Żal za tym czego nie było

W środę 24.05.2023 r. wysłuchaliśmy wykładu profesor dr hab. nauk humanistycznych Katarzyny Popiołek pt. „Żal za tym czego nie było”  Wydziału Zamiejscowego w Katowicach Uniwersytetu Humanistycznego SWPS.

Czas – jest tajemnicą i nie wiadomo jak jest odbierany.

W życiu musimy dokonywać wyborów, a każdy z nich powoduje, że musimy z czegoś zrezygnować. Każdy wybór ma też swoje konsekwencje.  Jeżeli ktoś twierdzi, ze niczego nie żałuje (każda decyzja była dobra), to bardzo trudno uwierzyć w taką deklarację.

Wybory w życiu.

1. Analitycy – dokładnie analizują każdą sytuację, szukają zalet i wad danego wyboru. Czasem jest to korzystne, ale często długie rozważania powodują, że dobra okazja przelatuje nam koło nosa.

2. Efektywni – kierują się emocjami i szybko podejmują decyzję. Czasem przynosi to dobre rezultaty. Łatwiej ulegają argumentom sprzedawcy towaru lub usługi. Heurystyka dostępności – (uproszczona metoda wnioskowania polegająca na przypisywaniu większego prawdopodobieństwa zdarzeniom, które łatwiej przywołać do świadomości i są bardziej nacechowane emocjonalnie), powoduje że błędnie oceniają istniejącą sytuację. Przykładowo osoby, które usłyszały o katastrofie samolotu, gdzie zginęło np. 200 osób, często z przekonaniem twierdzą, że lot samolotem jest dużo bardziej niebezpieczny niż długa podróż samochodem.

W rzeczywistości jest odwrotnie.

Lepiej podjąć złą decyzję niż żadną. Zły wybór często można naprawić. Jeżeli nie podejmujemy decyzji to zatrzymujemy się w czasie.

Kompletny brak zdecydowania to cecha neurotyków, bo mają oni duży poziom lęku. Należy ten lęk wyciszyć, aby lepiej funkcjonować.

Nie można być biernym, trzeba sobie postawić jakieś cele (osiągnę mistrzostwo Polski np. w ping pongu, maratonie, uzyskam nagrodę Nobla).

Jeżeli chcemy uzyskać coś w dużej skali, to musimy się liczyć z dużymi kosztami, wiele trzeba będzie poświęcić (relacje z bliskimi, edukacja, samoograniczenia).

Te osoby, które  nie mają takich ambitnych celów, mają często frajdę z życia codziennego. Może mniej osiągną w skali finansowej i prestiżu, ale często są bardziej zadowoleni z życia niż „ludzie sukcesu”.

Nie ma co żałować, że czegoś nie zrobiliśmy. Coś czego nie było, nie ma wad. Lepiej widzimy to coś czego nie było, aniżeli to co mamy. Nie znamy kosztów tego co żałujemy. 

Zwykle od życia chcemy za dużo (choroba Anny Kareniny).

Musimy wiedzieć po co chcemy coś zrobić, co chcemy osiągnąć. Jeżeli przeszłość psuje mi teraźniejszość, to trzeba się nad sobą mocno zastanowić.

To czego żeśmy nie osiągnęli wyolbrzymiamy, a to co mamy nie doceniamy – tak nie powinno być.

Nie należy się porównywać. Już w szkole dziecko słyszy „Krzysiek ma piątkę a ty tylko czwórkę”. Czy to jest takie bardzo ważne? Nie, przecież dziecko ma często wiele innych zalet.

 Robimy to często na naszą niekorzyść. Musimy się widzieć całościowo. W każdej kobiecie jest coś pięknego. Kobiety w Polsce źle się oceniają. W teście (30 pytań) przeprowadzonym na dużej grupie kobiet prawie 80% daje negatywny wybór odnośnie swego ciała.

Odpuść sobie to czego nie można naprawić. Nie zatrzymywać teraźniejszości – należy zwiększyć dystans. Czas jest po mojej stronie (Time is on My Side), śpiewa sir Michael Philip „Mick” Jagger, czas mnie wzbogaca.

Musimy sobie uświadomić czy tempo (od rana do wieczora) w jakim żyję mi odpowiada i dlaczego.

Czy naprawdę tak musimy się spieszyć? Przecież z tego powodu często pakujemy się w kłopoty.

