b z\u0142ego. Oto kilka dzia\u0142a\u0144 cechuj\u0105cych si\u0119 tym samym ryzykiem: wypalenie jednego papierosa, wypicie p\u00f3\u0142 butelki wina, jazda samochodem na dystansie 100 km, lot samolotem na dystansie 650 km, praca przez 3 tygodnie w fabryce, za\u017cywanie tabletek antyk. przez 28 dni, wspinanie si\u0119 w Alpach przez 1?\u00a0 minut, \u017cycie przez 20 minut w wieku po 65 roku – w ka\u017cdym z tych przypadk\u00f3w ryzyko \u015bmierci, czyli prawdopodobie\u0144stwo utraty \u017cycia z tego powodu wynosi\u00a0 0,0001% (1 na milion). Podane\u00a0 przyk\u0142ady pouczaj\u0105,\u00a0 \u017ce jako ludzie\u00a0 \u017cyjemy tu, teraz i zawsze w sta\u0142ym nara\u017ceniu na liczne ryzyka. Szczeg\u00f3lnym ryzykiem, kt\u00f3re powinno by\u0107\u00a0 mo\u017cliwie ma\u0142e, jest\u00a0 ryzyko, kt\u00f3re ponosimy, gdy korzystamy z us\u0142ug s\u0142u\u017cby zdrowia. To ryzyko istnieje zawsze i w ka\u017cdym kraju, ale jest zr\u00f3\u017cnicowane. To ryzyko polega na mo\u017cliwo\u015bci utraty zdrowia, zostania kalek\u0105 i na mo\u017cliwej utracie \u017cycia. W przoduj\u0105cych krajach \u015bwiata ryzyko w s\u0142u\u017cbie zdrowia jest kontrolowane i oceniane. Stosowane s\u0105 odpowiednie kryteria oceny ryzyka
\ni ilo\u015bciowe miary jego skutk\u00f3w.<\/p>\n

Og\u0142aszane s\u0105 okresowe statystyki negatywnych\u00a0 zdarze\u0144\u00a0 dotycz\u0105cych ca\u0142ej s\u0142u\u017cby zdrowia, poszczeg\u00f3lnych szpitali i przychodni, oraz indywidualnych lekarzy.<\/p>\n

W Polsce takich statystyk brak. Ale istnieje kilka pozarz\u0105dowych instytucji staraj\u0105cych si\u0119 ten problem rozpozna\u0107 i oszacowa\u0107. W sieci internetowej s\u0105 publikowane i dost\u0119pne ich ustalenia.<\/p>\n

Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 dwa bardzo gro\u017ane ryzyka: Zaka\u017cenia \/ Infekcje Wewn\u0105trzszpitalne oraz B\u0142\u0119dy pope\u0142niane przez lekarzy i pozosta\u0142y personel s\u0142u\u017cby zdrowia. Zaka\u017cenia wewn\u0105trzszpitalne zdarzaj\u0105 si\u0119 we wszystkich szpitalach, w ka\u017cdym kraju, tylko ich ilo\u015b\u0107 jest r\u00f3\u017cna. W 12\u00a0 krajach zachodnich zdarza\u00a0 si\u0119 rocznie \u015brednio 2,5 mln takich infekcji, a z tych 2,5 miliona\u00a0 pacjent\u00f3w\u00a0 umiera 90 tysi\u0119cy. = 3,6%.
\nW Niemczech infekuje si\u0119 rocznie \u015brednio 500 tysi\u0119cy pacjent\u00f3w, z kt\u00f3rych umiera 15 tysi\u0119cy = 3,0% . W Polsce zaka\u017ca si\u0119 rocznie \u015brednio 500 tysi\u0119cy pacjent\u00f3w, z kt\u00f3rych umiera 35 tysi\u0119cy = 7%. Najlepiej wykszta\u0142ceni lekarze, \u00a0najofiarniejsze piel\u0119gniarki,
\na tak\u017ce najbardziej utalentowani technicy i laboranci s\u0105 tylko lud\u017ami. Dlatego\u00a0 pope\u0142niaj\u0105\u00a0 r\u00f3\u017cne b\u0142\u0119dy. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce 30 % tych b\u0142\u0119d\u00f3w mo\u017cna unikn\u0105\u0107. Pozosta\u0142e s\u0105 wynikiem istoty dzia\u0142ania s\u0142u\u017cby zdrowia. W USA , Niemczech i innych krajach zachodnich statystyki zgon\u00f3w ujawniaj\u0105, \u017ce b\u0142\u0119dy medyczne s\u0105 trzecia przyczyna \u015bmierci pacjent\u00f3w, po chorobach uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia oraz nowotworach. Co dziesi\u0105ty zgon pacjenta w USA jest skutkiem takiego b\u0142\u0119du !<\/p>\n

Co robi\u0107,\u00a0 jak si\u0119\u00a0 zachowa\u0107, by to nasze ryzyko by\u0142o ma\u0142e?<\/p>\n

W\u00a0 tym nam\u00a0 pomo\u017ce: codzienne interesowanie si\u0119 naszym organizmem i w\u0142asnym zdrowiem, a tak\u017ce stosowanie zdrowego stylu \u017cycia, poprawianie swojej \u015bwiadomo\u015bci zdrowotnej. A gdy\u00a0 b\u0119dziemy\u00a0 zmuszeni korzysta\u0107\u00a0 z us\u0142ug naszej s\u0142u\u017cby zdrowia ? nie b\u00f3jmy s\u0119 domaga\u0107 wyczerpuj\u0105cych informacji o naszej chorobie, o koniecznych badaniach, o planowanym post\u0119powaniu, o koniecznych lekach, o prognozie na dalsze lata, bo chodzi o nasze zdrowie i \u017cycie.<\/p>\n

W dniu 15.03. 2017r. <\/strong>wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu prof. dr n. med. Jana Grzesika<\/p>\n

Prof. Jan Grzesik \u00a0<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

O zio\u0142olecznictwie Ojca Grzegorza<\/strong><\/p>\n

Dnia\u00a0 8 marca 2017r<\/strong>. w ramach serii wyk\u0142ad\u00f3w Zdrowy Senior<\/strong> go\u015bcili\u015bmy\u00a0 p. Krzysztofa B\u0142echa ? lekarza ? fitoterapeut\u0119,\u00a0 ucznia\u00a0 franciszkanina, Ojca Grzegorza Sroki, kt\u00f3ry przybli\u017cy\u0142 naszym s\u0142uchaczom zalety zio\u0142olecznictwa; stosowanie zio\u0142owych preparat\u00f3w naturalnych op\u00f3\u017ania bez w\u0105tpienia proces starzenia. Opowiedzia\u0142 o wykorzystaniu ro\u015blin w terapii, przedstawia\u0142 przyk\u0142ady r\u00f3\u017cnych schorze\u0144, kt\u00f3rych skutki \u0142agodz\u0105 preparaty zio\u0142owe. Zaprasza\u0142 nas do wizyty w Centrum Zio\u0142olecznictwa Ojca Grzegorza w Ustroniu,
\na przy okazji zach\u0119ca\u0142 do odwiedzenia Rychwa\u0142du, aby pozna\u0107 histori\u0119 ojca Grzegorza oraz klasztor w kt\u00f3rym mieszka\u0142, przyjmowa\u0142 pacjent\u00f3w i przygotowywa\u0142 swoje receptury. W sanatorium oferowane s\u0105 r\u00f3\u017cne zabiegi rehabilitacyjne, masa\u017ce, k\u0105piele solankowe i wirowe, pr\u0105dy, magnetoterapia, jonoforeza, lasery, diadynamik, ok\u0142ady borowinowe, ultrad\u017awi\u0119ki, kuracje pitne, sauna i jacuzzi.<\/p>\n

Opracowa\u0142a: K. Rawska<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Warsztaty etnograficzne w ?S\u0142onecznej Republice? w Kosz\u0119cinie ? 1.03.2017r.<\/strong><\/p>\n

W \u015brod\u0119 1 marca br., zamiast tradycyjnego wyk\u0142adu audytoryjnego, grupa naszych s\u0142uchaczy\u00a0 uczestniczy\u0142a w wyjazdowych warsztatach etnograficznych, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119
\nw siedzibie Zespo\u0142u Pie\u015bni i Ta\u0144ca „\u015al\u0105sk” w Kosz\u0119cinie.<\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 „\u015al\u0105sk” od pocz\u0105tku istnienia na swoj\u0105 siedzib\u0119 wybra\u0142 klasycystyczny zesp\u00f3\u0142 parkowo-pa\u0142acowy w Kosz\u0119cinie ko\u0142o Lubli\u0144ca.<\/p>\n

Pierwsza\u00a0wzmianka\u00a0o\u00a0Kosz\u0119cinie\u00a0pochodzi\u00a0z 1275 roku. Siedzib\u0105 w\u0142a\u015bcicieli Kosz\u0119cina by\u0142 drewniany zamek, kt\u00f3ry sp\u0142on\u0105\u0142 na pocz\u0105tku XVII wieku. Na przestrzeni wiek\u00f3w pa\u0142ac zmienia\u0142 swoich w\u0142a\u015bcicieli. Od wiosny 1805 do stycznia 1945 roku posiad\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 ksi\u0105\u017c\u0119cego rodu Hohenlohe – Ingelfingen. Ludwik Filip von Hohenlohe w 1829 roku rozpocz\u0105\u0142 przebudow\u0119 pa\u0142acu w stylu p\u00f3\u017anoklasycystycznym. W takim kszta\u0142cie zachowa\u0142 si\u0119 on do dzi\u015b.<\/p>\n

Od 1953 roku pa\u0142ac jest siedzib\u0105 Zespo\u0142u Pie\u015bni i Ta\u0144ca „\u015al\u0105sk” im. Stanis\u0142awa Hadyny.<\/p>\n

Jego za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem artystycznym by\u0142 profesor Stanis\u0142aw Hadyna, syn \u015bl\u0105skiego nauczyciela muzyki i zbieracza pie\u015bni ludowych. Postanowi\u0142 on za\u0142o\u017cy\u0107 zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3ry prezentowa\u0142by ca\u0142y ogrom\u00a0 bogactwa i oryginalno\u015b\u0107 \u015bl\u0105skiego folkloru.<\/p>\n

W pa\u0142acowych progach powita\u0142 nas przewodnik Piotr Hankus<\/strong>, wieloletni solista zespo\u0142u.<\/p>\n

W czasie naszego pobytu zwiedzili\u015bmy Izb\u0119 Pami\u0119ci Zespo\u0142u „\u015al\u0105sk”, sal\u0119 u\u017cytkowan\u0105 na potrzeby warsztat\u00f3w, znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w dawnym budynku folwarcznym. Tam zapoznali\u015bmy si\u0119 tak\u017ce z histori\u0105 Zespo\u0142u; pierwszy wyst\u0119p „\u015al\u0105ska” mia\u0142 miejsce jesieni\u0105 w 1954 roku<\/p>\n

w Warszawie. Nast\u0119pnie\u00a0 nasz przewodnik zaprezentowa\u0142 nam ekspozycj\u0119 \u015bl\u0105skich stroj\u00f3w ludowych oraz pami\u0105tek z licznych tournee Zespo\u0142u. Obejrzeli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c filmow\u0105 projekcj\u0119<\/p>\n

fragment\u00f3w przedstawienia „Wesela na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku” wystawionego w Teatrze \u015al\u0105skim<\/p>\n

    \n
  1. S. Wyspia\u0144skiego w Katowicach. Potem w towarzystwie Pana Roberta Grossa zwiedzali\u015bmy kolejne cz\u0119\u015bci obiektu tj.: Sal\u0119 Balow\u0105 i wychodz\u0105cy na park taras, Sal\u0119 Zielon\u0105, na co wskazywa\u0142a kolorystyka jej wystroju. W Sali Zielonej zachowa\u0142 si\u0119 pi\u0119kny empirowy, okr\u0105g\u0142y piec kaflowy.<\/li>\n<\/ol>\n

    Cz\u0119\u015b\u0107 uczestnik\u00f3w zdecydowa\u0142a si\u0119 wspi\u0105\u0107 na wie\u017c\u0119, sk\u0105d mo\u017cna by\u0142o z tarasu widokowego<\/p>\n

    podziwia\u0107 przepi\u0119kny park krajobrazowy z malowniczym oczkiem wodnym i wspania\u0142ym drzewostanem.<\/p>\n

    W obr\u0119bie kompleksu pa\u0142acowego znajduje si\u0119 te\u017c Pawilon im. Elwiry Kamie\u0144skiej, pierwszej choreograf „\u015al\u0105ska” i jego baletmistrzyni.<\/p>\n

    Na dziedzi\u0144cu pa\u0142acu stoi „\u0142aweczka profesorska” ? pomnik profesora Stanis\u0142awa Hadyny,<\/p>\n

    na kt\u00f3rej siedzi i wita zwiedzaj\u0105cych.<\/p>\n

    Zesp\u00f3\u0142 „\u015al\u0105sk” od 60 lat s\u0142awi polsk\u0105 kultur\u0119 ludow\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie, by\u0142 i jest pasj\u0105<\/p>\n

    ludzi go tworz\u0105cych i pi\u0119knym sposobem na \u017cycie.<\/p>\n

    Jego fenomen bierze si\u0119 najpewniej od jego za\u0142o\u017cyciela prof. Stanis\u0142awa Hadyny i prof. Elwiry<\/p>\n

    Kamie\u0144skiej. Pomys\u0142, kt\u00f3ry stworzyli i zrealizowali wsp\u00f3lnie, spe\u0142nia si\u0119 do tej pory i wg s\u0142\u00f3w prof. Hadyny Zesp\u00f3\u0142 „\u015al\u0105sk” to „S\u0142oneczna Republika”.<\/p>\n

    Wniosek jaki si\u0119 nasuwa to: ?ca\u0142y pa\u0142ac \u017cyje przez okr\u0105g\u0142y rok i t\u0119tni w nim \u017cycie artystyczne?. Mamy nadziej\u0119 tam wr\u00f3ci\u0107 ??<\/p>\n

    \u00a0Opracowa\u0142a:\u00a0 \u00a0Gra\u017cyna Mazurek<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    Dziennikarstwo w nowych mediach czyli jak nie wpa\u015b\u0107 w sie\u0107.<\/strong><\/p>\n

    \"\"Na przestrzeni dziej\u00f3w jeste\u015bmy \u015bwiadkami ju\u017c czwartej rewolucji w zakresie komunikacji; z pierwsz\u0105 mia\u0142a
    \ndo czynienia ludzko\u015b\u0107 gdy wynaleziono druk, kolejna rewolucja to przekaz radiowy. Trzeci\u0105 przekazuj\u0105c\u0105 ruchomy obraz oraz d\u017awi\u0119k na odleg\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a telewizja,
    \no wiele mocniej oddzia\u0142ywuj\u0105ca na emocje.<\/p>\n

    W naszych czasach dosz\u0142o do czwartej rewolucji, kt\u00f3r\u0105 stanowi wynalazek Internetu (skr\u00f3t\u00a0od\u00a0ang.\u00a0Inter ? Network <\/em>, dos\u0142ownie „mi\u0119dzy-sie\u0107”) ? og\u00f3lno\u015bwiatowy system po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzy komputerami, okre\u015blany r\u00f3wnie\u017c jako sie\u0107 sieci. Internet osi\u0105gn\u0105\u0142 niebywa\u0142y zasi\u0119g oddzia\u0142ywania oraz wp\u0142yw na nasze \u017cycie. Zagro\u017cenie tkwi w tym,
    \n\u017ce znalezienie przewodnika w Internecie jest bardzo trudne. Zalety to dost\u0119pno\u015b\u0107
    \ndo wiedzy.<\/p>\n

    Przy okazji niedawnych wybor\u00f3w w USA \u00a0uwidoczni\u0142a si\u0119 jeszcze jedna zaskakuj\u0105ca strona Internetu; naukowcy z\u00a0 Uniwersytet\u00f3w\u00a0 z Cambrigde i Stanforda udowodnili
    \nju\u017c w 2015 roku, \u017ce tylko na podstawie analizy tre\u015bci „polubionych” przez u\u017cytkownik\u00f3w Facebooka mo\u017cna ustali\u0107 cechy takie jak ich poziom inteligencji\u00a0 czy pogl\u0105dy polityczne; r\u00f3\u017cne dane demograficzne \u0142\u0105czone z wynikami analizy cech osobowo\u015bciowych , pozwalaj\u0105 skonstruowa\u0107 sztabom wyborczym komunikat o tre\u015bci, na kt\u00f3r\u0105 ich odbiorca b\u0119dzie podatny. Taka sytuacja pozwala na stymulowanie wynik\u00f3w wyborczych?.<\/p>\n

    O takich i wielu innych aspektach sieci m\u00f3wi\u0142\u00a0 nasz wyk\u0142adowca bardzo interesuj\u0105co.<\/p>\n

    22.02.2017r.<\/strong><\/p>\n

    Wyk\u0142ad\u00a0 red. Kamila Durczoka<\/strong><\/p>\n

    \"\"<\/a><\/p>\n

    Opracowa\u0142a: Krystyna Rawska<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    Tradycje filmowe \u015awi\u0119toch\u0142owic<\/strong><\/p>\n

