Pomiędzy komunikacją perswazji, a manipulacją. Jak reżyserować spektakl polityczny?

W środę 05.02.2020 r. wykład pt. „Pomiędzy komunikacją perswazji, a manipulacją.
Jak reżyserować spektakl polityczny?” przedstawił dr Marcin Gacek, pracownik naukowy Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

W USA narodził się marketing polityczny.

Od kampanii prezydenckiej zależy bardzo wiele, a błędy drugiej strony
są wykorzystywane natychmiast.

Hilary Clinton wydawało się, że jest dużo lepiej przygotowana do rządzenia krajem,
niż Barack Obama a jednak nie potrafiła wystarczająco dobrze odegrać swej roli (Michał Kosiński).

Głównym hasłem zwycięskiej kampanii Baracka Obamy była „zmiana”, a jego sztab wykazał innowacyjne podejście do wykorzystania mediów społecznościowych.

Hilary Clinton mając lepsze dane nie potrafiła w danej chwili wpasować się do oczekiwań społecznych.

Propaganda na początku miała na celu informowanie, edukację społeczeństwa. Obecnie  jest to celowe działanie zmierzające do ukształtowania określonych poglądów i zachowań  zbiorowości ludzkiej lub jednostki.

Propaganda systemów totalitarnych polega na manipulacji intelektualnej i emocjonalnej
z użyciem niewłaściwych etycznie lub całkowicie fałszywych argumentów i wiąże się ściśle z dezinformacją (Joseph Goebbels – twórca propagandy totalnej, wykorzystującej wszystkie dostępne kanały informacyjne).

Manipulacja – manewr, podstęp – forma wywierania wpływu na osobę lub grupę, w taki sposób, by nieświadomie i z własnej woli realizowała cele manipulatora. Społeczeństwo ma myśleć tak jak władza. To jest model komunikacji jednostronnej. Mamy do czynienia
z monopolem mediów.

Rozróżnienie komunikacji perswazyjnej od manipulacji jest bardzo trudne.

Franklin Delano Roosevelt użył mediów do komunikacji ze społeczeństwem, aby przekonać je do programu reform ekonomiczno-społecznych Nowy Ład (New Deal) w celu przeciwdziałania skutkom wielkiego kryzysu lat 1929-1933. 

W kampanii prezydenckiej Richard Nixon w sondażach miał kilkupunktową przewagę nad

JF Kennedym. Debata telewizyjna zmieniła obraz zmagań. Sztab doradców (dziennikarzy) przygotował do wystąpienia młodego człowieka, dobrze ubranego, opalonego, zrelaksowanego, umiejącego nawiązać kontakt z mediami. Nixon przeziębiony, bez wizażysty, wyglądał niechlujnie.

Następnego dnia, JF Kennedy miał kilkupunktową przewagę i wygrał wybory.

W kampanii B. Goldwater powiedział, że użyje bomby atomowej w Wietnamie. R. Nixon pokazał reklamę filmową z małą dziewczynką i wybuchającą bombą – co dało mu zwycięstwo.

Bill Clinton w 1992 r. wydawał się nie mieć żadnych szans w walce z George Bushem (położył kres zimnej wojnie, upadł Mur Berliński, zadał klęskę Irakowi). Bill Clinton prowadziłkampanię pod hasłem „It’s the economy, stupid (ekonomia głupcze) i udowadniał że przeciętnemu obywatelowi zwycięstwa G. Busha nic nie dały. Clinton zadbał o profesjonalne zaplecze marketingowe i zatrudnił własną ekipę telewizyjną. Wymyślił kampanię permanentną.

W kampanii w 1995 r. Aleksander Kwaśniewski pokonał urzędującego prezydenta, mimo ,że według sondaży lider SLD dysponował elektoratem 20-25%. Jeżdził po małych i średnich miejscowościach, unikał regionów nastawionych antykomunistycznie.

W roku 2000 Aleksander Kwaśniewski wygrał wybory w I turze (jedyny raz w historii
od 1990 r. do teraz) wynikiem 53,9%. Zadecydował jego dorobek – przyjęcie Polski do NATO, poprawna kohabitacja z rządem AWS-UW, kontakty międzynarodowe.

W 2005 roku Lech Kaczyński wygrał w II turze z Donaldem Tuskiem. Z walki o wybór zrezygnował Włodzimier Cimoszewicz po fałszywych oskarżeniach dawnej asystentki Anny Jaruckiej. To był najwiekszy błąd SLD.

Donald Tusk wygrał pierwszą turę. Wtedy Jacek Kurski stwierdził, że nieżyjący dziadek Józef Tusk ochotniczo wstąpił do Wermachtu ( w rzeczywistości został zmuszony).

W 2010 r. Bronisław Komorowski wygrał w II turze z Jarosławem Kaczyńskim. Agresywny styl w kampanii prezydenckiej Jarosława Kaczyńskiego nie przyniósł mu sukcesu.

W 2015 r. Andrzej Duda wygrał z Bronisławem Komorowskim w II turze.  Sztab urzędującego prezydenta pokazał jak nie należy robić kampanii wyborczej (nie ma z kim przegrać, kursowanie „Bronkobusów” po kraju itp.).

Zasady strategii wyborczej:

– budżet

– segmentacja

– wybór grup społecznych

– wybór kandydatki, lidera

– „główne hasło wyborcze”

– pozycjonowanie

– kanały komunikacyjne (internet)

– dobór reklam.

Najważniejszy jest budżet i wiarygodność kandydata, kandydatki.

Słuchacze UTW wysłuchali ciekawego wykładu który przedstawił dr Marcin Gacek.

Sądzę, że z przyjemnością wysłuchamy, kolejnego wykładu pana doktora w następnym semestrze.

Opracował: Henryk Duda