Planowanie musi być prawidłowe, abyśmy potrafili zrealizować założone cele. Jeżeli jednak zauważymy, że czas się nam strasznie wlecze (choć odrobina lenistwa jest czasem konieczna)powinniśmy dla urozmaicenia coś nowego wziąć w obróbkę (np. nauka języka, szachy, brydż, pływanie, taniec).

Często uciekamy od chwili w której żyjemy i nie jesteśmy tam gdzie mamy być. Jesteśmy w międzyczasie – nigdy nie przeżywamy tego co jest naprawdę, bo nie jesteśmy ani tu ani tam.

Działając pod presją zachowujemy się źle, niemiło, przestajemy być sobą. Presja bardzo nas zmienia.

Pani prof. Katarzyna Popiołek zachęcała nas do zapoznania się z „Czarodziejską górą” Tomasza Manna, gdzie autor sporo pisze o czasie. Zmarnowany czas to ten który znika bez śladu.

* W powieści wyróżnione zostały trzy aspekty związane z budową czasu fizycznego: lokalność czasu, mierzenie czasu oraz czas przyrody. Składają się one na niejednoznaczny model czasu. Świat sanatorium, to rzeczywistość, w której zmiana (wywołana przez ruch) jest tak subtelna, że prowadzi do zjawiska rozciągania czasu fizycznego i jednocześnie stanowi źródło niepewności poznawczej Hansa Castorpa.

Jeżeli wszystko jest takie samo (monotonnie powtarzalne), to się wydaje że życie jest za krótkie.

Musimy zaznaczyć kamienie milowe w swoim życiu (przed prawem jazdy i po nim, przed i po dyplomie, przed urodzeniem dziecka, przed nauczeniem się języka obcego, przed i po kupnie telefonu komórkowego). Takich kamieni milowych powinno być jak najwięcej. Ważna jest świeżość w życiu.

Takim kamieniem milowym dla pani Profesor było między innymi, wysłuchanie w siedzibie NOSPR w Katowicach V Symfonii J. Sibeliusa w mistrzowskim wykonaniu.

Może też nim być książka George Saundersa „Kąpiel w stawie podczas deszczu”(jedna z najważniejszych książek 2021 roku w USA). Autor w przystępny sposób, ale jakże błyskotliwy i pełen humoru pokazuje czytelnikowi w jaki sposób można czytać opowiadania Gogola, Czechowa, Turgieniewa, Tołstoja. Nawet osoba, która nie lubiła opowiadań ma duże szanse, zmienić swoją opinię.

Ważne są momenty, które zostawiają w nas ślad. Uciekają nam piękne chwile, o których koniecznie trzeba pamiętać.

Na pewno każdy uczestnik wycieczki do Rzymu zachwyci się niesamowitym zachodem słońca na Piazza Navona (czas się zatrzymuje).

Oglądanie obrazów w muzeum, dzięki aurze tego miejsca daje pełniejsze przeżycie niż przeglądanie albumów malarskich, a nawet możliwości internetu (spokój, możliwość powiększania obrazu) jej w pełni nie zrekompensują. Należy dzielić przeżycia z innymi. Czasem uwaga innej osoby umożliwia nam lepszą kontemplację obrazu lub rzeźby.

Będąc w Galerii Borghese w Rzymie możemy podziwiać wspaniałą rzeźbę Giovanniego Berniniego (Porwanie Prozerpiny przez Plutona). Dynamizm w tej grupie wyraża się w figurze dziewczyny wyrywającej się z objęć boga. Nie każdy zauważy palce prawej dłoni boga wbite (niesamowicie plastycznie) w udo dziewczyny.

 Ukryty w chmurze Jowisz na obrazie Correggia zbliża swe usta do ust Io, jednocześnie obejmując ją ramieniem. Boska chmura spowija nagą Io, która zdaje się być w transie, a z mglistej rękawicy obejmującej ją w pasie wyłania się rzeczywista dłoń (pięknie namalowane seksualne spełnienie).

To są może szczegóły (pierdoły), ale bez nich nie można żyć w pełni.

Słuchacze UTW z zainteresowaniem wysłuchali wykładu prof. Katarzyny Popiołek i już oczekują następnego tak miłego i wartościowego spotkania.

Notatkę z wykładu sporządził
Henryk Duda

* Kursywą zaznaczono cytat z książki Agaty Wojciechowskiej „Literacki eksperyment myślowy. Czas fizyczny w Czarodziejskiej górze Tomasza Manna.

zdjęcie źródło:https://swps.pl/katarzyna-popiolek