    Wyk\u0142adu p. Mariana Piegzy wys\u0142uchali studenci UTW w zast\u0119pstwie nieobecnego
    \nz powodu choroby prof. Norberta Piku\u0142y z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Wyk\u0142adowca przeni\u00f3s\u0142 nas w \u015bwiat X Muzy, kt\u00f3rej przybytki nazywano pocz\u0105tkowo
    \nteatrami \u015bwietlnymi (Lichtstheater). W chwili przy\u0142\u0105czenia do Polski, w roku 1922 \u015awi\u0119toch\u0142owice liczy\u0142y ok. 29 tys. mieszka\u0144c\u00f3w i posiada\u0142y kino Union na 313 miejsc, usytuowane przy ul. Bytomskiej (d. Parex). W 1926 r. zmieniono nazw\u0119 kina na Apollo; cztery lata p\u00f3\u017aniej, kino zosta\u0142o wydzier\u017cawione przez \u00f3wczesnych w\u0142a\u015bcicieli \u0142odziance \u0141ucji Wolf, kt\u00f3ra wysz\u0142a za m\u0105\u017c za tutejszego kupca. W 1939 roku nazwa kina uleg\u0142a zmianie na Zorza. Natomiast w roku 1929 \u017byd Jakub Moj\u017cesz Wallner na zakupionej parceli przy ul. Bytomskiej 24 rozpocz\u0105\u0142 budow\u0119 kina wg projektu miejscowego architekta Nixdorffa. Budow\u0119 uko\u0144czono w 1931r. obiekt by\u0142 okaza\u0142y: posiada\u0142 sal\u0119 projekcyjn\u0105 na 800 miejsc, mia\u0142 nowoczesn\u0105 wentylacj\u0119 i ogrzewanie, jak te\u017c krajow\u0105 aparatur\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 najnowszej generacji Elektrofon.
    \nOtwarcie nowego Kino Teatru Sztuka odby\u0142o si\u0119 z wielk\u0105 „pomp\u0105”, ale kryzys ekonomiczny sprawi\u0142, \u017ce nie przynosi\u0142o spodziewanych zysk\u00f3w i zbankrutowa\u0142o..
    \nW 1936 roku kino naby\u0142a wspomniana \u0141ucja Wolf, zmniejszy\u0142a ilo\u015b\u0107 miejsc do 650
    \ni nazwa\u0142a kino Colloseum. By\u0142o te\u017c w mie\u015bcie trzecie kino Wawel, kt\u00f3re otworzy\u0142 w 1936 roku Piotr Szartok (przypuszczalnie chodzi o znan\u0105 w mie\u015bcie sal\u0119 Szastoka).
    \nW Lipinach funkcjonowa\u0142o od roku 1922 kino Ludowe (na 150 miejsc) nale\u017c\u0105ce do Piotra Prymuli, kt\u00f3re w okresie kryzysu zamkni\u0119to, a nast\u0119pnie przej\u0105\u0142 je Adolf Mrozek i zmieni\u0142 nazw\u0119 na Apollo. W Chropaczowie bracia Kowolikowe posiadali od 1929 roku kino Metropol (na 300 miejsc). W roku 1938 przej\u0105\u0142 je Leonard Mrozek
    \ni zmieni\u0142 nazw\u0119 na \u015al\u0105sk.
    \nW latach powojennych dzia\u0142a\u0142y trzy kina: Colloseum (\u015awi\u0119toch\u0142owice), \u015al\u0105sk (Chropacz\u00f3w) i Odrodzenie (Lipiny).
    \nSzybki rozw\u00f3j techniki , forma odtwarzania film\u00f3w na wideo spowodowa\u0142 trudn\u0105 sytuacj\u0119 dla kin a w nast\u0119pstwie ich rych\u0142y upadek i likwidacj\u0119.
    \nW kolejnej cz\u0119\u015bci wyk\u0142adu zosta\u0142y s\u0142uchaczom przedstawione osoby \u015bwi\u0119toch\u0142owiczan zwi\u0105zane z filmem.
    \nW roku 1933 urodzi\u0142a si\u0119 w \u015awi\u0119toch\u0142owicach Barbara Wa\u0142k\u00f3wna c. Bronis\u0142awa
    \nHeleny z domu Przybys\u0142awska. W 1954r. uko\u0144czy\u0142a PWSA w Krakowie. By\u0142a aktork\u0105 teatraln\u0105, mia\u0142a znacz\u0105cy debiut filmowy w „Szkicach w\u0119glem” u boku Wies\u0142awa Go\u0142asa,
    \na potem w „Kaloszach szcz\u0119\u015bcia” z Tadeuszem Fijewskim, zagra\u0142a w kilkudziesi\u0119ciu i wielu innych rolach.
    \nRe\u017cyser filmowy Jan Kidawa-B\u0142o\u0144ski, zwi\u0105za\u0142 si\u0119 ze \u015awi\u0119toch\u0142owicami gdzie w 1972r. zosta\u0142 absolwentem I LO. Zadebiutowa\u0142 w roku 1984 filmem „Trzy stopy nad ziemi\u0105” ? nawi\u0105zuj\u0105cym do g\u00f3rniczych reali\u00f3w; film uhonorowano kilkoma nagrodami. W 2005 r. wyre\u017cyserowa\u0142 film o legendarnym muzyku Ryszardzie Riedlu „Skazany na bluesa”.
    \nKrzysztof Hanke ? aktor, znany z kabaretu „Rak” czy serialu „\u015awi\u0119ta wojna”;
    \nw tej produkcji w rol\u0119 dynamicznej Andzi wcieli\u0142a si\u0119 Joanna Bartel , znana jako aktorka komediowa wyst\u0119powa\u0142a w wielu produkcjach, w roku 2005 w Lubomierzu
    \nna IX Og\u00f3lnopolskim Festiwalu Film\u00f3w Komediowych otrzyma\u0142a Kryszta\u0142owy Granat dla najlepszej aktorki komediowej. Wspomniano tak\u017ce osoby: Krzysztofa Zaleskiego (1948-2008) urodzonego w Lipinach re\u017cysera teatralnego, aktora i scenarzyst\u0119,
    \nAgnieszk\u0119 Fatyg\u0119, uznan\u0105 aktork\u0119 i piosenkark\u0119 , Gra\u017cyn\u0119 Bu\u0142k\u0119, aktork\u0119 Teatru Polskiego w Bielsku -Bia\u0142ej wywodz\u0105c\u0105 si\u0119 z Lipin.
    \nLista os\u00f3b zwi\u0105zanych z X Muz\u0105 jest znacznie d\u0142u\u017csza; zainteresowanych tematem odsy\u0142amy do wydawnictwa „Filmowe \u015awi\u0119toch\u0142owice” autorstwa naszego wyk\u0142adowcy.
    \n15. 02.2017r.<\/strong>
    \n Wyk\u0142ad Mariana Piegzy<\/strong><\/p>\n

    Opracowali: M. Piegza i K. Rawska<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    Wyk\u0142ad Blondynka w Chinach<\/strong><\/p>\n

    8.02.2017r.<\/strong><\/p>\n

    Wyk\u0142ad Natalii Markowskiej<\/strong><\/p>\n

    Zaplanowany na 8 lutego wyk\u0142ad „Od kindersztuby do\u00a0 protoko\u0142u dyplomatycznego” nie odby\u0142 si\u0119 z nag\u0142ych przyczyn losowych.<\/p>\n

    W zast\u0119pstwie p. Natalia Markowska ? doktorantka AWF, trener szermierki i podr\u00f3\u017cniczka zabra\u0142a nas w fascynuj\u0105c\u0105 podr\u00f3\u017c po Chinach, kt\u00f3r\u0105 odby\u0142a w 2015r.
    \nChiny to najludniejsze pa\u0144stwo \u015bwiata o ludno\u015bci przekraczaj\u0105cej 1,3 mld os\u00f3b.
    \nPierwsze wra\u017cenie po wyj\u015bciu z samolotu w Pekinie ? okropne, dotyka pasa\u017cer\u00f3w \u015bciana zanieczyszczonego powietrza, \u017ceby nie powiedzie\u0107 odoru, jak zatem oddycha\u0107 w tak wielkim mie\u015bcie ? Trudno, ale nie tylko na takie trudno\u015bci napotykaj\u0105 podr\u00f3\u017cnicy.<\/p>\n

    Nie \u0142atwo by\u0142o zje\u015b\u0107 posi\u0142ek poniewa\u017c do chi\u0144skich przysmak\u00f3w nale\u017c\u0105 sma\u017cone w g\u0142\u0119bokim t\u0142uszczu larwy, pszczo\u0142y, tarantule (paj\u0105ki), g\u0142\u00f3wki skorpion\u00f3w (ulubiony przysmak dzieci) oraz kawa\u0142ki \u015bwi\u0144skiej sk\u00f3ry co\u015b a la nasz boczek ?.<\/p>\n

    Podczas tej wyprawy, kt\u00f3ra trwa\u0142a 17 dni\u00a0 uda\u0142o si\u0119 zwiedzi\u0107 sporo ciekawych miejsc,
    \nnp. by\u0142\u0105 stolic\u0119 Chin – Xi?an<\/strong><\/em> oddalon\u0105 od Pekinu 1200 km do kt\u00f3rej p. Natalia dotar\u0142a poci\u0105giem, kt\u00f3ry rozwija\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 300km\/godz., a zatem podr\u00f3\u017c nie trwa\u0142a d\u0142ugo. W Xi?an ko\u0144czy\u0142 si\u0119 i zaczyna\u0142 Jedwabny szlak \u0142\u0105cz\u0105cy Chiny z Europ\u0105.
    \nNiezwyk\u0142\u0105 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105 jest znajduj\u0105ce si\u0119 w pobli\u017cu miasta muzeum Terakotowej Armii. S\u0105 to gliniane figury naturalnej wielko\u015bci m\u0119\u017cczyzn ustawionych w szyku bojowym. Odkryte przez rolnik\u00f3w kopi\u0105cych studni\u0119 w 1974 roku. Armia znajduje si\u0119 w grobowcu pierwszego chi\u0144skiego cesarza Qin Shi, w odleg\u0142o\u015bci 1,5 km na wsch\u00f3d od jego sarkofagu; w trakcie pogrzebu cesarza w 210 p.n.e.\u00a0 ca\u0142a armia r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142a umieszczona w podziemnych pomieszczeniach, kt\u00f3rych wysoko\u015b\u0107 wynosi\u0142a ok. 3 m. Ich posadzki zosta\u0142y wybrukowane ceg\u0142\u0105, a konstrukcj\u0119 dachu wykonano z drewna. Z biegiem czasu dach zawali\u0142 si\u0119, a figury zasypa\u0142a ziemia. Wed\u0142ug wierze\u0144 – Terakotowa Armia mia\u0142a strzec cesarza i pom\u00f3c mu odzyska\u0107 w\u0142adz\u0119 w \u017cyciu pozagrobowym.
    \nJednym z najciekawszych zabytk\u00f3w Chin jest ? \u015bwi\u0105tynia buddyjska, Klasztor Szaolin wybudowany w 495 roku, znajduj\u0105cy si\u0119 w prowincji Henan. Historyczny o\u015brodek buddyzmu i sekty Chan, miejsce legendarne dla chi\u0144skich sztuk walki.<\/p>\n

    Pingyao<\/strong><\/em> miasto w prowincji Shanxi wpisane na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO znajduje si\u0119 616 km na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od Pekinu i ma? 2700 lat. Staro\u017cytne miasto otoczone jest murami pochodz\u0105cymi z czas\u00f3w dynastii Ming i Qing. Tury\u015bci przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu, aby zobaczy\u0107 jedne z najlepiej zachowanych kompleks\u00f3w architektonicznych w Chinach: szare domostwa wznoszone wok\u00f3\u0142 dziedzi\u0144ca, ekstrawaganckie rezydencje rodzinne, buddyjskie i taoistyczne \u015bwi\u0105tynie oraz najstarsze banki handlowe.
    \nDatong<\/strong><\/em> w prowincji Shanxi. miasto dziwnych ludzi bo tutaj chodzi si\u0119 ty\u0142em ?? ?<\/p>\n

    Miasto g\u00f3rnicze z przemys\u0142em koksochemicznym, maszynowym, \u015brodk\u00f3w transportu, materia\u0142\u00f3w budowlanych. Szczeg\u00f3ln\u0105 atrakcj\u0119 stanowi\u0105 po\u0142o\u017cone w pobli\u017cu miasta: Groty Yungang<\/strong><\/em> – kompleks skalnych \u015bwi\u0105ty\u0144 buddyjskich, wpisany na list\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO oraz Wisz\u0105ca \u015awi\u0105tynia<\/strong><\/em> zbudowana czterna\u015bcie wiek\u00f3w temu.<\/p>\n

    W naturalnych jaskiniach i zag\u0142\u0119bieniach skalnych wykuto ponad 40 pawilon\u00f3w sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na \u015bwi\u0105tyni\u0119, a nast\u0119pnie dobudowano do nich drewniane fasady. Ca\u0142o\u015b\u0107 po\u0142\u0105czona jest za pomoc\u0105 k\u0142adek i most\u00f3w. Wewn\u0105trz Pawilonu Trzech Religii znajduj\u0105 si\u0119, siedz\u0105ce obok siebie pos\u0105gi Konfucjusza, Buddy Siakjamuniego i Laozi, a wi\u0119c symbole trzech najwa\u017cniejszych chi\u0144skich religii: buddyzmu, konfucjonizmu i taoizmu.
    \nO zabytkach i wielu innych ciekawostkach mo\u017cna by by\u0142o opowiada\u0107 d\u0142ugo, ale czas wyk\u0142adu jest ograniczony, wi\u0119c p. Natalia podzieli\u0142a si\u0119 spostrze\u017ceniami z podr\u00f3\u017cy poci\u0105giem osobowym, kt\u00f3ra do komfortowych bynajmniej nie nale\u017ca\u0142a. Do szokuj\u0105cych informacji bez w\u0105tpienia nale\u017ca\u0142o zaliczy\u0107 tak\u0105, \u017ce dzieci w Chinach nie u\u017cywaj\u0105 pampers\u00f3w, maj\u0105 powycinane stosowne otwory w dolnych cz\u0119\u015bciach odzie\u017cy; o skutkach takiego zwyczaju p. Natalia mia\u0142a okazj\u0119 przekona\u0107 si\u0119 w poci\u0105gu, dos\u0142ownie na w\u0142asnej sk\u00f3rze??<\/p>\n

    Opracowa\u0142a: Krystyna Rawska<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    W\u0119dr\u00f3wki po nocnym niebie<\/strong><\/p>\n

    Na pierwszy w Nowym Roku, a ostatni w I semestrze wyk\u0142ad udali\u015bmy si\u0119 do Planetarium \u015al\u0105skiego w Chorzowie, gdzie pomimo i\u015bcie zimowej aury frekwencja dopisa\u0142a znakomicie; zna\u0107, \u017ce chcemy poznawa\u0107 tajniki wiedzy astronomicznej. Wielu z nas to miejsce zapami\u0119ta\u0142o jeszcze z dzieci\u0144stwa. Powr\u00f3t do przesz\u0142o\u015bci by\u0142 niezwykle udany.
    \nW\u0119dr\u00f3wki po nocnym niebie, kt\u00f3re odbyli\u015bmy z p. Stefanem Plant\u0105\u00a0 – wicedyrektorem Planetarium \u015al\u0105skiego\u00a0 ? to seans pokazuj\u0105cy aktualne niebo, kt\u00f3re nie wsz\u0119dzie wygl\u0105da tak samo… by\u0142a to opowie\u015b\u0107 o tym co z okolic Chorzowa, z afryka\u0144skiej d\u017cungli i na antypodach mo\u017cemy zobaczy\u0107 w ci\u0105gu jednej nocy. Jak wschodz\u0105 i zachodz\u0105 S\u0142o\u0144ce
    \ni gwiazdy, jakie gwiazdozbiory i planety s\u0105 widoczne na niebie. Planetarium odtwarza ruch sfery niebieskiej w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata, a my mo\u017cemy spojrze\u0107 na niebo po\u0142udniowe jak \u017ceglarze op\u0142ywaj\u0105cy Ziemi\u0119. Tutaj Krzy\u017c Po\u0142udnia by\u0142 naszym drogowskazem.\u00a0 Nasz\u00a0 wyk\u0142adowca opowiedzia\u0142 nam r\u00f3wnie\u017c, \u017ce gwiazdy si\u0119 rodz\u0105 , dojrzewaj\u0105, starzej\u0105 i umieraj\u0105… powstaj\u0105 z gazu i py\u0142u w ob\u0142oku mi\u0119dzygwiezdnym. Osi\u0105gaj\u0105 r\u00f3\u017cne wielko\u015bci i kolory. Niekt\u00f3re zbudowane z materii, kt\u00f3rej naparstek wa\u017cy tyle, co 50 na\u0142adowanych poci\u0105g\u00f3w towarowych. Po milionach lub miliardach lat ich \u017cycie dobiegnie ko\u0144ca. Protogwiazdy, czerwone olbrzymy, mg\u0142awice planetarne, bia\u0142e kar\u0142y, gwiazdy neutronowe, pulsary, czarne dziury to kolejne etapy \u017cycia gwiazd.
    \nEdwin Powell Hubble\u00a0 – odkrywca galaktyk nazwa\u0142 je Wyspami Wszech\u015bwiata.
    \nTe gigantyczne twory s\u0105 cegie\u0142kami, z kt\u00f3rych zbudowany jest Kosmos. Stanowi\u0105 wielkie aglomeracje, licz\u0105ce zazwyczaj setki miliard\u00f3w gwiazd, np. Droga Mleczna jest jedn\u0105<\/p>\n

    z wielu miliard\u00f3w galaktyk wype\u0142niaj\u0105cych dost\u0119pny naszym obserwacjom Wszech\u015bwiat.<\/p>\n

    O jeszcze wielu innych ciekawostkach dowiedzieli\u015bmy si\u0119 podczas wyk\u0142adu, a na zako\u0144czenie trzeba by\u0142o zda\u0107 test, kt\u00f3rego wynik zaskoczy\u0142 nas samych. Wyk\u0142ad\u00a0 tak bardzo nas zainteresowa\u0142, \u017ce nauk\u0119 w tej dziedzinie postanowili\u015bmy kontynuowa\u0107.<\/p>\n

    Opracowanie: S. Planta i K. Rawska<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    Op\u0142atek – 2016<\/strong><\/p>\n

    W Centrum Kultury \u015al\u0105skiej\u00a0 w dniu 14 grudnia 2016r. na dorocznym spotkaniu op\u0142atkowym naszego Uniwersytetu spotkali si\u0119 studenci, grono\u00a0 naszych wyk\u0142adowc\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich prof. Jan Grzesik, \u00a0ks. dr Stanis\u0142aw Pucha\u0142a oraz mgr\u00a0 Zbigniew Por\u0119bski. Swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 zaszczyci\u0142 nas Prezydent Miasta – Dawid Kostempski.<\/p>\n

    Cieszyli\u015bmy si\u0119 tak\u017ce obecno\u015bci\u0105 ks. dyr. szko\u0142y salezja\u0144skiej ? Wiktora Szl\u0119zaka oraz gospodarzy miejsca ? p. dyrektor\u00a0 Justyny Kramorz\u00a0 i wicedyrektora Miros\u0142awa Badury.<\/p>\n

    Zgodnie z nasz\u0105 sze\u015bcioletni\u0105 tradycj\u0105 ka\u017cdy z uczestnik\u00f3w spotkania zawiesi\u0142 na choince symboliczn\u0105 bombk\u0119, a Prezydent jak zawsze udekorowa\u0142\u00a0 drzewko symbolicznym szpicem.<\/p>\n

    Sk\u0142adanie \u017cycze\u0144 by\u0142o niezwykle radosne i przyjemne dla wszystkich obecnych.<\/p>\n

    Po smacznej kolacji przygotowanej przez\u00a0 restauracj\u0119 ?Ska\u0142ka? p. Damiana Kajzera<\/p>\n

    przy d\u017awi\u0119kach gitary ks. Stanis\u0142awa \u015bpiewali\u015bmy kol\u0119dy.<\/p>\n

    Spotkanie zako\u0144czy\u0142o si\u0119 wsp\u00f3lnym obejrzeniem spektaklu Teatru \u015awi\u0119tOFFice ? ?Najukocha\u0144sza ulicznica?.<\/p>\n

    Opracowa\u0142a: Krystyna Rawska<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    Organi\u015bci w kulturze muzycznej \u015al\u0105ska<\/strong><\/p>\n

    Rozw\u00f3j kultury muzycznej na \u015al\u0105sku odbywa\u0142 si\u0119 od najdawniejszych czas\u00f3w w \u015bcis\u0142ym zwi\u0105zku z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a. Obok stosowanego w liturgii \u015bpiewu gregoria\u0144skiego pojawia si\u0119 na prze\u0142omie XII i XIII wieku muzyka organowa, kt\u00f3rej tw\u00f3rcami
    \ni wykonawcami s\u0105 organi\u015bci, najcz\u0119\u015bciej mnisi, a p\u00f3\u017aniej kszta\u0142ceni przez szko\u0142y katedralne czy klasztorne \u015bwieccy muzycy ko\u015bcielni. Organi\u015bci odgrywaj\u0105 z czasem kluczow\u0105 rol\u0119 w rozwoju muzyki, nie tylko ko\u015bcielnej, ale ka\u017cdej innej profesjonalnej sztuki muzycznej, a tak\u017ce edukacji i praktyki wykonawczej.<\/p>\n

    Najwcze\u015bniejsze wzmianki o \u015bl\u0105skich organistach pochodz\u0105 z klasztoru Cysterek
    \nw Trzebnicy, gdzie w 1218 roku opracowano instrukcje do gry na organach. W 1390 roku zbudowano organy w klasztorze w Czarnow\u0105sach, co dowodzi obecno\u015bci we wsp\u00f3lnocie brata organisty. Coraz liczniejsze wiadomo\u015bci \u017ar\u00f3d\u0142owe o istnieniu organ\u00f3w na terenie Dolnego i G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, pojawiaj\u0105ce si\u0119 w nast\u0119pnych wiekach, dowodz\u0105 rosn\u0105cej roli muzyki organowej i dzia\u0142alno\u015bci organist\u00f3w, kt\u00f3rzy od XVI wieku s\u0105 ju\u017c muzykami stoj\u0105cymi najwy\u017cej w hierarchii zawod\u00f3w zwi\u0105zanych z praktyk\u0105 muzyczn\u0105. Organista, obok umiej\u0119tno\u015bci gry na organach, \u015bpiewu i dyrygowania zespo\u0142em \u015bpiewaczym, poszerza z czasem swoje kompetencje o pedagogik\u0119, by od XVIII wieku po\u0142\u0105czy\u0107 na sta\u0142e swoj\u0105 funkcj\u0119 z zawodem nauczyciela. To po\u0142\u0105czenie zaowocowa\u0142o zak\u0142adaniem (po reformie pruskiej z 1809 roku) seminari\u00f3w nauczycielskich, a nast\u0119pnie profesjonalnych instytut\u00f3w muzyki ko\u015bcielnej i konserwatori\u00f3w, kt\u00f3rych absolwenci obejmowali funkcje organist\u00f3w i nauczycieli w presti\u017cowych parafiach regionu. Organista spe\u0142nia\u0142 wi\u0119c nie tylko s\u0142u\u017cebn\u0105 funkcj\u0105 w liturgii, ale by\u0142 animatorem \u017cycia muzycznego swojej parafii czy nawet ca\u0142ego miasta. By\u0142 przygotowany do gry liturgicznej i solowej muzyki organowej,
    \ndo prowadzenia ch\u00f3ru i nauczania \u015bpiewu w szkole i w parafii. Presti\u017c zawodu organisty zdeprecjonowany zosta\u0142 dopiero po II wojnie \u015bwiatowej, kiedy w nowej rzeczywisto\u015bci politycznej znacznie ograniczono dost\u0119p do nauczania muzyki ko\u015bcielnej, a zawodowi organi\u015bci spotykali si\u0119 z szykanami w\u0142adz, je\u017celi chcieli pracowa\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie w ko\u015bciele i w szkole.<\/p>\n

    Na szcz\u0119\u015bcie w wielu parafiach \u015bl\u0105skich, podobnie jak w dawnych wiekach, czynni byli profesjonalnie przygotowani do zawodu organi\u015bci, piastuj\u0105cy swoje stanowisko nierzadko przez ca\u0142e dziesi\u0119ciolecia. Do takich, wykszta\u0142conych jeszcze przed wojn\u0105, zaliczy\u0107 mo\u017cna prof. Karola Hoppe w Bogucicach, Stanis\u0142awa Kopernoka w katowickiej Katedrze, J\u00f3zefa Jakaca w ko\u015bciele \u015bw. Piotra i Paw\u0142a, Romana Dwornika w Szarleju, Stanis\u0142awa Gruszk\u0119
    \nw Mied\u017anej (pracowa\u0142 w swej parafii ponad 65 lat!), Alfreda Janiczka z Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego w Katowicach (absolwenta Konserwatorium w Lipsku) oraz wielu innych
    \n( w tym Ojca profesora J\u00f3zefa Stompla, kt\u00f3ry d\u0142ugie lata by\u0142 organist\u0105 ko\u015bcio\u0142a \u015bw. J\u00f3zefa
    \nw \u015awi\u0119toch\u0142owicach – Zgodzie).<\/p>\n

    Od kilku lat kszta\u0142cenie organist\u00f3w \u015bl\u0105skich odbywa si\u0119 zar\u00f3wno w szkolnictwie prowadzonym prze Ko\u015bci\u00f3\u0142 jak i przez pa\u0144stwowe szko\u0142y muzyczne, posiadaj\u0105ce wydzia\u0142y Muzyki Ko\u015bcielnej. Organi\u015bci od lat wpisuj\u0105 si\u0119 w pejza\u017c kultury muzycznej \u015al\u0105ska, staj\u0105c si\u0119 jej nieodzownym elementem.<\/p>\n

    Opracowa\u0142: prof. Julian Gembalski<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

     <\/p>\n

    Andrzejki<\/strong><\/p>\n

    W tegoroczny Andrzejkowy wiecz\u00f3r studenci spotkali si\u0119\u00a0 w restauracji ?Ska\u0142ka? .
    \nPrzy przepysznej szarlotce z lodami, popijaj\u0105c aromatyczn\u0105 herbatk\u0119 lub kaw\u0119, mieli\u015bmy okazj\u0119 przy d\u017awi\u0119kach muzyki naszej m\u0142odo\u015bci oraz wieku dojrza\u0142ego ws\u0142uchiwa\u0107 si\u0119
    \nw s\u0142owa piosenek nie tylko melancholijnych ale tak\u017ce\u00a0 radosnych – w rytmach ameryka\u0144skiego popu,\u00a0 rocka, folku, a nawet country, nie zabrak\u0142o r\u00f3wnie\u017c bluesa?;
    \nby\u0142y tak\u017ce liryczne wiersze\u00a0 w wykonaniu artyst\u00f3w – amator\u00f3w grupy ? Przyjaciele?. Arty\u015bci zaprezentowali standardy muzyki rozrywkowej i filmowej, kt\u00f3rych zawsze dobrze si\u0119 s\u0142ucha, a zw\u0142aszcza gdy\u00a0 wykonanie\u00a0 znakomitym jest.
    \nWiecz\u00f3r Andrzejkowy poprowadzi\u0142 znany nam wszystkim Miros\u0142aw Badura.
    \nW doskona\u0142ych nastrojach, rozmarzeni chocia\u017c troch\u0119 zzi\u0119bni\u0119ci, bo pewnie za spraw\u0105\u00a0 trolli nawali\u0142o ogrzewanie , rozchodzili\u015bmy si\u0119 do dom\u00f3w my\u015bl\u0105c, \u017ce trudno nam b\u0119dzie doczeka\u0107 si\u0119 karnawa\u0142u.<\/p>\n

    Opracowa\u0142a K.Rawska<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    Tym razem dr Anna \u017burek zabra\u0142a nas w podr\u00f3\u017c po Wietnamie.<\/strong><\/p>\n

    Ten kraj to przepi\u0119kne g\u00f3ry, wspania\u0142e wybrze\u017ce, interesuj\u0105ce miasta, smaczne jedzenie
    \ni mn\u00f3stwo niespodzianek! Wietnam<\/strong> jest pa\u0144stwem w Azji Po\u0142udniowo -Wschodniej, le\u017c\u0105cym na P\u00f3\u0142wyspie Indochi\u0144skim. Graniczy z Chinami, Laosem i Kambod\u017c\u0105. Z liczb\u0105 ludno\u015bci ponad 90 mln \u00a0<\/sup>jest pi\u0119tnastym co do wielko\u015bci populacji pa\u0144stwem \u015bwiata. Powierzchnia Wietnamu wynosi oko\u0142o 331 210 km ?. D\u0142ugo\u015b\u0107 granic kraju to 4639 km. Najwy\u017csz\u0105 g\u00f3r\u0105 jest Phan Xi P?ng 3143 m n.p.m., najd\u0142u\u017csza rzeka to Rzeka Czerwona
    \n(450 km na terytorium Wietnamu).<\/p>\n

    Wietnam to nie tropiki. A dok\u0142adniej p\u00f3\u0142nocna cz\u0119\u015b\u0107. Od Hoi An w g\u00f3r\u0119 rozr\u00f3\u017cnia si\u0119
    \n4 pory roku ? podobnie jak u nas w Polsce. Oczywi\u015bcie zimy nie s\u0105, a\u017c tak srogie,
    \nw domach nie ma kaloryfer\u00f3w, ale w g\u00f3rach temperatura w grudniu-styczniu mo\u017ce spa\u015b\u0107 poni\u017cej zera.<\/strong> Na po\u0142udniu s\u0105 2 pory roku ? sucha i deszczowa. Troch\u0119 historii: <\/em>na skutek podboju w II wieku p.n.e. Wietnamczycy znale\u017ali si\u0119 w cywilizacyjnym kr\u0119gu Chin. <\/em>
    \nW X wieku n.e. Wietnamczycy wyzwolili si\u0119 spod chi\u0144skiego pa\u0144stwa i utworzyli odr\u0119bne pa\u0144stwo. W XIII wieku Wietnam odpar\u0142 najazdy <\/em>mongolskie<\/em>. Na pocz\u0105tku XV wieku kraj zosta\u0142 na kr\u00f3tko zaj\u0119ty przez Chi\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy opu\u015bcili kraj na skutek powstania.
    \nOd pocz\u0105tku XVI wieku umacnia\u0142y si\u0119 w Wietnamie wp\u0142ywy <\/em>europejskie<\/em>. W po\u0142owie XIX wieku <\/em>Francja<\/em> przypu\u015bci\u0142a atak na Wietnam, a pod koniec wieku kraj wraz z Kambod\u017c\u0105
    \ni Laosem zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w sk\u0142ad <\/em>Indochin Francuskich<\/em>. Po <\/em>I wojnie \u015bwiatowej<\/em> nasili\u0142y
    \nsi\u0119 tendencje niepodleg\u0142o\u015bciowe. W czasie <\/em>II wojny \u015bwiatowej<\/em> kolaboracyjny wzgl\u0119dem <\/em>III Rzeszy<\/em> rz\u0105d <\/em>Francji Vichy<\/em> zawar\u0142 porozumienie z <\/em>Japoni\u0105<\/em>, na mocy kt\u00f3rego w 1940 roku zezwolono na stacjonowanie wojsk japo\u0144skich na p\u00f3\u0142nocy Wietnamu. W 1941 roku rozszerzono japo\u0144sk\u0105 kontrol\u0119 wojskow\u0105 na ca\u0142y obszar Indochin, zachowano przy tym francusk\u0105 administracj\u0119 kolonialn\u0105. <\/em>Francuskie Si\u0142y Zbrojne<\/em> ust\u0105pi\u0142y ostatecznie
    \nz p\u00f3\u0142nocnego Wietnamu w 1954 roku po przegranej <\/em>bitwie pod \u0110i?n Bi?n Ph?<\/em>, kt\u00f3ra oznacza\u0142a koniec kolonialnego statusu Wietnamu. Na mocy <\/em>porozumie\u0144 genewskich<\/em> z 1954 roku Wietnam zosta\u0142 tymczasowo podzielony wzd\u0142u\u017c 17 r\u00f3wnole\u017cnika.<\/em> Na p\u00f3\u0142nocy powsta\u0142o socjalistyczne pa\u0144stwo, a na po\u0142udniu niekomunistyczne pa\u0144stwo pod nazw\u0105 <\/em>Republika Wietnamu<\/em>. <\/em>Po Wietnamie podr\u00f3\u017cuje si\u0119 najcz\u0119\u015bciej autobusem; do wyboru dwie opcje ? jazda za dnia lub noc\u0105. Autobus nocny jest wyposa\u017cony w specjalne le\u017canki. S\u0105 te\u017c poci\u0105gi, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 ca\u0142kiem sprawnie. Poci\u0105gi s\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju ? te najdro\u017csze s\u0105 najszybsze, te wolne s\u0105 tanie i zat\u0142oczone.<\/p>\n

    Jedn\u0105 z najciekawszych form przemieszczania si\u0119 jest skuter lub motor. Mn\u00f3stwo ludzi kupuje jednoko\u0142owy pojazd na po\u0142udniu lub p\u00f3\u0142nocy Wietnamu, przeje\u017cd\u017ca na nim ca\u0142y kraj, a pod koniec podr\u00f3\u017cy sprzedaje go. Widoki mo\u017cna ch\u0142on\u0105\u0107 znacznie silniej ni\u017c jad\u0105c autobusem czy poci\u0105giem, w dodatku jest si\u0119 bardziej niezale\u017cnym i ma si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 w wyborze trasy. W Wietnamie targowanie si\u0119 jest na porz\u0105dku dziennym
    \ni mo\u017cna negocjowa\u0107 ceny na ka\u017cdym kroku, oczywi\u015bcie w granicach zdrowego rozs\u0105dku. Bardzo tanie jest piwo, kt\u00f3re Wietnamczycy uwielbiaj\u0105 i pij\u0105 non stop wznosz\u0105c g\u0142o\u015bne toasty. Wizyta w restauracji, mo\u017ce sprawi\u0107 nie lada zaskoczenie, mo\u017cna tam zje\u015b\u0107 grillowanego krokodyla czy strusia. Stolica kraju ? Hanoi, to miasto kontrast\u00f3w, miasto – wie\u015b w jednym; nowoczesne drapacze chmur i kury biegaj\u0105ce po star\u00f3wce. Centrum azjatyckiego chaosu, jednocze\u015bnie uwa\u017cane przez wielu za siedzib\u0119 szaro\u015bci i komunizmu, kolorowe wiosn\u0105, upalne latem, niezwykle romantyczne jesieni\u0105 i przeszywaj\u0105ce wilgoci\u0105 zim\u0105. Jest tu i po francuska, katolicka katedra ? pe\u0142na co niedziel\u0119, i \u015bwi\u0105tynia Konfucjusza ? t\u0142umnie odwiedzana przed ka\u017cdymi egzaminami. Liczne muzea, niejednorodna architektura i odczuwalny w powietrzu zapach, stanowi\u0105cy mieszank\u0119 powiewu historii z nutk\u0105 kultury
    \ni ca\u0142ym nar\u0119czem spalin, co mo\u017ce powodowa\u0107 uzale\u017cnienia. <\/em>Wietnam to kraj kontrast\u00f3w, pi\u0119knych i pracowitych kobiet oraz zachwycaj\u0105cej natury. Spodoba\u0142a nam si\u0119 ta podr\u00f3\u017c.<\/p>\n

    Opracowa\u0142a: K. Rawska<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    Wyk\u0142ad mgr Jana Planty – „\u015al\u0105ska Linia Maginota – Obszar Warowny \u015al\u0105sk”<\/strong><\/p>\n

    Wyk\u0142ad w dniu 16.11.2016r. : „\u015al\u0105ska Linia Maginota – Obszar Warowny \u015al\u0105sk”<\/strong> obejmowa\u0142 histori\u0119, konstrukcj\u0119 oraz wykorzystanie bojowe schron\u00f3w, kt\u00f3re we wrze\u015bniu 1939 roku mia\u0142y za zadanie strzec granicy II RP na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Ich geneza si\u0119ga pierwszej po\u0142owy lat 30. XX wieku, gdy Kanclerzem Rzeszy zosta\u0142 Adolf Hitler, kt\u00f3ry
    \nw szybkim tempie rozpocz\u0105\u0142 zbrojenie Niemiec. W celu zatrzymania armii niemieckiej, rz\u0105d Polski rozpocz\u0105\u0142 prace fortyfikacyjne ju\u017c w roku 1933, a do wybuchu wojny powsta\u0142o w pasie nadgranicznym oko\u0142o 180 obiekt\u00f3w r\u00f3\u017cnego typu.<\/p>\n

    Wyk\u0142adowca przedstawi\u0142 jednostki polskie, stacjonuj\u0105ce na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku (23. Dywizja Piechoty), oraz sylwetk\u0119 genera\u0142a Jana ,”Jagmina” Sadowskiego, kt\u00f3ry dowodzi\u0142 oddzia\u0142ami polskimi oraz obsadza\u0142 schrony przez ich za\u0142ogi.<\/p>\n

    Z wykorzystaniem archiwalnych fotografii s\u0142uchacze zapoznali si\u0119 ze szczeg\u00f3\u0142ami konstrukcyjnymi schron\u00f3w, r\u00f3\u017cnym typem ich wyposa\u017cenia oraz uzbrojenia.<\/p>\n

    Przedstawiony zosta\u0142 przebieg kampanii wrze\u015bniowej na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku,
    \nz uwzgl\u0119dnieniem za\u0142o\u017ce\u0144 fortyfikacyjnych oraz tzw. Bitwy Wyrskiej, kt\u00f3ra w rejonie Miko\u0142owa oraz \u0141azisk na pewien czas powstrzyma\u0142a agresora niemieckiego.<\/p>\n

    W dalszym ci\u0105gu przedstawiono wojenne losy polskich schron\u00f3w, kt\u00f3re ponownie starano si\u0119 wykorzysta\u0107 w roku 1945, gdy oddzia\u0142y niemieckie pr\u00f3bowa\u0142y zatrzyma\u0107 nacieraj\u0105c\u0105 Armi\u0119 Czerwon\u0105. Nie zapomniano tak\u017ce o powojennych losach ,”betonowych kolos\u00f3w”; przedstawiono stan fortyfikacji w latach 1946-2001 oraz powoln\u0105 ich dewastacj\u0119. Zaprezentowana zosta\u0142a tak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 Stowarzyszenia Na Rzecz Zabytk\u00f3w Fortyfikacji ,”Pro Fortalicium”, kt\u00f3re od roku 2001 z powodzeniem wyremontowa\u0142o oraz uczyni\u0142o dost\u0119pnymi dla zwiedzaj\u0105cych, obiekty fortyfikacyjne na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n

    Jako przyk\u0142ad prac remontowych wybrano schron numer 39, znajduj\u0105cy si\u0119 w pia\u015bnickim Parku im. Mieszka\u0144c\u00f3w Heiloo . Przedstawiono tak\u017ce metody edukacyjne, prelekcje oraz imprezy plenerowe stowarzyszenia ,”Pro Fortalicium”, kt\u00f3re przyci\u0105gaj\u0105 wielu ch\u0119tnych, spragnionych lekcji ,”\u017cywej historii”.<\/p>\n

    Opracowa\u0142: Jan Planta<\/em>
    \nAdiunkt w Dziale Historii<\/em>
    \nMuzeum Powsta\u0144 \u015al\u0105skich<\/em><\/p>\n

     <\/p>\n

    Wyk\u0142ad ks. dr Stanis\u0142awa Pucha\u0142y<\/strong><\/p>\n

    Wyk\u0142ad ks. dr Stanis\u0142awa Pucha\u0142y przybli\u017cy\u0142 jego s\u0142uchaczom tre\u015b\u0107 adhortacji Papie\u017ca Franciszka o rodzinie – Amoris Laetitia (Rado\u015b\u0107 mi\u0142o\u015bci) w kt\u00f3rej wyra\u017ca si\u0119 troska papie\u017ca o ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny. Celem adhortacji nie jest przedstawienie „idea\u0142u” rodziny, ale potwierdzenie z moc\u0105 jej bogatej i z\u0142o\u017conej rzeczywisto\u015bci. Perspektywa, jak\u0105 odkrywamy na jej stronicach, jest otwarta, g\u0142\u0119boko pozytywna, nie \u017cywi si\u0119 abstrakcjami, idealnymi projekcjami, ale czujno\u015bci\u0105 duszpastersk\u0105 wobec problem\u00f3w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

    Rozdzia\u0142 I: „W \u015bwietle S\u0142owa”<\/em><\/strong><\/p>\n

    Po powy\u017cszym wprowadzeniu Papie\u017c w pierwszym rozdziale rozwija swoj\u0105 refleksj\u0119
    \nw oparciu o Pismo \u015awi\u0119te. Biblia „pe\u0142na jest rodzin, pokole\u0144, historii mi\u0142o\u015bci i kryzys\u00f3w rodzinnych”. Przyjmuj\u0105c to jako punkt wyj\u015bcia mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 rodzin\u0119 nie jako abstrakcyjny, ale jako „zadanie, kt\u00f3re wype\u0142nia si\u0119 w\u0142asnymi si\u0142ami”, wyra\u017cane czu\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3re jednak ju\u017c od pocz\u0105tku jest polem konfrontacji z grzechem, przez co relacja mi\u0142o\u015bci przekszta\u0142ca si\u0119 w relacj\u0119 dominacji. W\u00f3wczas „s\u0142owo Bo\u017ce nie ukazuje si\u0119 jako sekwencja abstrakcyjnych teorii, ale jako towarzysz drogi dla rodzin prze\u017cywaj\u0105cych kryzys
    \ni wszelkie cierpienie i wskazuje im cel drogi”.<\/p>\n

    Rozdzia\u0142 II: „Rzeczywisto\u015b\u0107 rodzin i wyzwania”<\/em><\/strong><\/p>\n

    W drugim rozdziale, przyjmuj\u0105c jako punkt wyj\u015bcia p\u0142aszczyzn\u0119 biblijn\u0105, ale „stoj\u0105c twardo na ziemi”\u00a0 Papie\u017c rozwa\u017ca obecn\u0105 sytuacj\u0119 rodzin odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do synodalnych dokument\u00f3w ko\u0144cowych i mierzy si\u0119 z licznymi wyzwaniami: fenomenem migracji, ideologicznymi dyskusjami wok\u00f3\u0142 r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy p\u0142ciami („ideologia gender”), kultur\u0105 tymczasowo\u015bci, mentalno\u015bci\u0105 antynatalistyczn\u0105, wp\u0142ywie biotechnologii na prokreacj\u0119, brakiem mieszka\u0144 i pracy, pornografi\u0105, wykorzystywaniem nieletnich, pomoc\u0105 osobom
    \nz niepe\u0142nosprawno\u015bciami, szacunkiem, na jaki zas\u0142uguj\u0105 seniorzy, rozk\u0142adem rodziny
    \nw sensie prawnym i przemoc\u0105 wobec kobiet. Cytuj\u0105c encyklik\u0119 Familiaris consortio<\/em> Franciszek stwierdza „Warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na konkretn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, poniewa\u017c ?wymagania i wezwania Ducha zawarte s\u0105 tak\u017ce w samych wydarzeniach historycznych?, przez kt\u00f3re ?Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce g\u0142\u0119biej poznawa\u0107 niewyczerpan\u0105 tajemnic\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwa
    \ni rodziny?” Papie\u017c zauwa\u017ca, \u017ce dzi\u015b wybuja\u0142y indywidualizm utrudnia hojne oddanie siebie drugiej osobie. To interesuj\u0105cy obraz sytuacji: „Ludzie obawiaj\u0105 si\u0119 samotno\u015bci, pragn\u0105 przestrzeni ochrony i wierno\u015bci, ale jednocze\u015bnie zwi\u0119ksza si\u0119 strach przed uwi\u0119zieniem przez relacj\u0119, kt\u00f3ra mog\u0142aby odroczy\u0107 osi\u0105gni\u0119cie aspiracji osobistych.”<\/p>\n

    Rozdzia\u0142 III: Spojrzenie skierowane na Jezusa: powo\u0142anie rodziny<\/em><\/strong><\/p>\n

    Trzeci rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest kilku zasadniczym elementom nauczania Ko\u015bcio\u0142a
    \no ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rodzinie. Rozdzia\u0142 ten jest istotny, poniewa\u017c w spos\u00f3b syntetyczny,
    \nw 30 akapitach obrazuje powo\u0142anie rodziny wed\u0142ug Ewangelii i wed\u0142ug pojmowania jego przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 na przestrzeni wiek\u00f3w. Z tej perspektywy omawiane s\u0105 takie kwestie, jak nierozerwalno\u015b\u0107, sakramentalno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa, przekazywanie \u017cycia i wychowanie dzieci. Refleksja odnosi si\u0119 tak\u017ce do\u00a0poranionych rodzin<\/em>, m\u00f3wi\u0105c o nich Papie\u017c stwierdza, \u017ce „trzeba zawsze pami\u0119ta\u0107 o zasadzie og\u00f3lnej: ?Niech wiedz\u0105 duszpasterze, \u017ce dla mi\u0142o\u015bci prawdy maj\u0105 obowi\u0105zek w\u0142a\u015bciwego rozeznania sytuacji. Stopie\u0144 odpowiedzialno\u015bci nie jest r\u00f3wny w ka\u017cdym przypadku i mog\u0105 istnie\u0107 czynniki, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 podejmowania decyzji. Dlatego te\u017c nale\u017cy jasno wyra\u017ca\u0107 nauk\u0119, ale trzeba unika\u0107 os\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015bci r\u00f3\u017cnych sytuacji i koniecznie zwraca\u0107 uwag\u0119 na spos\u00f3b, w jaki ludzie \u017cyj\u0105 i cierpi\u0105 z powodu stanu, w jakim si\u0119 znajduj\u0105” (AL 79).<\/p>\n

    Rozdzia\u0142 IV: Mi\u0142o\u015b\u0107 w ma\u0142\u017ce\u0144stwie<\/em><\/strong><\/p>\n

    Czwarty rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest tematowi mi\u0142o\u015bci w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, kt\u00f3r\u0105 ilustruje hymn
    \no mi\u0142o\u015bci<\/em> \u015bw. Paw\u0142a (por. 1 Kor 13,4-7). Rozdzia\u0142 ten w istocie stanowi skrupulatn\u0105, drobiazgow\u0105, natchnion\u0105 i poetyck\u0105 egzegez\u0119 Paw\u0142owego tekstu jako zbioru fragment\u00f3w mi\u0142osnej wypowiedzi skoncentrowanej na opisaniu mi\u0142o\u015bci ludzkiej za pomoc\u0105 poj\u0119\u0107 absolutnie konkretnych. G\u0142\u0119boka analiza psychologiczna wkracza w \u015bwiat emocji ma\u0142\u017conk\u00f3w ? pozytywnych i negatywnych ? oraz w erotyczny wymiar mi\u0142o\u015bci.
    \nTo wyj\u0105tkowo bogaty i cenny wk\u0142ad w chrze\u015bcija\u0144skie \u017cycie ma\u0142\u017conk\u00f3w. Rozdzia\u0142 ko\u0144czy si\u0119 bardzo wa\u017cn\u0105 refleksj\u0105 o „przekszta\u0142ceniu mi\u0142o\u015bci,” poniewa\u017c „przed\u0142u\u017cenie \u017cycia ludzkiego sprawia, \u017ce mamy do czynienia z czym\u015b, co nie by\u0142o powszechne w przesz\u0142o\u015bci: relacja intymna i wzajemna przynale\u017cno\u015b\u0107 musz\u0105 by\u0107 zachowywane przez cztery,
    \npi\u0119\u0107 lub sze\u015b\u0107 dekad, a to powoduje konieczno\u015b\u0107 ponownego, wielokrotnego wybrania.” (AL 163). Wygl\u0105d fizyczny si\u0119 zmienia, za\u015b poci\u0105g mi\u0142osny nie zmniejsza si\u0119, lecz r\u00f3wnie\u017c si\u0119 zmienia: po\u017c\u0105danie seksualne z czasem mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w po\u017c\u0105danie intymno\u015bci i „wsp\u00f3lno\u015bci.” „Nie mo\u017cemy obieca\u0107, \u017ce przez ca\u0142e \u017cycie b\u0119dziemy mieli te same uczucia. Mo\u017cemy jednak z pewno\u015bci\u0105 mie\u0107 stabilny wsp\u00f3lny projekt, zobowi\u0105za\u0107 si\u0119 do kochania si\u0119 nawzajem i \u017cycia razem, dop\u00f3ki \u015bmier\u0107 nas nie roz\u0142\u0105czy, i prze\u017cywania zawsze bogatej intymno\u015bci.” (AL 163).<\/p>\n

    Rozdzia\u0142 V: Mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra staje si\u0119 owocna<\/em><\/strong><\/p>\n

    Rozdzia\u0142 pi\u0105ty po\u015bwi\u0119cony jest tematyce p\u0142odno\u015bci i rodzicielstwa. Omawiane s\u0105 duchowe i psychologiczne konsekwencje przyjmowania nowego \u017cycia, o nadziei zwi\u0105zanej z ci\u0105\u017c\u0105,
    \no mi\u0142o\u015bci matki i ojca. Ale tak\u017ce p\u0142odno\u015b\u0107 w szerszym rozumieniu: adopcja, akceptacja wk\u0142adu rodzin w budowanie „kultury spotkania”, \u017cycie rodzinne w szerszym rozumieniu, w\u0142\u0105cznie z wujami i ciociami, kuzynami czy przyjaci\u00f3\u0142mi. Adhortacja ukazuje rodzin\u0119 jako rozbudowan\u0105 sie\u0107 relacji, poniewa\u017c sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa sam w sobie ma charakter g\u0142\u0119boko spo\u0142eczny (por. AL 186); Papie\u017c szczeg\u00f3lnie podkre\u015bla wyj\u0105tkow\u0105 rol\u0119 relacji mi\u0119dzy m\u0142odzie\u017c\u0105 i starszym pokoleniem oraz mi\u0119dzy rodze\u0144stwem, poniewa\u017c umo\u017cliwiaj\u0105 one wzrastanie w relacjach z innymi osobami.<\/p>\n

    Rozdzia\u0142 VI: Niekt\u00f3re perspektywy duszpasterskie<\/em><\/strong><\/p>\n

    W sz\u00f3stym rozdziale Papie\u017c ukazuje kilka duszpasterskich dr\u00f3g budowania zgodnie
    \nz Bo\u017cym planem trwa\u0142ych i p\u0142odnych rodzin. Przypomina, \u017ce rodziny s\u0105 podmiotem, a nie jedynie przedmiotem ewangelizacji i wskazuje, \u017ce „kap\u0142anom cz\u0119sto brakuje odpowiedniej formacji, aby podj\u0105\u0107 z\u0142o\u017cone dzisiejsze problemy rodzin” (AL 202). O ile z jednej strony istnieje potrzeba poprawy formacji psychologicznej i uczuciowej seminarzyst\u00f3w i szerzej w\u0142\u0105czy\u0107 rodziny w formacj\u0119 seminaryjn\u0105 (por. AL 203), to z drugiej strony „mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce po\u017cyteczne do\u015bwiadczenie wschodniej tradycji ksi\u0119\u017cy \u017conatych” (por. AL 202).<\/p>\n

    Nast\u0119pnie Papie\u017c omawia potrzeb\u0119 prowadzenia narzeczonych drog\u0105 przygotowania
    \ndo ma\u0142\u017ce\u0144stwa i towarzyszenia ma\u0142\u017conkom w pierwszych latach \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144skiego (podejmuj\u0105c temat odpowiedzialnego rodzicielstwa). M\u00f3wi tak\u017ce o konieczno\u015bci towarzyszenia w niekt\u00f3rych z\u0142o\u017conych sytuacjach, szczeg\u00f3lnie w kryzysach,
    \nze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce „ka\u017cdy kryzys kryje dobr\u0105 wiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 trzeba umie\u0107 us\u0142ysze\u0107, wyt\u0119\u017caj\u0105c s\u0142uch serca.” (AL 232). Analizuje r\u00f3wnie\u017c kilka rodzaj\u00f3w kryzys\u00f3w, m.in. op\u00f3\u017anione dojrzewanie uczuciowe (por. AL 239).<\/p>\n

    Poruszony zostaje r\u00f3wnie\u017c temat towarzyszenia osobom porzuconym, w separacji
    \ni rozwiedzionym, podkre\u015blaj\u0105c znaczenie niedawnej reformy procedur stwierdzania przypadk\u00f3w niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Uwypuklone zosta\u0142o zagadnienie cierpienia dzieci w sytuacjach konfliktowych, konkluduj\u0105c: „Rozw\u00f3d jest z\u0142em i bardzo niepokoj\u0105cy jest wzrost liczby rozwod\u00f3w. Z tego wzgl\u0119du niew\u0105tpliwie naszym najwa\u017cniejszym zadaniem duszpasterskim w odniesieniu do rodzin jest umocnienie mi\u0142o\u015bci i pomaganie w leczeniu ran, aby\u015bmy mogli zapobiec poszerzaniu si\u0119 tego dramatu naszych czas\u00f3w” (AL 246).<\/p>\n

    Nast\u0119pnie poruszony zostaje temat ma\u0142\u017ce\u0144stw mieszanych i ma\u0142\u017ce\u0144stw, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje r\u00f3\u017cnica religii, mowa jest tak\u017ce o zwi\u0105zkach os\u00f3b o sk\u0142onno\u015bciach homoseksualnych. Osoby te maj\u0105 prawo do szacunku i kt\u00f3re nie powinny stanowi\u0107 pretekstu do niesprawiedliwej dyskryminacji, agresji czy przemocy.<\/p>\n

    Rozdzia\u0142 VII: Umocni\u0107 wychowanie dzieci<\/em><\/strong><\/p>\n

    Si\u00f3dmy rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest wychowaniu dzieci: ich edukacji etycznej, warto\u015bci sankcji jako bod\u017aca, cierpliwemu realizmowi, edukacji seksualnej, przekazywaniu wiary
    \ni, bardziej og\u00f3lnie, \u017cyciu rodzinnemu jako kontekstowi wychowawczemu.
    \nBardzo znamienny, r\u00f3wnie\u017c w wymiarze pedagogicznym, jest akapit, w kt\u00f3rym stwierdza si\u0119, \u017ce „obsesja nie wychowuje” i \u017ce ?nie mo\u017cna mie\u0107 kontroli nad wszystkimi sytuacjami, kt\u00f3re mog\u0105 zdarzy\u0107 si\u0119 dziecku (?). Je\u015bli rodzic ma obsesj\u0119, by wiedzie\u0107, gdzie jest dziecko i chce kontrolowa\u0107 ka\u017cdy jego ruch, to b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 jedynie zapanowa\u0107 nad jego przestrzeni\u0105. W ten spos\u00f3b nie wychowa go, ani nie umocni, nie przygotuje go do stawienia czo\u0142a wyzwaniom. Liczy si\u0119 przede wszystkim to, aby zrodzi\u0107 w dziecku
    \nz wielk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 procesy dojrzewania w jego wolno\u015bci, uczeniu si\u0119, kompleksowym rozwoju, piel\u0119gnowaniu prawdziwej autonomii.” (AL 261). Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na podrozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony edukacji seksualnej zatytu\u0142owany „Tak dla edukacji seksualnej,” potwierdzaj\u0105cy konieczno\u015b\u0107 takiej edukacji.<\/p>\n

    Podrozdzia\u0142 zawiera r\u00f3wnie\u017c przestrog\u0119 przed poj\u0119ciem „bezpiecznego seksu”, poniewa\u017c przekazuje ono „negatywny stosunek do naturalnego prokreatywnego celu seksualno\u015bci, tak jakby ewentualne dziecko by\u0142o wrogiem, przed kt\u00f3rym trzeba si\u0119 broni\u0107. W ten spos\u00f3b krzewiona jest narcystyczna agresja a nie \u017cyczliwo\u015b\u0107” (AL 283).<\/p>\n

    Rozdzia\u0142 VIII: Towarzyszy\u0107, rozpozna\u0107 i w\u0142\u0105czy\u0107 to, co kruche<\/em><\/strong><\/p>\n

    Rozdzia\u0142 \u00f3smy stanowi wezwanie do mi\u0142osierdzia i do rozeznawania w ramach duszpasterstwa sytuacji, kt\u00f3re nie w pe\u0142ni odpowiadaj\u0105 temu, co proponuje Pan. Papie\u017c pos\u0142uguje si\u0119 trzema bardzo wa\u017cnymi czasownikami: towarzyszy\u0107, rozpozna\u0107 i w\u0142\u0105czy\u0107, kt\u00f3re maj\u0105 zasadnicze znaczenie wobec sytuacji s\u0142abo\u015bci, sytuacji z\u0142o\u017conych czy nieregularnych. Wskazuje tak\u017ce na konieczno\u015b\u0107 stosowania w duszpasterstwie stopniowo\u015bci, na znaczenie rozeznawania, na zasady i na okoliczno\u015bci \u0142agodz\u0105ce w rozeznawaniu duszpasterskim i w ko\u0144cu na to, co okre\u015bla mianem „logiki mi\u0142osierdzia duszpasterskiego.”<\/p>\n

    W odniesieniu do „rozeznawania” sytuacji „nieregularnych” Papie\u017c zauwa\u017ca, \u017ce „trzeba unika\u0107 os\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015bci r\u00f3\u017cnych sytuacji i koniecznie zwraca\u0107 uwag\u0119 na spos\u00f3b, w jaki ludzie \u017cyj\u0105 i cierpi\u0105 z powodu stanu, w jakim si\u0119 znajduj\u0105” (AL 296). W tym duchu, przyjmuj\u0105c rozwa\u017cania wielu ojc\u00f3w synodalnych Papie\u017c stwierdza, \u017ce „osoby ochrzczone, kt\u00f3re si\u0119 rozwiod\u0142y i zawar\u0142y ponowny zwi\u0105zek cywilny, powinny by\u0107 bardziej w\u0142\u0105czane we wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skie na r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe sposoby, unikaj\u0105c wszelkich okazji do zgorszenia. (?) Ich udzia\u0142 mo\u017ce wyra\u017ca\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych pos\u0142ugach ko\u015bcielnych (…). Oni nie tylko nie musz\u0105 czu\u0107 si\u0119 ekskomunikowani, ale mog\u0105 \u017cy\u0107
    \ni rozwija\u0107 si\u0119 jako \u017cywe cz\u0142onki Ko\u015bcio\u0142a (?). Ta integracja jest te\u017c potrzebna ze wzgl\u0119du na trosk\u0119 i chrze\u015bcija\u0144skie wychowanie ich dzieci, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 uznane
    \nza najwa\u017cniejsze” (AL 299).<\/p>\n

    Jednak og\u00f3lny sens rozdzia\u0142u i duch, jaki Papie\u017c chce nada\u0107 ko\u015bcielnemu duszpasterstwu jest dobrze uj\u0119ty w jego zako\u0144czeniu: „Zach\u0119cam wiernych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w sytuacjach skomplikowanych, aby z ufno\u015bci\u0105 podchodzili do rozmowy ze swoimi duszpasterzami oraz osobami \u015bwieckimi oddanymi Panu. Nie zawsze znajd\u0105 u nich potwierdzenie swoich w\u0142asnych idei i pragnie\u0144, ale na pewno otrzymaj\u0105 \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re im pozwoli lepiej zrozumie\u0107 to, co si\u0119 dzieje, i b\u0119d\u0105 mogli odkry\u0107 drog\u0119 dojrzewania osobistego. Zach\u0119cam te\u017c duszpasterzy, aby s\u0142uchali z mi\u0142o\u015bci\u0105 i spokojem, ze szczerym pragnieniem, aby doj\u015b\u0107 do sedna dramatu os\u00f3b i zrozumie\u0107 ich punkt widzenia, aby im pom\u00f3c \u017cy\u0107 lepiej
    \ni rozpozna\u0107 swoje miejsce w Ko\u015bciele (AL 312).” Odno\u015bnie „logiki mi\u0142osierdzia duszpasterskiego” Papie\u017c z moc\u0105 stwierdza „Czasami wiele kosztuje nas zrobienie
    \nw duszpasterstwie miejsca na bezwarunkow\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 Boga. Stawiamy tak wiele warunk\u00f3w mi\u0142osierdziu, \u017ce ogo\u0142acamy je z konkretnego sensu i realnego znaczenia, a to jest najgorszy spos\u00f3b rozwodnienia Ewangelii (AL 311).”<\/p>\n

    Rozdzia\u0142 IX: Duchowo\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska i rodzinna<\/em><\/strong><\/p>\n

    Dziewi\u0105ty rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest duchowo\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej rodzinnej, na kt\u00f3r\u0105 „sk\u0142ada si\u0119 tysi\u0105ce prawdziwych i konkretnych gest\u00f3w” (AL 315). Jasno jest w nim stwierdzone,
    \n\u017ce „osoby posiadaj\u0105ce g\u0142\u0119bokie pragnienia duchowe nie powinny odczuwa\u0107, \u017ce rodzina oddala je od rozwoju w \u017cyciu Duchem \u015awi\u0119tym, ale \u017ce jest to droga, kt\u00f3rej u\u017cy\u0142 Pan,
    \naby je doprowadzi\u0107 do szczyt\u00f3w zjednoczenia mistycznego” (AL 316). Wszystko, „chwile rado\u015bci, odpoczynku i \u015bwi\u0119ta, a tak\u017ce seksualno\u015bci s\u0105 do\u015bwiadczane jako udzia\u0142 w pe\u0142ni \u017cycia Jego zmartwychwstania.”<\/p>\n

    W akapicie ko\u0144cz\u0105cym ca\u0142\u0105 adhortacj\u0119 Papie\u017c stwierdza: ?\u017cadna rodzina nie jest doskona\u0142a \u00a0\u00a0\u00a0i uformowana raz na zawsze, ale wymaga stopniowego rozwoju swej zdolno\u015bci do kochania (…).<\/p>\n

    Na tyle, na ile mo\u017cemy to stwierdzi\u0107 po kr\u00f3tkim om\u00f3wieniu jej tre\u015bci, Dokument zawiera wiele podpowiedzi duchowych i porad z zakresu praktycznej m\u0105dro\u015bci, po\u017cytecznych dla wszystkich par i wszystkich os\u00f3b, kt\u00f3re pragn\u0105 za\u0142o\u017cy\u0107 rodzin\u0119.<\/p>\n

    Opracowa\u0142a: Krystyna Rawska<\/em><\/p>\n

    Kulisach naszej s\u0142u\u017cby zdrowia<\/strong><\/p>\n

     <\/p>\n

    prof. dr n. med. Jan Grzesik, zaprezentowa\u0142\u00a0 studentom<\/strong><\/p>\n

    naszego UTW wyk\u0142ad o\u00a0 „Kulisach naszej s\u0142u\u017cby zdrowia”.<\/strong><\/p>\n

    Wyk\u0142ad rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od\u00a0 zadania s\u0142uchaczom pytania: czy znamy autora sentencji : „Ka\u017cdy jest kowalem w\u0142asnego losu ?” (\u0142ac. Faber est suae quisque fortunae).<\/p>\n

    S\u0142uchacze odpowiedzi\u00a0 nie udzielili. A by\u0142 to\u00a0 –\u00a0 Appiusz Klaudiusz \u015alepy, \u0142ac. Appius Claudius Caecus ? rzymski polityk \u017cyj\u0105cy mi\u0119dzy IV a III wiekiem p.n.e. Najstarszy znany
    \nz imienia autor prozy \u0142aci\u0144skiej; wybudowa\u0142 w Rzymie jeden z pierwszych akwedukt\u00f3w (ok. 312 p.n.e.), zwany od jego imienia Aqua Appia oraz najstarsz\u0105 bit\u0105 drog\u0119 rzymsk\u0105
    \nVia Appia.<\/p>\n

    Odpowiadaj\u0105c na rzymsk\u0105 paremi\u0119 w kontek\u015bcie wyk\u0142adu ? nasza odpowied\u017a pozytywn\u0105 by\u0107 nie mo\u017ce, albowiem za 3 obszary naszego \u017cycia odpowiedzialne jest pa\u0144stwo,
    \ns\u0105 to: bezpiecze\u0144stwo, edukacja i ochrona zdrowia.<\/p>\n

    Artyku\u0142\u00a0 25 Powszechnej Deklaracji Praw Cz\u0142owieka ONZ( uchwalonej 10.12.1948r.),
    \nkt\u00f3r\u0105 Polska ratyfikowa\u0142a dopiero w 1977r. stwierdza, \u017ce:<\/p>\n

    „1. Ka\u017cda osoba ma prawo do poziomu \u017cycia odpowiadaj\u0105cego potrzebom zdrowia
    \ni dobrobytu jej samej i jej rodziny, w\u0142\u0105czaj\u0105c wy\u017cywienie, ubi\u00f3r, mieszkanie, opiek\u0119 medyczn\u0105 i niezb\u0119dne \u015bwiadczenia spo\u0142eczne, jak r\u00f3wnie\u017c prawo do zabezpieczenia
    \nna wypadek bezrobocia, choroby, niezdolno\u015bci do pracy, wdowie\u0144stwa, podesz\u0142ego wieku, a tak\u017ce innych przyczyn utraty \u015brodk\u00f3w utrzymania w nast\u0119pstwie okoliczno\u015bci niezale\u017cnych od jej woli.” Z art. 68 Konstytucji RP wynika, \u017ce :<\/p>\n

    „1. Ka\u017cdy obywatel ma prawo do ochrony zdrowia.<\/p>\n

      \n
    1. Obywatelom, niezale\u017cnie od ich sytuacji materialnej, w\u0142adze publiczne zapewniaj\u0105 r\u00f3wny dost\u0119p do \u015bwiadcze\u0144 opieki zdrowotnej finansowanej ze \u015brodk\u00f3w publicznych.”W \u015bwietle tych uregulowa\u0144 jako uczestnicy systemu ochrony zdrowia nie mo\u017cemy by\u0107 usatysfakcjonowani z jego jako\u015bci .W dalszej cz\u0119\u015bci wyk\u0142adu s\u0142uchacze zapoznali si\u0119 z wieloma r\u00f3\u017cnorodnymi czynnikami maj\u0105cymi wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 naszego systemu\u00a0 ochrony zdrowia, pocz\u0105wszy od ludzi pracuj\u0105cych w tym\u00a0 systemie, poprzez jego infrastruktur\u0119
      \ni fundusze jakie przeznacza pa\u0144stwo na finansowanie ochrony zdrowia.Konkluzje\u00a0 oparte o statystyczne dane niestety nie mog\u0105 napawa\u0107 optymizmem?W por\u00f3wnaniu z UE wydatki z naszego PKB na ochron\u0119 zdrowia Polak\u00f3w
      \ns\u0105 zdecydowanie za ma\u0142e i nale\u017ca\u0142oby to zmieni\u0107.<\/li>\n<\/ol>\n

      Opracowa\u0142a : Krystyna Rawska<\/em><\/p>\n

       <\/p>\n

      Fakty i mity o cukrzycy<\/strong><\/p>\n

      Odczuwasz zwi\u0119kszone pragnienie i sucho\u015b\u0107 w ustach. Dostrzegasz wzmo\u017cone \u0142aknienie
      \ni nag\u0142y spadek masy cia\u0142a. Skar\u017cysz si\u0119 na brak energii, zm\u0119czenie i senno\u015b\u0107,
      \na mo\u017ce\u00a0problemy ze wzrokiem ? nie zwlekaj ? zbadaj poziom cukru we krwi.<\/p>\n

      Cukrzyca jest przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 spowodowan\u0105 brakiem dostatecznej ilo\u015bci insuliny (hormon wytwarzany przez trzustk\u0119, przemieszczaj\u0105cy glukoz\u0119 z krwi do kom\u00f3rek organizmu, gdzie jest ona wykorzystywana do produkcji energii) lub niew\u0142a\u015bciwym jej wykorzystaniem przez organizm.\u00a0 Z czasem rosn\u0105cy poziom glukozy we krwi (okre\u015blany jako hiperglikemia), podobnie jak jej niedob\u00f3r (hipoglikemia) prowadzi do szeregu zaburze\u0144 w pracy wielu organ\u00f3w, stanowi\u0105c cz\u0119sto bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla \u017cycia (wyja\u015bni\u0142a dr Anna Mirczak ? Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie) ? Chocia\u017c trudno wskaza\u0107 jednoznacznie przyczyny tej choroby to nie spos\u00f3b nie dostrzec uwarunkowa\u0144 genetycznych (typ 1 – ograniczona produkcja insuliny w organizmie) powoduj\u0105ce zachorowania os\u00f3b niezale\u017cnie od posiadanego wieku. Osoby doros\u0142e cierpi\u0105 zwykle
      \nna cukrzyc\u0119 typu 2 (niew\u0142a\u015bciwa gospodarka cukrem w organizmie). ?<\/p>\n

      Podstaw\u0105 leczenia cukrzycy s\u0105: aktywny i zdrowy styl \u017cycia (w\u0142a\u015bciwe \u017cywienie, unikanie stresu itp.), sta\u0142a kontrola masy cia\u0142a i glikemii oraz zalecona przez lekarza terapia farmakologiczna. ?<\/p>\n

      autor: Jerzy Migo\u0144<\/em><\/p>\n

       <\/p>\n

      Kompozytorzy ?III wieku?<\/strong><\/p>\n

      Wyk\u0142ad\u00a0 red. Jacka Wole\u0144skiego wprowadzi\u0142 nas w \u015bwiat kompozytor\u00f3w tworz\u0105cych \u00a0swe dzie\u0142a, od m\u0142odo\u015bci do staro\u015bci. To, \u017ce \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia nieustannie si\u0119 podwy\u017csza,
      \ndla ka\u017cdego jest dzisiaj oczywiste. O tym m\u00f3wi\u0105 jednoznacznie statystyki. Zmiany cywilizacyjne sprawiaj\u0105 te\u017c, \u017ce ? teoretycznie przynajmniej ? coraz \u0142atwiej \u017cyje si\u0119 osobom w podesz\u0142ym wieku. A jak by\u0142o dawniej?<\/p>\n

      Gdy czytamy statystyki czas\u00f3w odleg\u0142ych, dowiadujemy si\u0119, \u017ce na przyk\u0142ad w roku 1750 \u015brednia \u017cycia wynosi\u0142a 32 lata, a w 1850 roku – 40 lat, z trudno\u015bci\u0105 wyobra\u017camy sobie jak te osoby, kt\u00f3re dzi\u015b utwierdza\u0142yby si\u0119 w dojrza\u0142o\u015bci, wtedy musia\u0142y odchodzi\u0107 na tamten \u015bwiat. Prawd\u0105\u00a0 jest, \u017ce\u00a0 m\u0142odzi, ledwo doro\u015bli \u00a0umierali. Jednocze\u015bnie przecie\u017c historia zna liczne przyk\u0142ady ludzi o imponuj\u0105co d\u0142ugim i aktywnym \u017cyciu. Jak\u017ce cz\u0119sto, gdy czytamy \u017cyciorysy wielkich muzyk\u00f3w, zdumiewa nas ich wielkie dzie\u0142o dokonane w nader kr\u00f3tkim, ale intensywnym \u017cyciu.<\/p>\n

      Chocia\u017cby Fryderyk Chopin<\/strong> \u017cy\u0142 zaledwie 39 lat i w tak kr\u00f3tkim czasie wprawdzie
      \nnie skomponowa\u0142 ani jednej opery i symfonii, ale za to:\u00a09 Polonez\u00f3w, 57 Mazurk\u00f3w,
      \n21 Nokturn\u00f3w, 4 Scherza, 4 Ballady, 2 Koncerty, 19 pie\u015bni, Etiudy itd.<\/p>\n

      \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wolfgang Amadeusz Mozart<\/strong>\u00a0 w swoim 35 letnim \u017cyciu\u00a0 stworzy\u0142 ponad \u00a0600 kompozycji, w tym 20 oper (1-sz\u0105 w wieku lat 7-miu), 68 symfonii, 27 koncert\u00f3w i 19 mszy. Jak to mo\u017cliwe? \u00a0No c\u00f3\u017c, widocznie wystarczy by\u0107 geniuszem.\u00a0 R\u00f3wnie kr\u00f3tko \u017cyli tworz\u0105c wybitne dzie\u0142a\u00a0 inni wielcy jak : Feliks Mendelssohn-Bartholdy<\/strong> \/38 lat\/, Vincenzo Bellini \/ 34 lat \/,<\/strong> Franz Schubert<\/strong> \/31 lat\/, a z Polak\u00f3w Henryk Wieniawski<\/strong> – zaledwie 45 lat \u017cycia fenomenalnego wirtuoza skrzypiec i wybornego, \u015bwiatowej klasy kompozytora.<\/p>\n

      Ale oczywi\u015bcie by\u0142y te\u017c imponuj\u0105ce wyj\u0105tki, jak chocia\u017cby\u00a0 Giuseppe\u00a0 Verdi<\/strong> ? kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 88 lat \/1813 ? 1901\/! <\/strong><\/p>\n

      P\u00f3\u017ana tw\u00f3rczo\u015b\u0107\u00a0 bywa nie tylko bardziej dojrza\u0142a, ale te\u017c i nowatorska, by nie powiedzie\u0107 – m\u0142odzie\u0144cza. Verdi nie przyj\u0119ty do Konserwatorium w 1832 roku, \u00a010 lat p\u00f3\u017aniej odnosi triumf\u00a0 premier\u0105\u00a0 opery\u00a0 ?Nabucco?. Pie\u015b\u0144 ch\u00f3ru\u00a0 ?Va pensiero ?.? zyska\u0142a uznanie
      \ni do dzisiaj uchodzi na za najpi\u0119kniejszy fragment\u00a0 tego typu\u00a0 w muzyce operowej.<\/p>\n

      Ostatni\u0105 oper\u0105\u00a0 80-letniego Verdiego\u00a0 jest ?Falstaff? \/szekspirowskie ?Weso\u0142e kumoszki
      \nz Windsoru?\/ . Uchodzi za dzie\u0142o najbardziej m\u0142odzie\u0144cze i nowatorskie , wkraczaj\u0105ce
      \nw XX wiek.<\/p>\n

      Tak\u017ce Krzysztof P Penderecki \/<\/strong>rocznik 1933\/ tw\u00f3rca niezale\u017cny, id\u0105cy w\u0142asn\u0105 drog\u0105.<\/p>\n

      Jest niew\u0105tpliwie ewenementem w dziejach polskiej muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej. To kompozytor o d\u0142ugiej drodze tw\u00f3rczej, od eksperymentu m\u0142odo\u015bci do dojrza\u0142ych kompozycji XXI wieku.<\/p>\n

      Ta droga ci\u0105gle trwa ?..<\/p>\n

      autor: Krystyna Rawska<\/em><\/p>\n

       <\/p>\n

      II Uniwersjada Senior\u00f3w w \u015awi\u0119toch\u0142owicach.<\/strong><\/p>\n

      Aura sportowej rywalizacji i \u015bwietnej zabawy towarzyszy\u0142a reprezentacjom Uniwersytet\u00f3w Trzeciego Wieku naszego regionu, kt\u00f3re w przededniu nowego roku akademickiego zdecydowa\u0142y si\u0119 spotka\u0107 na rekreacyjno-sportowych obiektach \u015bwi\u0119toch\u0142owickiej ?Ska\u0142ki?. ? Sportowe zmagania\u00a0w: p\u0142ywaniu, je\u017adzie rowerowej, strzelectwie, tenisie sto\u0142owym i nordic walking wy\u0142oni\u0142y zwyci\u0119zc\u00f3w, kt\u00f3rych uhonorowano tradycyjnymi medalami i okoliczno\u015bciowymi dyplomami. Nawet Ci, kt\u00f3rym nie uda\u0142o stan\u0105\u0107 si\u0119 na przys\u0142owiowym ?pudle? maj\u0105 powody do satysfakcji – dorzucili bowiem punkty do zespo\u0142owej klasyfikacji. ?<\/p>\n

      Puchary dla zwyci\u0119zc\u00f3w w tym rankingu, z r\u0105k Prezes \u015awi\u0119toch\u0142owickiego UTW ? Krystyny Rawskiej oraz dyrektora OSiR Ska\u0142ka ? Tomasza Sikorskiego, odebra\u0142y zespo\u0142y: \u015awi\u0119toch\u0142owic (17 medali), Katowic (12 medali)\u00a0i Pszczyny (10 barwnych kr\u0105\u017ck\u00f3w).
      \nTu\u017c za podium znalaz\u0142a si\u0119 ambitne ekipy Bytomia (8 medali) i Chorzowa (z 7 medalami). Osobistym zaanga\u017cowaniem\u00a0(konkurs rzut\u00f3w osobistych) mog\u0105 pochwali\u0107 si\u0119 tak\u017ce uniwersyteccy Prezesi. ?<\/p>\n

      Barwnym uzupe\u0142nieniem sportowej rywalizacji by\u0142 koncert zespo\u0142u Zgrani Fest<\/em><\/strong>, kt\u00f3ry \u015bl\u0105skimi tekstami do przeboj\u00f3w szwedzkiej ABBY bawi\u0142 zebranych go\u015bci i spacerowicz\u00f3w.<\/p>\n

      …\u00a0Przegranych nie by\u0142o – wszak ka\u017cdy z zespo\u0142\u00f3w mia\u0142 swego medalist\u0119 … a nadrz\u0119dn\u0105 warto\u015b\u0107 dla wszystkich uczestnik\u00f3w stanowi\u0142y: mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotka\u0144, wymiany do\u015bwiadcze\u0144 i chwile dobrej zabawy.<\/p>\n

      (Wyniki klasyfikacji w za\u0142\u0105czniku PDF)<\/p>\n

      Dzi\u0119kujemy wszystkim uczestnikom za przyj\u0119cie zaproszenia, <\/em><\/p>\n

      wykazan\u0105\u00a0aktywno\u015b\u0107 i sportow\u0105 rywalizacj\u0119 w duchu fair play.<\/em><\/p>\n

      Dzi\u0119kujemy sponsorom za pomoc finansow\u0105. <\/em><\/p>\n

      Szczeg\u00f3lne wyrazy wdzi\u0119czno\u015bci kierujemy\u00a0do W\u0142adz Miasta, <\/em><\/p>\n

      jednostek miejskich (OSiR ?Ska\u0142ka?, Centrum Kultury \u015al\u0105skiej), <\/em><\/p>\n

      a tak\u017ce m\u0142odzie\u017cy KOCHANA, wspieraj\u0105cych nasze organizacyjne wysi\u0142ki.\u00a0<\/em><\/p>\n

      autor: Jerzy Migo\u0144<\/em><\/p>\n

       <\/p>\n

      Debiut na scenie ?Witkacego? ?<\/strong><\/p>\n

      Po majowej premierze na scenicznych deskach \u015bwi\u0119toch\u0142owickiego Centrum Kultury \u015al\u0105skiej, przyszed\u0142 czas na prawdziwy egzamin. Nasz amatorski zesp\u00f3\u0142 teatralny OdNowa <\/em><\/strong> wyst\u0105pi\u0142 przed publiczno\u015bci\u0105 zakopia\u0144skiego Teatru im. St. I. Witkiewicza. ? Ju\u017c kilka dni przed spektaklem trema wzmo\u017cona wakacyjn\u0105 przerw\u0105 si\u0119ga\u0142a zenitu, jednak ciep\u0142e przyj\u0119cie przez liczn\u0105 widowni\u0119 (a mo\u017ce papieskie krem\u00f3wki<\/em> zjedzone w przedzie\u0144
      \nna wadowickim rynku), sprawi\u0142y, i\u017c szybko posz\u0142a w zapomnienie. ? \u017bywa reakcja
      \nna sceniczne wydarzenia, kwiaty i owacje na stoj\u0105co po sko\u0144czonym spektaklu to doskona\u0142y dow\u00f3d na naprawd\u0119 udany debiut. Szczere gratulacje nale\u017c\u0105 si\u0119 wszystkim,
      \nbez wyj\u0105tku, scenicznym bohaterom …<\/p>\n

      ?Nagrod\u0105? dla og\u00f3\u0142u uczestnik\u00f3w realizowanego projektu by\u0142 kolejnego dnia sp\u0142yw Prze\u0142omem Dunajca <\/em><\/strong>oraz \u0142yk \u017ar\u00f3dlanej wody ze szczawnickich zdroj\u00f3w. ?<\/p>\n

      autor: Jerzy Migo\u0144<\/em><\/p>\n

       <\/p>\n

      Legitymacje studenckie po raz sz\u00f3sty ?<\/strong><\/p>\n

      Ju\u017c sz\u00f3sty raz na forum \u015bwi\u0119toch\u0142owickiego UTW zabrzmia\u0142y d\u017awi\u0119ki tradycyjnego Gaudeamus Igitur. <\/em><\/strong>I tym razem rozdano okoliczno\u015bciowe kwiaty, upominki oraz legitymacje studenckie dla nowych s\u0142uchaczy?\u00a0 Barwny wyk\u0142ad prof. S. Nicieji przeni\u00f3s\u0142 nas w atmosfer\u0119 kres\u00f3w wschodnich ? ziem tak odleg\u0142ych i zarazem bliskich sercom wielu pokole\u0144 Polak\u00f3w zmuszonych do opuszczenia swych dom\u00f3w po II wojnie \u015bwiatowej.
      \nTo w\u0142a\u015bnie losom tych ludzi oraz historii miast z polskim rodowodem (w granicach dzisiejszej Ukrainy) po\u015bwi\u0119cony by\u0142 wyk\u0142ad nawi\u0105zuj\u0105cy do cyklu wydawnictw
      \npod wsp\u00f3lnym tytu\u0142em ?Atlantyda Kres\u00f3w? ?<\/em><\/strong><\/p>\n

      Artystycznym nawi\u0105zaniem do historii by\u0142 te\u017c wspania\u0142y koncert artyst\u00f3w krakowskiej Piwnicy pod Baranami pt. Um\u00f3wi\u0142em si\u0119 z ni\u0105 w Cafe Fogg<\/em><\/strong><\/p>\n

      Dzi\u0119kujemy wszystkim przyby\u0142ym go\u015bciom (m.in. Prezydent Miasta ? Dawid Kostempski; dr hab. Katarzyna Potyra\u0142a – Prorektor ds. studenckich Uniwersytetu Pedagogicznego
      \nw Krakowie i wiele innych znamienitych os\u00f3b) za u\u015bwietnienie naszej uroczysto\u015bci.<\/p>\n

      W gronie zaproszonych go\u015bci znale\u017ali si\u0119 tak\u017ce studenci k\u0119dzierzy\u0144skiego UTW,
      \nkt\u00f3rzy odpowiedzieli na propozycj\u0119 partnerskiej wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n

      Wyra\u017camy nadziej\u0119, \u017ce wzajemne deklaracje kontynuacji wi\u0105\u017c\u0105cych nas relacji przynios\u0105 oczekiwane efekty, wnosz\u0105c nowe warto\u015bci w \u017cycie naszych s\u0142uchaczy\u00a0\u00a0 i wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w \u015awi\u0119toch\u0142owic.<\/p>\n

      autor: Jerzy Migo\u0144<\/em><\/p>\n

       <\/p>\n

      Wyk\u0142ad mgr Jana Planty – „\u015al\u0105ska Linia Maginota – Obszar Warowny \u015al\u0105sk”<\/strong><\/p>\n

      Wyk\u0142ad w dniu 16.11.2016r. : „\u015al\u0105ska Linia Maginota – Obszar Warowny \u015al\u0105sk”<\/strong> obejmowa\u0142 histori\u0119, konstrukcj\u0119 oraz wykorzystanie bojowe schron\u00f3w, kt\u00f3re we wrze\u015bniu 1939 roku mia\u0142y za zadanie strzec granicy II RP na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Ich geneza si\u0119ga pierwszej po\u0142owy lat 30. XX wieku, gdy Kanclerzem Rzeszy zosta\u0142 Adolf Hitler, kt\u00f3ry w szybkim tempie rozpocz\u0105\u0142 zbrojenie Niemiec. W celu zatrzymania armii niemieckiej, rz\u0105d Polski rozpocz\u0105\u0142 prace fortyfikacyjne ju\u017c w roku 1933, a do wybuchu wojny powsta\u0142o w pasie nadgranicznym oko\u0142o 180 obiekt\u00f3w r\u00f3\u017cnego typu.<\/p>\n

      Wyk\u0142adowca przedstawi\u0142 jednostki polskie, stacjonuj\u0105ce na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku (23. Dywizja Piechoty), oraz sylwetk\u0119 genera\u0142a Jana ,”Jagmina” Sadowskiego, kt\u00f3ry dowodzi\u0142 oddzia\u0142ami polskimi oraz obsadza\u0142 schrony przez ich za\u0142ogi.<\/p>\n

      Z wykorzystaniem archiwalnych fotografii s\u0142uchacze zapoznali si\u0119 ze szczeg\u00f3\u0142ami konstrukcyjnymi schron\u00f3w, r\u00f3\u017cnym typem ich wyposa\u017cenia oraz uzbrojenia.<\/p>\n

      Przedstawiony zosta\u0142 przebieg kampanii wrze\u015bniowej na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, z uwzgl\u0119dnieniem za\u0142o\u017ce\u0144 fortyfikacyjnych oraz tzw. Bitwy Wyrskiej, kt\u00f3ra w rejonie Miko\u0142owa oraz \u0141azisk na pewien czas powstrzyma\u0142a agresora niemieckiego.<\/p>\n

      W dalszym ci\u0105gu przedstawiono wojenne losy polskich schron\u00f3w, kt\u00f3re ponownie starano si\u0119 wykorzysta\u0107 w roku 1945, gdy oddzia\u0142y niemieckie pr\u00f3bowa\u0142y zatrzyma\u0107 nacieraj\u0105c\u0105 Armi\u0119 Czerwon\u0105. Nie zapomniano tak\u017ce o powojennych losach ,”betonowych kolos\u00f3w”; przedstawiono stan fortyfikacji w latach 1946-2001 oraz powoln\u0105 ich dewastacj\u0119. Zaprezentowana zosta\u0142a tak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 Stowarzyszenia Na Rzecz Zabytk\u00f3w Fortyfikacji ,”Pro Fortalicium”, kt\u00f3re od roku 2001 z powodzeniem wyremontowa\u0142o oraz uczyni\u0142o dost\u0119pnymi dla zwiedzaj\u0105cych, obiekty fortyfikacyjne na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n

      Jako przyk\u0142ad prac remontowych wybrano schron numer 39, znajduj\u0105cy si\u0119 w pia\u015bnickim Parku im. Mieszka\u0144c\u00f3w Heiloo . Przedstawiono tak\u017ce metody edukacyjne, prelekcje oraz imprezy plenerowe stowarzyszenia ,”Pro Fortalicium”, kt\u00f3re przyci\u0105gaj\u0105 wielu ch\u0119tnych, spragnionych lekcji ,”\u017cywej historii”.<\/p>\n

      Opracowa\u0142: Jan Planta<\/em><\/p>\n

      Adiunkt w Dziale Historii<\/em><\/p>\n

      Muzeum Powsta\u0144 \u015al\u0105skich<\/em><\/p>\n

      Wyk\u0142ad ks. dr Stanis\u0142awa Pucha\u0142y<\/strong>
      \nWyk\u0142ad ks. dr Stanis\u0142awa Pucha\u0142y przybli\u017cy\u0142 jego s\u0142uchaczom tre\u015b\u0107 adhortacji Papie\u017ca Franciszka o rodzinie – Amoris Laetitia (Rado\u015b\u0107 mi\u0142o\u015bci) w kt\u00f3rej wyra\u017ca si\u0119 troska papie\u017ca o ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny. Celem adhortacji nie jest przedstawienie „idea\u0142u” rodziny, ale potwierdzenie z moc\u0105 jej bogatej i z\u0142o\u017conej rzeczywisto\u015bci. Perspektywa, jak\u0105 odkrywamy na jej stronicach, jest otwarta, g\u0142\u0119boko pozytywna, nie \u017cywi si\u0119 abstrakcjami, idealnymi projekcjami, ale czujno\u015bci\u0105 duszpastersk\u0105 wobec problem\u00f3w rzeczywisto\u015bci.
      \nRozdzia\u0142 I: „W \u015bwietle S\u0142owa”<\/em><\/strong>
      \nPo powy\u017cszym wprowadzeniu Papie\u017c w pierwszym rozdziale rozwija swoj\u0105 refleksj\u0119 w oparciu o Pismo \u015awi\u0119te. Biblia „pe\u0142na jest rodzin, pokole\u0144, historii mi\u0142o\u015bci i kryzys\u00f3w rodzinnych”. Przyjmuj\u0105c to jako punkt wyj\u015bcia mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 rodzin\u0119 nie jako abstrakcyjny, ale jako „zadanie, kt\u00f3re wype\u0142nia si\u0119 w\u0142asnymi si\u0142ami”, wyra\u017cane czu\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3re jednak ju\u017c od pocz\u0105tku jest polem konfrontacji z grzechem, przez co relacja mi\u0142o\u015bci przekszta\u0142ca si\u0119 w relacj\u0119 dominacji. W\u00f3wczas „s\u0142owo Bo\u017ce nie ukazuje si\u0119 jako sekwencja abstrakcyjnych teorii, ale jako towarzysz drogi dla rodzin prze\u017cywaj\u0105cych kryzys i wszelkie cierpienie i wskazuje im cel drogi”.<\/p>\n

      Rozdzia\u0142 II: „Rzeczywisto\u015b\u0107 rodzin i wyzwania”<\/em><\/strong><\/p>\n

      W drugim rozdziale, przyjmuj\u0105c jako punkt wyj\u015bcia p\u0142aszczyzn\u0119 biblijn\u0105, ale „stoj\u0105c twardo na ziemi”\u00a0 Papie\u017c rozwa\u017ca obecn\u0105 sytuacj\u0119 rodzin odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do synodalnych dokument\u00f3w ko\u0144cowych i mierzy si\u0119 z licznymi wyzwaniami: fenomenem migracji, ideologicznymi dyskusjami wok\u00f3\u0142 r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy p\u0142ciami („ideologia gender”), kultur\u0105 tymczasowo\u015bci, mentalno\u015bci\u0105 antynatalistyczn\u0105, wp\u0142ywie biotechnologii na prokreacj\u0119, brakiem mieszka\u0144 i pracy, pornografi\u0105, wykorzystywaniem nieletnich, pomoc\u0105 osobom z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, szacunkiem, na jaki zas\u0142uguj\u0105 seniorzy, rozk\u0142adem rodziny w sensie prawnym i przemoc\u0105 wobec kobiet. Cytuj\u0105c encyklik\u0119 Familiaris consortio<\/em> Franciszek stwierdza „Warto zwraca\u0107 uwag\u0119 na konkretn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, poniewa\u017c ?wymagania i wezwania Ducha zawarte s\u0105 tak\u017ce w samych wydarzeniach historycznych?, przez kt\u00f3re ?Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce g\u0142\u0119biej poznawa\u0107 niewyczerpan\u0105 tajemnic\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny?” Papie\u017c zauwa\u017ca, \u017ce dzi\u015b wybuja\u0142y indywidualizm utrudnia hojne oddanie siebie drugiej osobie. To interesuj\u0105cy obraz sytuacji: „Ludzie obawiaj\u0105 si\u0119 samotno\u015bci, pragn\u0105 przestrzeni ochrony i wierno\u015bci, ale jednocze\u015bnie zwi\u0119ksza si\u0119 strach przed uwi\u0119zieniem przez relacj\u0119, kt\u00f3ra mog\u0142aby odroczy\u0107 osi\u0105gni\u0119cie aspiracji osobistych.”<\/p>\n

      Rozdzia\u0142 III: Spojrzenie skierowane na Jezusa: powo\u0142anie rodziny<\/em><\/strong>
      \nTrzeci rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest kilku zasadniczym elementom nauczania Ko\u015bcio\u0142a o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rodzinie. Rozdzia\u0142 ten jest istotny, poniewa\u017c w spos\u00f3b syntetyczny, w 30 akapitach obrazuje powo\u0142anie rodziny wed\u0142ug Ewangelii i wed\u0142ug pojmowania jego przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 na przestrzeni wiek\u00f3w. Z tej perspektywy omawiane s\u0105 takie kwestie, jak nierozerwalno\u015b\u0107, sakramentalno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwa, przekazywanie \u017cycia i wychowanie dzieci. Refleksja odnosi si\u0119 tak\u017ce do\u00a0poranionych rodzin<\/em>, m\u00f3wi\u0105c o nich Papie\u017c stwierdza, \u017ce „trzeba zawsze pami\u0119ta\u0107 o zasadzie og\u00f3lnej: ?Niech wiedz\u0105 duszpasterze, \u017ce dla mi\u0142o\u015bci prawdy maj\u0105 obowi\u0105zek w\u0142a\u015bciwego rozeznania sytuacji. Stopie\u0144 odpowiedzialno\u015bci nie jest r\u00f3wny w ka\u017cdym przypadku i mog\u0105 istnie\u0107 czynniki, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 podejmowania decyzji. Dlatego te\u017c nale\u017cy jasno wyra\u017ca\u0107 nauk\u0119, ale trzeba unika\u0107 os\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015bci r\u00f3\u017cnych sytuacji i koniecznie zwraca\u0107 uwag\u0119 na spos\u00f3b, w jaki ludzie \u017cyj\u0105 i cierpi\u0105 z powodu stanu, w jakim si\u0119 znajduj\u0105” (AL 79).<\/p>\n

      Rozdzia\u0142 IV: Mi\u0142o\u015b\u0107 w ma\u0142\u017ce\u0144stwie<\/em><\/strong>
      \nCzwarty rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest tematowi mi\u0142o\u015bci w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, kt\u00f3r\u0105 ilustruje hymn o mi\u0142o\u015bci<\/em> \u015bw. Paw\u0142a (por. 1 Kor 13,4-7). Rozdzia\u0142 ten w istocie stanowi skrupulatn\u0105, drobiazgow\u0105, natchnion\u0105 i poetyck\u0105 egzegez\u0119 Paw\u0142owego tekstu jako zbioru fragment\u00f3w mi\u0142osnej wypowiedzi skoncentrowanej na opisaniu mi\u0142o\u015bci ludzkiej za pomoc\u0105 poj\u0119\u0107 absolutnie konkretnych. G\u0142\u0119boka analiza psychologiczna wkracza w \u015bwiat emocji ma\u0142\u017conk\u00f3w ? pozytywnych i negatywnych ? oraz w erotyczny wymiar mi\u0142o\u015bci. To wyj\u0105tkowo bogaty i cenny wk\u0142ad w chrze\u015bcija\u0144skie \u017cycie ma\u0142\u017conk\u00f3w. Rozdzia\u0142 ko\u0144czy si\u0119 bardzo wa\u017cn\u0105 refleksj\u0105 o „przekszta\u0142ceniu mi\u0142o\u015bci,” poniewa\u017c „przed\u0142u\u017cenie \u017cycia ludzkiego sprawia, \u017ce mamy do czynienia z czym\u015b, co nie by\u0142o powszechne w przesz\u0142o\u015bci: relacja intymna i wzajemna przynale\u017cno\u015b\u0107 musz\u0105 by\u0107 zachowywane przez cztery, pi\u0119\u0107 lub sze\u015b\u0107 dekad, a to powoduje konieczno\u015b\u0107 ponownego, wielokrotnego wybrania.” (AL 163). Wygl\u0105d fizyczny si\u0119 zmienia, za\u015b poci\u0105g mi\u0142osny nie zmniejsza si\u0119, lecz r\u00f3wnie\u017c si\u0119 zmienia: po\u017c\u0105danie seksualne z czasem mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w po\u017c\u0105danie intymno\u015bci i „wsp\u00f3lno\u015bci.” „Nie mo\u017cemy obieca\u0107, \u017ce przez ca\u0142e \u017cycie b\u0119dziemy mieli te same uczucia. Mo\u017cemy jednak z pewno\u015bci\u0105 mie\u0107 stabilny wsp\u00f3lny projekt, zobowi\u0105za\u0107 si\u0119 do kochania si\u0119 nawzajem i \u017cycia razem, dop\u00f3ki \u015bmier\u0107 nas nie roz\u0142\u0105czy, i prze\u017cywania zawsze bogatej intymno\u015bci.” (AL 163).<\/p>\n

      Rozdzia\u0142 V: Mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra staje si\u0119 owocna<\/em><\/strong>
      \nRozdzia\u0142 pi\u0105ty po\u015bwi\u0119cony jest tematyce p\u0142odno\u015bci i rodzicielstwa. Omawiane s\u0105 duchowe i psychologiczne konsekwencje przyjmowania nowego \u017cycia, o nadziei zwi\u0105zanej z ci\u0105\u017c\u0105, o mi\u0142o\u015bci matki i ojca. Ale tak\u017ce p\u0142odno\u015b\u0107 w szerszym rozumieniu: adopcja, akceptacja wk\u0142adu rodzin w budowanie „kultury spotkania”, \u017cycie rodzinne w szerszym rozumieniu, w\u0142\u0105cznie z wujami i ciociami, kuzynami czy przyjaci\u00f3\u0142mi. Adhortacja ukazuje rodzin\u0119 jako rozbudowan\u0105 sie\u0107 relacji, poniewa\u017c sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa sam w sobie ma charakter g\u0142\u0119boko spo\u0142eczny (por. AL 186); Papie\u017c szczeg\u00f3lnie podkre\u015bla wyj\u0105tkow\u0105 rol\u0119 relacji mi\u0119dzy m\u0142odzie\u017c\u0105 i starszym pokoleniem oraz mi\u0119dzy rodze\u0144stwem, poniewa\u017c umo\u017cliwiaj\u0105 one wzrastanie w relacjach z innymi osobami.<\/p>\n

      Rozdzia\u0142 VI: Niekt\u00f3re perspektywy duszpasterskie<\/em><\/strong><\/p>\n

      W sz\u00f3stym rozdziale Papie\u017c ukazuje kilka duszpasterskich dr\u00f3g budowania zgodnie z Bo\u017cym planem trwa\u0142ych i p\u0142odnych rodzin. Przypomina, \u017ce rodziny s\u0105 podmiotem, a nie jedynie przedmiotem ewangelizacji i wskazuje, \u017ce „kap\u0142anom cz\u0119sto brakuje odpowiedniej formacji, aby podj\u0105\u0107 z\u0142o\u017cone dzisiejsze problemy rodzin” (AL 202). O ile z jednej strony istnieje potrzeba poprawy formacji psychologicznej i uczuciowej seminarzyst\u00f3w i szerzej w\u0142\u0105czy\u0107 rodziny w formacj\u0119 seminaryjn\u0105 (por. AL 203), to z drugiej strony „mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce po\u017cyteczne do\u015bwiadczenie wschodniej tradycji ksi\u0119\u017cy \u017conatych” (por. AL 202).
      \nNast\u0119pnie Papie\u017c omawia potrzeb\u0119 prowadzenia narzeczonych drog\u0105 przygotowania do ma\u0142\u017ce\u0144stwa i towarzyszenia ma\u0142\u017conkom w pierwszych latach \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144skiego (podejmuj\u0105c temat odpowiedzialnego rodzicielstwa). M\u00f3wi tak\u017ce o konieczno\u015bci towarzyszenia w niekt\u00f3rych z\u0142o\u017conych sytuacjach, szczeg\u00f3lnie w kryzysach, ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce „ka\u017cdy kryzys kryje dobr\u0105 wiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 trzeba umie\u0107 us\u0142ysze\u0107, wyt\u0119\u017caj\u0105c s\u0142uch serca.” (AL 232). Analizuje r\u00f3wnie\u017c kilka rodzaj\u00f3w kryzys\u00f3w, m.in. op\u00f3\u017anione dojrzewanie uczuciowe (por. AL 239).<\/p>\n

      Poruszony zostaje r\u00f3wnie\u017c temat towarzyszenia osobom porzuconym, w separacji i rozwiedzionym, podkre\u015blaj\u0105c znaczenie niedawnej reformy procedur stwierdzania przypadk\u00f3w niewa\u017cno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Uwypuklone zosta\u0142o zagadnienie cierpienia dzieci w sytuacjach konfliktowych, konkluduj\u0105c: „Rozw\u00f3d jest z\u0142em i bardzo niepokoj\u0105cy jest wzrost liczby rozwod\u00f3w. Z tego wzgl\u0119du niew\u0105tpliwie naszym najwa\u017cniejszym zadaniem duszpasterskim w odniesieniu do rodzin jest umocnienie mi\u0142o\u015bci i pomaganie w leczeniu ran, aby\u015bmy mogli zapobiec poszerzaniu si\u0119 tego dramatu naszych czas\u00f3w” (AL 246).<\/p>\n

      Nast\u0119pnie poruszony zostaje temat ma\u0142\u017ce\u0144stw mieszanych i ma\u0142\u017ce\u0144stw, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje r\u00f3\u017cnica religii, mowa jest tak\u017ce o zwi\u0105zkach os\u00f3b o sk\u0142onno\u015bciach homoseksualnych. Osoby te maj\u0105 prawo do szacunku i kt\u00f3re nie powinny stanowi\u0107 pretekstu do niesprawiedliwej dyskryminacji, agresji czy przemocy.<\/p>\n

      Rozdzia\u0142 VII: Umocni\u0107 wychowanie dzieci<\/em><\/strong>
      \nSi\u00f3dmy rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest wychowaniu dzieci: ich edukacji etycznej, warto\u015bci sankcji jako bod\u017aca, cierpliwemu realizmowi, edukacji seksualnej, przekazywaniu wiary i, bardziej og\u00f3lnie, \u017cyciu rodzinnemu jako kontekstowi wychowawczemu. Bardzo znamienny, r\u00f3wnie\u017c w wymiarze pedagogicznym, jest akapit, w kt\u00f3rym stwierdza si\u0119, \u017ce „obsesja nie wychowuje” i \u017ce ?nie mo\u017cna mie\u0107 kontroli nad wszystkimi sytuacjami, kt\u00f3re mog\u0105 zdarzy\u0107 si\u0119 dziecku (?). Je\u015bli rodzic ma obsesj\u0119, by wiedzie\u0107, gdzie jest dziecko i chce kontrolowa\u0107 ka\u017cdy jego ruch, to b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142 jedynie zapanowa\u0107 nad jego przestrzeni\u0105. W ten spos\u00f3b nie wychowa go, ani nie umocni, nie przygotuje go do stawienia czo\u0142a wyzwaniom. Liczy si\u0119 przede wszystkim to, aby zrodzi\u0107 w dziecku z wielk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 procesy dojrzewania w jego wolno\u015bci, uczeniu si\u0119, kompleksowym rozwoju, piel\u0119gnowaniu prawdziwej autonomii.” (AL 261). Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na podrozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony edukacji seksualnej zatytu\u0142owany „Tak dla edukacji seksualnej,” potwierdzaj\u0105cy konieczno\u015b\u0107 takiej edukacji.
      \nPodrozdzia\u0142 zawiera r\u00f3wnie\u017c przestrog\u0119 przed poj\u0119ciem „bezpiecznego seksu”, poniewa\u017c przekazuje ono „negatywny stosunek do naturalnego prokreatywnego celu seksualno\u015bci, tak jakby ewentualne dziecko by\u0142o wrogiem, przed kt\u00f3rym trzeba si\u0119 broni\u0107. W ten spos\u00f3b krzewiona jest narcystyczna agresja a nie \u017cyczliwo\u015b\u0107” (AL 283).<\/p>\n

      Rozdzia\u0142 VIII: Towarzyszy\u0107, rozpozna\u0107 i w\u0142\u0105czy\u0107 to, co kruche<\/em><\/strong>
      \nRozdzia\u0142 \u00f3smy stanowi wezwanie do mi\u0142osierdzia i do rozeznawania w ramach duszpasterstwa sytuacji, kt\u00f3re nie w pe\u0142ni odpowiadaj\u0105 temu, co proponuje Pan. Papie\u017c pos\u0142uguje si\u0119 trzema bardzo wa\u017cnymi czasownikami: towarzyszy\u0107, rozpozna\u0107 i w\u0142\u0105czy\u0107, kt\u00f3re maj\u0105 zasadnicze znaczenie wobec sytuacji s\u0142abo\u015bci, sytuacji z\u0142o\u017conych czy nieregularnych. Wskazuje tak\u017ce na konieczno\u015b\u0107 stosowania w duszpasterstwie stopniowo\u015bci, na znaczenie rozeznawania, na zasady i na okoliczno\u015bci \u0142agodz\u0105ce w rozeznawaniu duszpasterskim i w ko\u0144cu na to, co okre\u015bla mianem „logiki mi\u0142osierdzia duszpasterskiego.”
      \nW odniesieniu do „rozeznawania” sytuacji „nieregularnych” Papie\u017c zauwa\u017ca, \u017ce „trzeba unika\u0107 os\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015bci r\u00f3\u017cnych sytuacji i koniecznie zwraca\u0107 uwag\u0119 na spos\u00f3b, w jaki ludzie \u017cyj\u0105 i cierpi\u0105 z powodu stanu, w jakim si\u0119 znajduj\u0105” (AL 296). W tym duchu, przyjmuj\u0105c rozwa\u017cania wielu ojc\u00f3w synodalnych Papie\u017c stwierdza, \u017ce „osoby ochrzczone, kt\u00f3re si\u0119 rozwiod\u0142y i zawar\u0142y ponowny zwi\u0105zek cywilny, powinny by\u0107 bardziej w\u0142\u0105czane we wsp\u00f3lnoty chrze\u015bcija\u0144skie na r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe sposoby, unikaj\u0105c wszelkich okazji do zgorszenia. (?) Ich udzia\u0142 mo\u017ce wyra\u017ca\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych pos\u0142ugach ko\u015bcielnych (…). Oni nie tylko nie musz\u0105 czu\u0107 si\u0119 ekskomunikowani, ale mog\u0105 \u017cy\u0107 i rozwija\u0107 si\u0119 jako \u017cywe cz\u0142onki Ko\u015bcio\u0142a (?). Ta integracja jest te\u017c potrzebna ze wzgl\u0119du na trosk\u0119 i chrze\u015bcija\u0144skie wychowanie ich dzieci, kt\u00f3re musz\u0105 by\u0107 uznane za najwa\u017cniejsze” (AL 299).
      \nJednak og\u00f3lny sens rozdzia\u0142u i duch, jaki Papie\u017c chce nada\u0107 ko\u015bcielnemu duszpasterstwu jest dobrze uj\u0119ty w jego zako\u0144czeniu: „Zach\u0119cam wiernych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w sytuacjach skomplikowanych, aby z ufno\u015bci\u0105 podchodzili do rozmowy ze swoimi duszpasterzami oraz osobami \u015bwieckimi oddanymi Panu. Nie zawsze znajd\u0105 u nich potwierdzenie swoich w\u0142asnych idei i pragnie\u0144, ale na pewno otrzymaj\u0105 \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re im pozwoli lepiej zrozumie\u0107 to, co si\u0119 dzieje, i b\u0119d\u0105 mogli odkry\u0107 drog\u0119 dojrzewania osobistego. Zach\u0119cam te\u017c duszpasterzy, aby s\u0142uchali z mi\u0142o\u015bci\u0105 i spokojem, ze szczerym pragnieniem, aby doj\u015b\u0107 do sedna dramatu os\u00f3b i zrozumie\u0107 ich punkt widzenia, aby im pom\u00f3c \u017cy\u0107 lepiej i rozpozna\u0107 swoje miejsce w Ko\u015bciele (AL 312).” Odno\u015bnie „logiki mi\u0142osierdzia duszpasterskiego” Papie\u017c z moc\u0105 stwierdza „Czasami wiele kosztuje nas zrobienie w duszpasterstwie miejsca na bezwarunkow\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 Boga. Stawiamy tak wiele warunk\u00f3w mi\u0142osierdziu, \u017ce ogo\u0142acamy je z konkretnego sensu i realnego znaczenia, a to jest najgorszy spos\u00f3b rozwodnienia Ewangelii (AL 311).”<\/p>\n

      Rozdzia\u0142 IX: Duchowo\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska i rodzinna<\/em><\/strong>
      \nDziewi\u0105ty rozdzia\u0142 po\u015bwi\u0119cony jest duchowo\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej rodzinnej, na kt\u00f3r\u0105 „sk\u0142ada si\u0119 tysi\u0105ce prawdziwych i konkretnych gest\u00f3w” (AL 315). Jasno jest w nim stwierdzone, \u017ce „osoby posiadaj\u0105ce g\u0142\u0119bokie pragnienia duchowe nie powinny odczuwa\u0107, \u017ce rodzina oddala je od rozwoju w \u017cyciu Duchem \u015awi\u0119tym, ale \u017ce jest to droga, kt\u00f3rej u\u017cy\u0142 Pan, aby je doprowadzi\u0107 do szczyt\u00f3w zjednoczenia mistycznego” (AL 316). Wszystko, „chwile rado\u015bci, odpoczynku i \u015bwi\u0119ta, a tak\u017ce seksualno\u015bci s\u0105 do\u015bwiadczane jako udzia\u0142 w pe\u0142ni \u017cycia Jego zmartwychwstania.”
      \nW akapicie ko\u0144cz\u0105cym ca\u0142\u0105 adhortacj\u0119 Papie\u017c stwierdza: ?\u017cadna rodzina nie jest doskona\u0142a \u00a0\u00a0\u00a0i uformowana raz na zawsze, ale wymaga stopniowego rozwoju swej zdolno\u015bci do kochania (…).
      \nNa tyle, na ile mo\u017cemy to stwierdzi\u0107 po kr\u00f3tkim om\u00f3wieniu jej tre\u015bci, Dokument zawiera wiele podpowiedzi duchowych i porad z zakresu praktycznej m\u0105dro\u015bci, po\u017cytecznych dla wszystkich par i wszystkich os\u00f3b, kt\u00f3re pragn\u0105 za\u0142o\u017cy\u0107 rodzin\u0119.<\/p>\n

      Opracowa\u0142a: Krystyna Rawska<\/em><\/p>\n

      26 pa\u017adziernika\u00a0 2016r.<\/strong><\/p>\n

      prof. dr n. med. Jan Grzesik, zaprezentowa\u0142\u00a0 studentom<\/strong><\/p>\n

      naszego UTW wyk\u0142ad o\u00a0 „Kulisach naszej s\u0142u\u017cby zdrowia”.<\/strong><\/p>\n

      Wyk\u0142ad rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od\u00a0 zadania s\u0142uchaczom pytania: czy znamy autora sentencji : „Ka\u017cdy jest kowalem w\u0142asnego losu ?” (\u0142ac. Faber est suae quisque fortunae).<\/p>\n

      S\u0142uchacze odpowiedzi\u00a0 nie udzielili. A by\u0142 to\u00a0 –\u00a0 Appiusz Klaudiusz \u015alepy, \u0142ac. Appius Claudius Caecus ? rzymski polityk \u017cyj\u0105cy mi\u0119dzy IV a III wiekiem p.n.e. Najstarszy znany z imienia autor prozy \u0142aci\u0144skiej; wybudowa\u0142 w Rzymie jeden z pierwszych akwedukt\u00f3w (ok. 312 p.n.e.), zwany od jego imienia Aqua Appia oraz najstarsz\u0105 bit\u0105 drog\u0119 rzymsk\u0105 Via Appia.<\/p>\n

      Odpowiadaj\u0105c na rzymsk\u0105 paremi\u0119 w kontek\u015bcie wyk\u0142adu ? nasza odpowied\u017a pozytywn\u0105 by\u0107 nie mo\u017ce, albowiem za 3 obszary naszego \u017cycia odpowiedzialne jest pa\u0144stwo, s\u0105 to: bezpiecze\u0144stwo, edukacja i ochrona zdrowia.<\/p>\n

      Artyku\u0142\u00a0 25 Powszechnej Deklaracji Praw Cz\u0142owieka ONZ( uchwalonej 10.12.1948r.), kt\u00f3r\u0105 Polska ratyfikowa\u0142a dopiero w 1977r. stwierdza, \u017ce:<\/p>\n

      „1. Ka\u017cda osoba ma prawo do poziomu \u017cycia odpowiadaj\u0105cego potrzebom zdrowia i dobrobytu jej samej i jej rodziny, w\u0142\u0105czaj\u0105c wy\u017cywienie, ubi\u00f3r, mieszkanie, opiek\u0119 medyczn\u0105 i niezb\u0119dne \u015bwiadczenia spo\u0142eczne, jak r\u00f3wnie\u017c prawo do zabezpieczenia na wypadek bezrobocia, choroby, niezdolno\u015bci do pracy, wdowie\u0144stwa, podesz\u0142ego wieku, a tak\u017ce innych przyczyn utraty \u015brodk\u00f3w utrzymania w nast\u0119pstwie okoliczno\u015bci niezale\u017cnych od jej woli.” Z art. 68 Konstytucji RP wynika, \u017ce :<\/p>\n

      „1. Ka\u017cdy obywatel ma prawo do ochrony zdrowia.<\/p>\n

      2. Obywatelom, niezale\u017cnie od ich sytuacji materialnej, w\u0142adze publiczne zapewniaj\u0105 r\u00f3wny dost\u0119p do \u015bwiadcze\u0144 opieki zdrowotnej finansowanej ze \u015brodk\u00f3w publicznych.”<\/p>\n

      W \u015bwietle tych uregulowa\u0144 jako uczestnicy systemu ochrony zdrowia nie mo\u017cemy by\u0107 usatysfakcjonowani z jego jako\u015bci .<\/p>\n

      W dalszej cz\u0119\u015bci wyk\u0142adu s\u0142uchacze zapoznali si\u0119 z wieloma r\u00f3\u017cnorodnymi czynnikami maj\u0105cymi wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 naszego systemu\u00a0 ochrony zdrowia, pocz\u0105wszy od ludzi pracuj\u0105cych w tym\u00a0 systemie, poprzez jego infrastruktur\u0119\u00a0 i fundusze jakie przeznacza pa\u0144stwo na finansowanie ochrony zdrowia.<\/p>\n

      Konkluzje\u00a0 oparte o statystyczne dane niestety nie mog\u0105 napawa\u0107 optymizmem?<\/p>\n

      W por\u00f3wnaniu z UE wydatki z naszego PKB na ochron\u0119 zdrowia Polak\u00f3w s\u0105 zdecydowanie za ma\u0142e i nale\u017ca\u0142oby to zmieni\u0107.<\/p>\n

      Opracowa\u0142a : Krystyna Rawska<\/em>
      \n
      \n<\/strong>
      \n19.10.2016 r.<\/strong>
      \nFakty i mity o cukrzycy<\/strong>
      \n
      \n<\/strong>
      \nOdczuwasz zwi\u0119kszone pragnienie i sucho\u015b\u0107 w ustach. Dostrzegasz wzmo\u017cone \u0142aknienie i nag\u0142y spadek masy cia\u0142a. Skar\u017cysz si\u0119 na brak energii, zm\u0119czenie i senno\u015b\u0107,\u00a0a mo\u017ce\u00a0problemy ze wzrokiem ? nie zwlekaj ? zbadaj poziom cukru we krwi.
      \nCukrzyca jest przewlek\u0142\u0105 chorob\u0105 spowodowan\u0105 brakiem dostatecznej ilo\u015bci insuliny (hormon wytwarzany przez trzustk\u0119, przemieszczaj\u0105cy glukoz\u0119 z krwi do kom\u00f3rek organizmu, gdzie jest ona wykorzystywana do produkcji energii) lub niew\u0142a\u015bciwym jej wykorzystaniem przez organizm.\u00a0 Z czasem rosn\u0105cy poziom glukozy we krwi (okre\u015blany jako hiperglikemia), podobnie jak jej niedob\u00f3r (hipoglikemia) prowadzi do szeregu zaburze\u0144 w pracy wielu organ\u00f3w, stanowi\u0105c cz\u0119sto bezpo\u015brednie zagro\u017cenie \u017cycia (wyja\u015bni\u0142a dr Anna Mirczak ? Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie) ? Chocia\u017c trudno wskaza\u0107 jednoznacznie przyczyny tej choroby to nie spos\u00f3b nie dostrzec uwarunkowa\u0144 genetycznych (typ 1 – ograniczona produkcja insuliny w organizmie) powoduj\u0105ce zachorowania os\u00f3b niezale\u017cnie od posiadanego wieku. Osoby doros\u0142e cierpi\u0105 zwykle na cukrzyc\u0119 typu 2 (niew\u0142a\u015bciwa gospodarka cukrem w organizmie). ?
      \nPodstaw\u0105 leczenia cukrzycy s\u0105: aktywny i zdrowy styl \u017cycia (w\u0142a\u015bciwe \u017cywienie), sta\u0142a kontrola masy cia\u0142a, i glikemii oraz zalecona przez lekarza terapia farmakologiczna. ?<\/p>\n

      Jerzy Migo\u0144<\/p>\n


      \n<\/strong>
      \n
      \n<\/strong>
      \n12.10.2016 r.<\/strong>
      \nKompozytorzy ?III wieku?<\/strong>
      \n
      \n<\/strong>
      \nWyk\u0142ad\u00a0 red. Jacka Wole\u0144skiego wprowadzi\u0142 nas w \u015bwiat kompozytor\u00f3w tworz\u0105cych \u00a0swe dzie\u0142a, od m\u0142odo\u015bci do staro\u015bci. To, \u017ce \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia nieustannie si\u0119 podwy\u017csza, dla ka\u017cdego jest dzisiaj oczywiste. O tym m\u00f3wi\u0105 jednoznacznie statystyki. Zmiany cywilizacyjne sprawiaj\u0105 te\u017c, \u017ce ? teoretycznie przynajmniej ? coraz \u0142atwiej \u017cyje si\u0119 osobom w podesz\u0142ym wieku. A jak by\u0142o dawniej?
      \nGdy czytamy statystyki czas\u00f3w odleg\u0142ych, dowiadujemy si\u0119, \u017ce na przyk\u0142ad w roku 1750 \u015brednia \u017cycia wynosi\u0142a 32 lata, a w 1850 roku – 40 lat, z trudno\u015bci\u0105 wyobra\u017camy sobie jak te osoby, kt\u00f3re dzi\u015b utwierdza\u0142yby si\u0119 w dojrza\u0142o\u015bci, wtedy musia\u0142y odchodzi\u0107 na tamten \u015bwiat. Prawd\u0105\u00a0 jest, \u017ce\u00a0 m\u0142odzi, ledwo doro\u015bli \u00a0umierali. Jednocze\u015bnie przecie\u017c historia zna liczne przyk\u0142ady ludzi o imponuj\u0105co d\u0142ugim i aktywnym \u017cyciu. Jak\u017ce cz\u0119sto, gdy czytamy \u017cyciorysy wielkich muzyk\u00f3w, zdumiewa nas ich wielkie dzie\u0142o dokonane w nader kr\u00f3tkim, ale intensywnym \u017cyciu.
      \nChocia\u017cby Fryderyk Chopin<\/strong> \u017cy\u0142 zaledwie 39 lat i w tak kr\u00f3tkim czasie wprawdzie nie skomponowa\u0142 ani jednej opery i symfonii, ale za to:\u00a09 Polonez\u00f3w, 57 Mazurk\u00f3w, 21 Nokturn\u00f3w, 4 Scherza, 4 Ballady, 2 Koncerty, 19 pie\u015bni, Etiudy itd.
      \n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wolfgang Amadeusz Mozart<\/strong>\u00a0 w swoim 35 letnim \u017cyciu\u00a0 stworzy\u0142 ponad \u00a0600 kompozycji, w tym 20 oper (1-sz\u0105 w wieku lat 7-miu), 68 symfonii, 27 koncert\u00f3w i 19 mszy. Jak to mo\u017cliwe? \u00a0No c\u00f3\u017c, widocznie wystarczy by\u0107 geniuszem.\u00a0 R\u00f3wnie kr\u00f3tko \u017cyli tworz\u0105c wybitne dzie\u0142a\u00a0 inni wielcy jak : Feliks Mendelssohn-Bartholdy<\/strong> \/38 lat\/, Vincenzo Bellini \/ 34 lat \/,<\/strong> Franz Schubert<\/strong> \/31 lat\/, a z Polak\u00f3w Henryk Wieniawski<\/strong> – zaledwie 45 lat \u017cycia fenomenalnego wirtuoza skrzypiec i wybornego, \u015bwiatowej klasy kompozytora.
      \nAle oczywi\u015bcie by\u0142y te\u017c imponuj\u0105ce wyj\u0105tki, jak chocia\u017cby\u00a0 Giuseppe\u00a0 Verdi<\/strong> ? kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 88 lat \/1813 ? 1901\/! <\/strong>
      \nP\u00f3\u017ana tw\u00f3rczo\u015b\u0107\u00a0 bywa nie tylko bardziej dojrza\u0142a, ale te\u017c i nowatorska, by nie powiedzie\u0107 – m\u0142odzie\u0144cza. Verdi nie przyj\u0119ty do Konserwatorium w 1832 roku, \u00a010 lat p\u00f3\u017aniej odnosi triumf\u00a0 premier\u0105\u00a0 opery\u00a0 ?Nabucco?. Pie\u015b\u0144 ch\u00f3ru\u00a0 ?Va pensiero ?.? zyska\u0142a uznanie\u00a0 i do dzisiaj uchodzi na za najpi\u0119kniejszy fragment\u00a0 tego typu\u00a0 w muzyce operowej.
      \nOstatni\u0105 oper\u0105\u00a0 80-letniego Verdiego\u00a0 jest ?Falstaff? \/szekspirowskie ?Weso\u0142e kumoszki z Windsoru?\/ . Uchodzi za dzie\u0142o najbardziej m\u0142odzie\u0144cze i nowatorskie , wkraczaj\u0105ce w XX wiek.
      \nTak\u017ce Krzysztof P Penderecki \/<\/strong>rocznik 1933\/ tw\u00f3rca niezale\u017cny, id\u0105cy w\u0142asn\u0105 drog\u0105.
      \nJest niew\u0105tpliwie ewenementem w dziejach polskiej muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej. To kompozytor o d\u0142ugiej drodze tw\u00f3rczej, od eksperymentu m\u0142odo\u015bci do dojrza\u0142ych kompozycji XXI wieku.
      \nTa droga ci\u0105gle trwa ?..<\/p>\n

      Krystyna Rawska<\/p>\n


      \n<\/strong>
      \n
      \n<\/strong>
      \n24.09.2016 r.<\/strong>
      \nII Uniwersjada Senior\u00f3w w \u015awi\u0119toch\u0142owicach.<\/strong><\/p>\n

      Aura sportowej rywalizacji i \u015bwietnej zabawy towarzyszy\u0142a reprezentacjom Uniwersytet\u00f3w Trzeciego Wieku naszego regionu, kt\u00f3re w przededniu nowego roku akademickiego zdecydowa\u0142y si\u0119 spotka\u0107 na rekreacyjno-sportowych obiektach \u015bwi\u0119toch\u0142owickiej ?Ska\u0142ki?. ? Sportowe zmagania\u00a0w: p\u0142ywaniu, je\u017adzie rowerowej, strzelectwie, tenisie sto\u0142owym i nordic walking wy\u0142oni\u0142y zwyci\u0119zc\u00f3w, kt\u00f3rych uhonorowano tradycyjnymi medalami i okoliczno\u015bciowymi dyplomami. Nawet Ci, kt\u00f3rym nie uda\u0142o stan\u0105\u0107 si\u0119 na przys\u0142owiowym ?pudle? maj\u0105 powody do satysfakcji – dorzucili bowiem punkty do zespo\u0142owej klasyfikacji. ?
      \nPuchary dla zwyci\u0119zc\u00f3w w tym rankingu, z r\u0105k Prezes \u015awi\u0119toch\u0142owickiego UTW ? Krystyny Rawskiej oraz dyrektora OSiR Ska\u0142ka ? Tomasza Sikorskiego, odebra\u0142y zespo\u0142y: \u015awi\u0119toch\u0142owic (17 medali), Katowic (12 medali)\u00a0i Pszczyny (10 barwnych kr\u0105\u017ck\u00f3w). Tu\u017c za podium znalaz\u0142a si\u0119 ambitne ekipy Bytomia (8 medali) i Chorzowa (z 7 medalami). Osobistym zaanga\u017cowaniem\u00a0(konkurs rzut\u00f3w osobistych) mog\u0105 pochwali\u0107 si\u0119 tak\u017ce uniwersyteccy Prezesi. ?
      \nBarwnym uzupe\u0142nieniem sportowej rywalizacji by\u0142 koncert zespo\u0142u Zgrani Fest<\/em><\/strong>, kt\u00f3ry \u015bl\u0105skimi tekstami do przeboj\u00f3w szwedzkiej ABBY bawi\u0142 zebranych go\u015bci i spacerowicz\u00f3w.
      \n…\u00a0Przegranych nie by\u0142o – wszak ka\u017cdy z zespo\u0142\u00f3w mia\u0142 swego medalist\u0119 … a nadrz\u0119dn\u0105 warto\u015b\u0107 dla wszystkich uczestnik\u00f3w stanowi\u0142y: mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotka\u0144, wymiany do\u015bwiadcze\u0144 i chwile dobrej zabawy.<\/p>\n

      (Wyniki klasyfikacji w za\u0142\u0105czniku PDF poni\u017cej)<\/p>\n

      Dzi\u0119kujemy wszystkim uczestnikom za przyj\u0119cie zaproszenia, <\/em>
      \nwykazan\u0105\u00a0aktywno\u015b\u0107 i sportow\u0105 rywalizacj\u0119 w duchu fair play.<\/em>
      \nDzi\u0119kujemy sponsorom za pomoc finansow\u0105. <\/em>
      \nSzczeg\u00f3lne wyrazy wdzi\u0119czno\u015bci kierujemy\u00a0do W\u0142adz Miasta, <\/em>
      \njednostek miejskich (OSiR ?Ska\u0142ka?, Centrum Kultury \u015al\u0105skiej), <\/em>
      \na tak\u017ce m\u0142odzie\u017cy KOCHANA, wspieraj\u0105cych nasze organizacyjne wysi\u0142ki.\u00a0<\/em><\/p>\n

      Jerzy Migo\u0144<\/p>\n

      15 – 17.09.2016 r.<\/strong>
      \nDebiut na scenie ?Witkacego? ?<\/strong><\/p>\n

      Po majowej premierze na scenicznych deskach \u015bwi\u0119toch\u0142owickiego Centrum Kultury \u015al\u0105skiej, przyszed\u0142 czas na prawdziwy egzamin. Nasz amatorski zesp\u00f3\u0142 teatralny OdNowa <\/em><\/strong> wyst\u0105pi\u0142 przed publiczno\u015bci\u0105 zakopia\u0144skiego Teatru im. St. I. Witkiewicza. ? Ju\u017c kilka dni przed spektaklem trema wzmo\u017cona wakacyjn\u0105 przerw\u0105 si\u0119ga\u0142a zenitu, jednak ciep\u0142e przyj\u0119cie przez liczn\u0105 widowni\u0119 (a mo\u017ce papieskie krem\u00f3wki<\/em> zjedzone w przedzie\u0144 na wadowickim rynku), sprawi\u0142y, i\u017c szybko posz\u0142a w zapomnienie. ? \u017bywa reakcja na sceniczne wydarzenia, kwiaty i owacje na stoj\u0105co po sko\u0144czonym spektaklu to doskona\u0142y dow\u00f3d na naprawd\u0119 udany debiut. Szczere gratulacje nale\u017c\u0105 si\u0119 wszystkim, bez wyj\u0105tku, scenicznym bohaterom …
      \n?Nagrod\u0105? dla og\u00f3\u0142u uczestnik\u00f3w realizowanego projektu by\u0142 kolejnego dnia sp\u0142yw Prze\u0142omem Dunajca <\/em><\/strong>oraz \u0142yk \u017ar\u00f3dlanej wody ze szczawnickich zdroj\u00f3w. ?<\/p>\n

      Jerzy Migo\u0144<\/p>\n

      14.09.2016 r.
      \nLegitymacje studenckie po raz sz\u00f3sty ?<\/strong>
      \nJu\u017c sz\u00f3sty raz na forum \u015bwi\u0119toch\u0142owickiego UTW zabrzmia\u0142y d\u017awi\u0119ki tradycyjnego Gaudeamus Igitur. <\/em><\/strong>I tym razem rozdano okoliczno\u015bciowe kwiaty, upominki oraz legitymacje studenckie dla nowych s\u0142uchaczy?\u00a0 Barwny wyk\u0142ad prof. S. Nicieji przeni\u00f3s\u0142 nas w atmosfer\u0119 kres\u00f3w wschodnich ? ziem tak odleg\u0142ych i zarazem bliskich sercom wielu pokole\u0144 Polak\u00f3w zmuszonych do opuszczenia swych dom\u00f3w po II wojnie \u015bwiatowej. To w\u0142a\u015bnie losom tych ludzi oraz historii miast z polskim rodowodem (w granicach dzisiejszej Ukrainy) po\u015bwi\u0119cony by\u0142 wyk\u0142ad nawi\u0105zuj\u0105cy do cyklu wydawnictw pod wsp\u00f3lnym tytu\u0142em ?Atlantyda Kres\u00f3w? ?<\/em><\/strong>
      \nArtystycznym nawi\u0105zaniem do historii by\u0142 te\u017c wspania\u0142y koncert artyst\u00f3w krakowskiej Piwnicy pod Baranami pt. Um\u00f3wi\u0142em si\u0119 z ni\u0105 w Cafe Fogg<\/em><\/strong>
      \nDzi\u0119kujemy wszystkim przyby\u0142ym go\u015bciom (m.in. Prezydent Miasta ? Dawid Kostempski; dr hab. Katarzyna Potyra\u0142a – Prorektor ds. studenckich Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i wiele innych znamienitych os\u00f3b) za u\u015bwietnienie naszej uroczysto\u015bci.
      \nW gronie zaproszonych go\u015bci znale\u017ali si\u0119 tak\u017ce studenci k\u0119dzierzy\u0144skiego UTW, kt\u00f3rzy odpowiedzieli na propozycj\u0119 partnerskiej wsp\u00f3\u0142pracy.
      \nWyra\u017camy nadziej\u0119, \u017ce wzajemne deklaracje kontynuacji wi\u0105\u017c\u0105cych nas relacji przynios\u0105 oczekiwane efekty, wnosz\u0105c nowe warto\u015bci w \u017cycie naszych s\u0142uchaczy\u00a0\u00a0 i wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w \u015awi\u0119toch\u0142owic.<\/p>\n

      Jerzy Migo\u0144<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      W dniu 26.04. 2017r. wys\u0142uchali\u015bmy wyk\u0142adu p. Stefana Janty ? Wicedyrektora Planetarium \u015al\u0105skiego: ? Woda w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym Woda ? tlenek wodoru, zwi\u0105zek chemiczny o […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":[],"footnotes":""},"class_list":["post-225","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/225","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=225"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":542,"href":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/225\/revisions\/542"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/xonit.eu\/utwswce\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}